Σημαντική αύξηση της υπεριώδους (UV) ακτινοβολίας σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης καταγράφει ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον πρώτο συγγραφέα της μελέτης, Άλοϊς Σμάλβισερ από το Πανεπιστήμιο Κτηνιατρικής της Βιέννης (Vetmeduni), σε δημοσίευση στο επιστημονικό “Photochemical & Photobiological Sciences”.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η UV ακτινοβολία αυξήθηκε κατά μέσο όρο περίπου 1,2% ετησίως σε 26 από τους 40 σταθμούς μέτρησης που εξετάστηκαν για την περίοδο 2013-2022. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η τάση αυτή και οι επιπτώσεις της στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον θα πρέπει να διερευνηθούν περαιτέρω.
Η ποσότητα της UV ακτινοβολίας που φτάνει στην επιφάνεια της Γης εξαρτάται, εκτός από το ύψος του Ήλιου το μεσημέρι και τη μεταβολή της διάρκειας της ημέρας μέσα στο έτος, κυρίως από τη νεφοκάλυψη.
Ρόλο παίζουν επίσης το πάχος της στιβάδας του όζοντος και τα αιωρούμενα σωματίδια στην ατμόσφαιρα (αερολύματα), τα οποία μπορούν να διαχέουν ή να απορροφούν την εισερχόμενη ακτινοβολία.
Επιπλέον, η αντανάκλαση από επιφάνειες χιονιού ή νερού μπορεί να επηρεάσει την ποσότητα της ακτινοβολίας που φτάνει στον άνθρωπο.
Τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί σε αρκετές περιοχές της Ευρώπης μεταβολές στην έκθεση στην UV ακτινοβολία, οι οποίες αποδίδονται κυρίως σε αλλαγές των καιρικών συνθηκών, όπως η μείωση της νεφοκάλυψης.
Η ερευνητική ομάδα του Σμάλβισερ, από το Τμήμα Ιατρικής Φυσικής και Βιοφυσικής του Πανεπιστημίου Κτηνιατρικής της Βιέννης, επιχείρησε να διαπιστώσει αν η συγκεκριμένη τάση ισχύει και σε ευρωπαϊκή κλίμακα.
Οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από 40 σταθμούς μέτρησης, όπου καταγραφόταν η ημερήσια “ερυθηματώδης” UV ακτινοβολία, δηλαδή η ακτινοβολία που είναι αποτελεσματική για το δέρμα και μπορεί να προκαλέσει ηλιακό έγκαυμα. Από την Αυστρία περιλαμβάνονται στα δεδομένα σταθμοί στο Ντόρνμπιρν, στη Βιέννη και στο Σόνμπλικ.
Στους αυστριακούς σταθμούς καταγράφηκε επίσης αύξηση κατά την εξεταζόμενη περίοδο, αν και σε διαφορετικό βαθμό.
Στο Ντόρνμπιρν, η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε τον Μάιο και τον Ιούνιο, ενώ ο ετήσιος μέσος όρος αυξάνεται κατά 1,28% ετησίως, ποσοστό υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ο οποίος ανέρχεται σε 1,16% ετησίως.
“Στη Βιέννη η αύξηση είναι σημαντική τον Ιούνιο. Ο ετήσιος μέσος όρος αυξάνεται κατά 0,64% ετησίως”, δήλωσε ο ερευνητής στο αυστριακό πρακτορείο ειδήσεων – APA.
Στο αστεροσκοπείο του Σόνμπλικ, οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν τον Ιανουάριο, τον Φεβρουάριο και τον Οκτώβριο. Ωστόσο, επειδή οι συγκεκριμένοι μήνες συνεισφέρουν σχετικά λίγο στη συνολική ετήσια δόση UV ακτινοβολίας, η συνολική αύξηση στον σταθμό δεν ήταν στατιστικά σημαντική.
Συνολικά, τα δεδομένα από την Αυστρία κινούνται, σύμφωνα με τον Σμάλβισερ, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής τάσης.
Από την Ελλάδα έως τη Σκανδιναβία
Αυξήσεις της UV ακτινοβολίας καταγράφηκαν σε μια ευρεία ζώνη της Ευρώπης, από την Ελλάδα έως τα κεντρικά τμήματα της Σκανδιναβίας και από τα Βρετανικά Νησιά στα δυτικά έως την Πολωνία και τη Σλοβακία στα ανατολικά.
Στον μακρινό βορρά και στον πολύ νότο της Ευρώπης οι αυξήσεις είναι μικρότερες. Εξαίρεση αποτελεί το κεντρικό και νότιο τμήμα της Ιβηρικής Χερσονήσου, όπου δεν καταγράφηκε αύξηση.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης πιθανότατα οφείλεται στη μείωση της νεφοκάλυψης, η οποία συνδέεται με τις κλιματικές μεταβολές και την υπερθέρμανση του πλανήτη. Αντίθετα, ο ρόλος των αερολυμάτων και του όζοντος στην ατμόσφαιρα θεωρείται μικρός.
Οι μετρήσεις στους επίγειους σταθμούς συμφωνούν, σύμφωνα με τον Σμάλβισερ, με τις τάσεις που προκύπτουν από δορυφορικά δεδομένα σχετικά με την παγκόσμια ηλιακή ακτινοβολία και τη διάρκεια της ηλιοφάνειας. Αυτό, κατά τους ερευνητές, δείχνει ότι οι αλλαγές δεν περιορίζονται στις άμεσες περιοχές γύρω από τους σταθμούς μέτρησης, αλλά πιθανότατα αφορούν και ευρύτερες γεωγραφικές περιοχές.
Από την ανάλυση μεγαλύτερων χρονοσειρών σε έξι σταθμούς εκτιμάται ότι η συγκεκριμένη τάση άρχισε να ενισχύεται περίπου από το 2010 έως το 2013.
Μεγαλύτερος ο κίνδυνος τους καλοκαιρινούς μήνες
Παρότι οι ποσοστιαίες αυξήσεις είναι σε ορισμένες περιπτώσεις μεγαλύτερες κατά τους χειμερινούς μήνες, για την προστασία της υγείας το καλοκαίρι παραμένει η κρίσιμη περίοδος, καθώς τότε καταγράφεται το μεγαλύτερο μέρος της ετήσιας δόσης UV ακτινοβολίας.
“Ακόμη και αν οι ποσοστιαίες αυξήσεις είναι εν μέρει μεγαλύτερες τον χειμώνα, για την προστασία της υγείας το καλοκαίρι παραμένει η κρίσιμη εποχή, καθώς συμβάλλει περισσότερο στην ετήσια δόση UV”, σημείωσε ο Σμάλβισερ.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την εξέλιξη αυτή και τις επιπτώσεις της. Η αυξημένη έκθεση στην UV ακτινοβολία μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος, ενώ ενδέχεται να επηρεάσει και τα χερσαία και υδάτινα οικοσυστήματα.
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι αλλαγές στην υπεριώδη ακτινοβολία μπορούν να επηρεάσουν την ισορροπία της φωτοσύνθεσης και, κατ’ επέκταση, την παραγωγικότητα της γεωργίας.
Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover
Ειδήσεις υγείας σήμερα
Πώς οι αλγόριθμοι των social media επηρεάζουν αυτά που πιστεύουμε
Οι ουσιαστικές φιλίες ενισχύουν την υγεία και την ευεξία [μελέτη]
Πώς οι προσδοκίες μας βοηθούν να γερνάμε με ικανοποίηση
