Σε 4 παρεμβάσεις οι οποίες – σε ουδεμία περίπτωση – δεν είναι σε θέση να αναπληρώσουν την τεράστια απώλεια που είχαν οι συνταξιούχοι – από το 2010 λόγω των μνημονίων και του νόμου Κατρούγκαλου – προχωρεί για το 2027 η κυβέρνηση. Σχετικές εξαγγελίες θα γίνουν από τον Πρωθυπουργό Κυρ. Μητσοτάκη στα επικείμενα εγκαίνια της ΔΕΘ. Επισημαίνεται ότι οι συνταξιούχοι έχουν χάσει έως και το 45% των αποδοχών τους τα τελευταία 17 χρόνια Ειδικότερα σχεδιάζεται από την κυβέρνηση να ανακοινωθούν τα παρακάτω:
Μία σημαντική παρέμβαση που εξετάζεται αφορά την αναμόρφωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Η μνημονιακή ΕΑΣ θεσπίστηκε το 2010 και έχει επιβαρύνει με 10 δισ. ευρώ τους 440.000 συνταξιούχους, με συντάξεις άνω των 1.468 ευρώ, στους οποίους και επιβάλλεται. Μέχρι σήμερα η εισφορά επιβαλλόταν «από το πρώτο ευρώ» στο συνολικό ποσό της σύνταξης, δημιουργώντας έντονες αδικίες. Το νέο σενάριο προβλέπει την κλιμακωτή επιβολή της ΕΑΣ, δηλαδή μόνο στο τμήμα της σύνταξης που υπερβαίνει τα 1.468 ευρώ.
Για παράδειγμα, συνταξιούχος με μηνιαίες αποδοχές 2.000 ευρώ, ο οποίος σήμερα καταβάλλει 120 ευρώ για ΕΑΣ, με το νέο σύστημα θα δει τη μηνιαία επιβάρυνσή του να υποχωρεί στα 64 ευρώ, κερδίζοντας άμεσα σημαντικό εισόδημα. Η αλλαγή αυτή συνοδεύεται και από τη μείωση των υφιστάμενων 8 κλιμακίων, καθιστώντας το σύστημα απλούστερο και πιο αναλογικό.
Οι εξελίξεις στο μέτωπο της Εισφοράς Αλληλεγγύης επιταχύνονται και λόγω των δικαστικών εκκρεμοτήτων. Στις 7 Οκτωβρίου αναμένεται η κρίσιμη απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με προσφυγή συνταξιούχου που ζητά να κριθεί αντισυνταγματικός ο ισχύων τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ. Νομικοί κύκλοι και ειδικοί της κοινωνικής ασφάλισης εκτιμούν ότι οι πιθανότητες δικαίωσης είναι υψηλές, γεγονός που πιέζει την πολιτεία να διορθώσει προληπτικά την πολυετή αυτή στρέβλωση.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις ο πληθωρισμός θα κλείσει στο 3,8%-4% και η ανάπτυξη στο 1,8%. Οπότε με βάση τον μαθηματικό τύπο (πληθωρισμός + ανάπτυξη διά 2) η αύξηση του 2027 που θα χορηγηθεί πριν από τα Χριστούγεννα, θα κυμανθεί στο 2,6%-2,8% (μεικτά) αντί για 2,4% που είχε αρχικώς προβλεφθεί.
Ηδη έχει ψηφιστεί η πλήρης κατάργηση της προσωπικής διαφοράς από 1-1-2027 για τους παλιούς συνταξιούχους. Στην πράξη, οι περίπου 671.586 συνταξιούχοι που συνεχίζουν να έχουν προσωπική διαφορά θα δουν τη νέα χρονιά, για πρώτη φορά εδώ και χρόνια, πραγματικές αυξήσεις στις συντάξεις τους. Ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση επισημαίνουν ότι αρκετοί συνταξιούχοι, κυρίως προερχόμενοι από τον πρώην ΟΑΕΕ-ΤΕΒΕ, είχαν προσωπική διαφορά ακόμη και άνω των 300 ευρώ.
Με το προηγούμενο καθεστώς θα απαιτείτο ακόμη και μία δεκαετία διαδοχικών αυξήσεων μέχρι να μηδενιστεί η προσωπική διαφορά και να δουν πραγματική αύξηση στις μηνιαίες αποδοχές τους. Με τη νέα ρύθμιση, η αναμονή αυτή τερματίζεται. Με την πλήρη κατάργηση της διαφοράς, όλοι οι συνταξιούχοι θα λαμβάνουν πλέον πραγματικές αυξήσεις, καθώς η διαφορά δεν εξανεμίζει το ποσό της αύξησης. Το υπόλοιπο ποσό της προσωπικής διαφοράς θα συνεχίσει να καταβάλλεται ως ξεχωριστό τμήμα της σύνταξης, το οποίο ωστόσο δεν θα προσαυξάνεται αλλά θα παραμένει σταθερό. Στο ποσό της προσωπικής διαφοράς δεν θα επιβάλλονται οι ασφαλιστικές κρατήσεις (ασθένειας και ΕΑΣ), αλλά μόνον ο φόρος εισοδήματος.
Στο τραπέζι βρίσκεται το σενάριο να δοθεί ενίσχυση μεγαλύτερη από 300 ευρώ τον Νοέμβριο του 2026. Τα ποσά που εξετάζονται είναι να δοθούν 400 ευρώ ή και 446 που είναι το ύψος της εθνικής σύνταξης σήμερα. Ηδη οι δικαιούχοι έχουν αυξηθεί κατά 420.000 λόγω της διεύρυνσης των ορίων εισοδήματος και ακίνητης περιουσίας. Η ενίσχυση αφορά 1,87 εκατομμύρια άτομα, δηλαδή περίπου το 85% των συνταξιούχων, ανασφάλιστους υπερήλικες, καθώς και άτομα με αναπηρία, εντάσσοντας έτσι στον κύκλο των παροχών ευάλωτες κοινωνικές ομάδες που συχνά αντιμετωπίζουν αυξημένες ανάγκες διαβίωσης. Το επίδομα θα δικαιούνται στο εξής και οι χήρες/οι από τα 60 τους χρόνια (και όχι από τα 65), εφόσον η σύνταξη χηρείας είναι η μοναδική πηγή εσόδων τους.
Εδώ θα πρέπει να τονιστεί ότι μετά 17 χρόνια περικοπών, και ενόσω οι οικονομικοί δείκτες δείχνουν να ανακάμπτουν, οι συνταξιούχοι είναι η μοναδική κοινωνική κατηγορία η οποία συνεχίζει να έχει απώλειες στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα. Επισημαίνεται ότι εδώ και τέσσερα χρόνια οι αναπροσαρμογές στις συντάξεις, αφενός είναι κατώτερες του επίσημου πληθωρισμού (2,4% φέτος με τον πληθωρισμό να «τρέχει» μεσοσταθμικά σε ποσοστό άνω του 3,8%) και αφετέρου με μηδενικές αυξήσεις σε 1,3 εκατ. επικουρικές συντάξεις και «παγωμένες» τις συντάξεις όσων έχουν τη λεγόμενη «προσωπική διαφορά» (μόνο φέτος δόθηκε η μισή αναπροσαρμογή, μόλις 1,2%). Μάλιστα, οι συνταξιούχοι έχουν απολέσει έως και το 45% των αποδοχών τους τα τελευταία 17 χρόνια!
Την ίδια ώρα, οι απόμαχοι της δουλειάς έχασαν την τελευταία 15ετία (2010-2025) περίπου 130 δισ. ευρώ λόγω των μνημονιακών νόμων. Μάλιστα, για το τρέχον έτος οι απώλειες υπολογίζονται στα 3,3 δισ. ευρώ.
