Επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ σε data centers, βιοτεχνολογία, διαστημική τεχνολογία και σύγχρονες επιχειρηματικές υποδομές μετατρέπουν την περιοχή γύρω από το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» σε έναν από τους ισχυρότερους αναπτυξιακούς πόλους της χώρας.
Mέχρι πριν από λίγα χρόνια, η ανατολική Αττική ήταν γνωστή κυρίως για το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», τα logistics και την ανάπτυξη της αγοράς ακινήτων. Σήμερα, ωστόσο, στην ευρύτερη ζώνη των Σπάτων, της Παιανίας, του Κορωπίου και της Παλλήνης συγκεντρώνονται επενδύσεις που είτε βρίσκονται υπό ανάπτυξη είτε λειτουργούν ήδη και συνδέουν την ενέργεια με τα δεδομένα, την καινοτομία με τις υποδομές και την τεχνολογία με τη νέα παραγωγική ταυτότητα της χώρας. Διεθνείς τεχνολογικοί κολοσσοί, επενδυτικές πλατφόρμες, hyperscalers και ελληνικές επιχειρήσεις συνδιαμορφώνουν ένα νέο οικοσύστημα που περιλαμβάνει data centers, βιοτεχνολογία, διαστημική τεχνολογία και σύγχρονες επιχειρηματικές υποδομές, αναδεικνύοντας την περιοχή σε έναν από τους σημαντικότερους κόμβους της νέας οικονομίας στη νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ψηφιακή πύλη
Η παρουσία του αμερικανικού τεχνολογικού κολοσσού Microsoft στην ανατολική Αττική αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά σήματα της μετάβασης της περιοχής σε έναν νέο χάρτη ψηφιακών υποδομών για τη νοτιοανατολική Ευρώπη. H mega επένδυση, ύψους περίπου 1 δισ. ευρώ, αφορά τη δημιουργία τριών data centers που θα συγκροτήσουν την ελληνική Azure Cloud Region Greece, την πρώτη ολοκληρωμένη cloud region της εταιρείας στη χώρα.
To project εξελίσσεται εντός χρονοδιαγράμματος, με τις εργασίες στην ευρύτερη περιοχή των Σπάτων να προχωρούν και την πλήρη ενεργοποίηση της υποδομής να τοποθετείται χρονικά στις αρχές του 2028, καθώς προϋποθέτει την ολοκλήρωση και των τριών εγκαταστάσεων.
Το πρώτο data center κατασκευάζεται ήδη από την ίδια τη Microsoft, ενώ τα άλλα δύο θα φιλοξενηθούν σε υποδομές συνεργατών. Το ένα αναπτύσσεται στην Παιανία από τη γαλλική πολυεθνική Data4 και θα μισθωθεί από τη Microsoft, ενώ για το τρίτο facility αναμένονται οι τελικές ανακοινώσεις για το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Πέρα όμως από το μέγεθος της επένδυσης, η σημασία του project βρίσκεται κυρίως στον γεωοικονομικό χαρακτήρα του. Το έργο αυτό εντάσσει την Ελλάδα στον πυρήνα των στρατηγικών ψηφιακών υποδομών της Microsoft, μετατρέποντας την ανατολική Αττική σε κρίσιμο κόμβο επεξεργασίας, αποθήκευσης και διακίνησης δεδομένων για ολόκληρη τη νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η γεωγραφική θέση της περιοχής, η εγγύτητα στο αεροδρόμιο, οι ενεργειακές υποδομές και η πρόσβαση σε διεθνή τηλεπικοινωνιακά δίκτυα δημιουργούν τις προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση ενός νέου digital corridor μεταξύ Σπάτων, Παιανίας και Κορωπίου. Παράλληλα, η Microsoft έχει δεσμευτεί ότι όλες οι εγκαταστάσεις της θα τροφοδοτούνται με ενέργεια μηδενικού ανθρακικού αποτυπώματος.
Η νέα γενιά υποδομών
Σε τροχιά υλοποίησης βρίσκεται και το data center στα Σπάτα της EDGNEX Data Centers, της κοινοπραξίας της ΔΕΗ με τον όμιλο DAMAC από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Μέσω του κοινού σχήματος Data In Scale -στο οποίο η ΔΕΗ συμμετέχει με ποσοστό 45% και η DAMAC διατηρεί την πλειοψηφία- στόχος είναι η δημιουργία υπερσύγχρονων ψηφιακών υποδομών στέγασης υπηρεσιών cloud και τεχνητής νοημοσύνης.
Η επένδυση, η οποία στην πρώτη φάση αγγίζει τα 150 εκατ. ευρώ, αφορά τη δημιουργία ενός υπερσύγχρονου data center ισχύος 12,5 MW, με το στρατηγικό πλάνο να προβλέπει τον διπλασιασμό της χωρητικότητας στα 25 MW τα επόμενα χρόνια. Πέρα όμως από το επενδυτικό αποτύπωμα, το project λειτουργεί ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της μετάβασης του ομίλου ΔΕΗ (PPC Group) από έναν παραδοσιακό πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας σε έναν ολοκληρωμένο παίκτη ψηφιακών υποδομών. Η στρατηγική της εταιρείας βασίζεται στη σύγκλιση ενέργειας, τηλεπικοινωνιών και data infrastructure, αξιοποιώντας τόσο το χαρτοφυλάκιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας όσο και τα δίκτυα οπτικών ινών που αναπτύσσει σε όλη τη χώρα. Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η διάσταση βιωσιμότητας της επένδυσης, καθώς με συστήματα ψύξης τελευταίας γενιάς και τροφοδοσία από καθαρή ενέργεια το data center των Σπάτων φιλοδοξεί να αποτελέσει πρότυπο πράσινης ψηφιακής υποδομής.
Πίσω από τη νέα γενιά data centers που αναπτύσσεται στην ανατολική Αττική, αναδεικνύεται σταδιακά και ένας νέος κατασκευαστικός πυλώνας που εξειδικεύεται στις ψηφιακές υποδομές υψηλής πολυπλοκότητας. Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη και η εκρηκτική αύξηση της κατανάλωσης δεδομένων μετατρέπουν τα data centers στην ταχύτερα αναπτυσσόμενη κατηγορία υποδομών διεθνώς, μεγάλοι κατασκευαστικοί όμιλοι επαναπροσδιορίζουν τη στρατηγική τους προς έργα υψηλής τεχνολογικής εξειδίκευσης και αυξημένων ενεργειακών απαιτήσεων.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται και η Ten Brinke, η οποία μέσω της θυγατρικής της TenTec οικοδομεί ισχυρό αποτύπωμα στον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα των data centers στην Ελλάδα. Το project της DAMAC-ΔΕΗ στα Σπάτα αποτελεί την αφετηρία της στρατηγικής της εταιρείας, ενώ ήδη σχεδιάζεται η ανάπτυξη και νέων data centers στη χώρα. Σύμφωνα με τη διοίκηση, η Ten Brinke διαπιστώνει έντονη ζήτηση από διεθνείς πελάτες που επιθυμούν να εγκαταστήσουν data centers στην Ελλάδα, γεγονός που επιταχύνει τη διεύρυνση της παρουσίας της στον κλάδο.
Το αποτύπωμα
Πολύ πριν η ανατολική Αττική βρεθεί στο επίκεντρο των νέων επενδύσεων σε data centers, η αμερικανική Digital Realty, ο μεγαλύτερος πάροχος παγκοσμίως υπηρεσιών data center, colocation και διασύνδεσης μέσω της Lamda Hellix, είχε ήδη δημιουργήσει στο Κορωπί έναν από τους πρώτους οργανωμένους κόμβους διασύνδεσης δεδομένων της χώρας. Σήμερα, η εταιρεία λειτουργεί πλέον ένα σύμπλεγμα τριών μεγάλων data centers στην καρδιά της ανατολικής Αττικής και ένα στο Ηράκλειο της Κρήτης, συγκεντρώνοντας τη μεγαλύτερη πυκνότητα hyperscale υποδομών στην ελληνική αγορά, με συνολικό ύψος επενδύσεων που ξεπερνά τα 400 εκατ. ευρώ. Από τα Athens 1 και Athens 2, που αποτελούν την αρχική βάση των εγκαταστάσεων, μέχρι τη ναυαρχίδα Athens 3, μια μονάδα 8.600 τ.μ. που είναι το μεγαλύτερο data center στην Ελλάδα, το campus του Κορωπίου εξελίχθηκε από μια τοπική τηλεπικοινωνιακή εγκατάσταση σε κρίσιμη ψηφιακή υποδομή με περιφερειακό αποτύπωμα.
Σημαντικό ορόσημο αυτής της επέκτασης αποτελεί το Athens 4, η νέα επένδυση της εταιρείας στο Κορωπί, άνω των 100 εκατ. ευρώ. Το τέταρτο αυτό κτίριο βρίσκεται στην τελική φάση της ολοκλήρωσής του, προκειμένου να προσθέσει επιπλέον 6,8 MW ισχύος στο campus. Το πλεονέκτημα της Digital Realty δεν περιορίζεται μόνο στα κτίρια και στις υποδομές, αλλά στα οικοσυστήματα πελατών και τηλεπικοινωνιακών παρόχων που φιλοξενεί. Με περισσότερους από 70 παρόχους συνδεσιμότητας και ένα εύρωστο οικοσύστημα άνω των 135 πελατών -που εκτείνεται από τη ναυτιλία και τα χρηματοοικονομικά έως την ανάπτυξη του λογισμικού- το campus λειτουργεί ως κρίσιμος κόμβος για την ανάπτυξη της χώρας και της ευρύτερης περιοχής.
Η εταιρεία διαθέτει παρουσία σε περισσότερα από 300 data centers, σε πάνω από 50 μητροπολιτικές περιοχές και 30 χώρες, ενώ στην Ελλάδα ηγείται της μετάβασης σε μια πράσινη ψηφιακή οικονομία, διασφαλίζοντας ότι η ανατολική Αττική παραμένει στην αιχμή της τεχνολογίας με σεβασμό στους περιβαλλοντικούς στόχους της νέας εποχής. Να σημειωθεί ότι η εταιρεία χρησιμοποιεί αποκλειστικά ανανεώσιμες μορφές ενέργειας και δεν καταναλώνει για την ψύξη των συστημάτων της νερό από το δίκτυο ύδρευσης.
Mega project
Στην ευρύτερη περιοχή των Σπάτων, η Apto (θυγατρική της ισχυρής αμερικανικής εταιρείας διαχείρισης επενδύσεων Pimco) σε συνεργασία με την Dromeus Capital σχεδιάζει μία από τις μεγαλύτερες επενδύσεις data centers που έχουν ανακοινωθεί μέχρι σήμερα στην ελληνική αγορά. Το έργο, με την ονομασία «Data Center Olive», αφορά την ανάπτυξη ενός υπερσύγχρονου συγκροτήματος hyperscale υποδομών, το οποίο σε πλήρη ανάπτυξη εκτιμάται ότι θα αγγίξει τα 770 εκατ. ευρώ.
Το project περιλαμβάνει δύο μεγάλα κτίρια data centers με συνολικό υπολογιστικό φορτίο 46 MW και συνολική απαίτηση ισχύος από το ηλεκτρικό δίκτυο που μπορεί να φτάσει τα 80 MW σε πλήρη ανάπτυξη του εξοπλισμού. Παράλληλα, εκτιμάται ότι κατά την κατασκευαστική περίοδο θα δημιουργηθούν περίπου 400-500 θέσεις εργασίας. Η πρώτη φάση της επένδυσης, ύψους περίπου 300 εκατ. ευρώ, στοχεύει στην ανάπτυξη των πρώτων 18 MW έως το 2028, ενώ η δεύτερη φάση αφορά την ανάπτυξη του δεύτερου οικοπέδου, με χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης μετά το 2030 και πρόσθετη επένδυση ύψους 470 εκατ. ευρώ.
Καθοριστικό ρόλο για την εξέλιξη του έργου διαδραματίζει η συνεργασία της Apto με την Dromeus Capital. Η Apto αποτελεί το επενδυτικό όχημα της Pimco στον τομέα των hyperscale data centers αναπτύσσοντας ήδη αντίστοιχα projects σε στρατηγικές αγορές της Ευρώπης, όπως η Ισπανία και η Ιταλία. Η Dromeus Capital έχει αναπτύξει σημαντική παρουσία στην ελληνική αγορά ακινήτων και υποδομών, με επενδύσεις σε logistics, γραφειακούς χώρους και real estate assets υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Το οικοσύστημα του αύριο
Πέρα από τις μεγάλες επενδύσεις σε data centers και ψηφιακές υποδομές, η ανατολική Αττική εξελίσσεται σταδιακά σε ένα ευρύτερο οικοσύστημα καινοτομίας, παραγωγής περιεχομένου και τεχνολογικής ανάπτυξης. Στην Κάντζα, η Dimand προχωρά στον μετασχηματισμό του ιστορικού ακινήτου Καμπά σε έναν νέο μεικτής χρήσης προορισμό που θα συνδυάζει γραφειακούς χώρους, εμπορικές χρήσεις, πολιτιστικές λειτουργίες και σύγχρονες υποδομές φιλοξενίας επιχειρηματικής δραστηριότητας, επανατοποθετώντας την περιοχή στον νέο αναπτυξιακό χάρτη της Αττικής. Την ίδια στιγμή, ο γνωστός σεφ και επιχειρηματίας Ακης Πετρετζίκης αναπτύσσει στα Μεσόγεια ένα νέο παραγωγικό hub που αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2026, συνδυάζοντας στούντιο παραγωγής τηλεοπτικού και ψηφιακού περιεχομένου, εγκαταστάσεις φιλοξενίας εκδηλώσεων και υποδομές για τη δημιουργία ψηφιακού περιεχομένου νέας γενιάς.
Παράλληλα, η ELPEN έχει ήδη αναπτύξει το Athens LifeTech Park, το πρώτο πάρκο βιοτεχνολογίας στην Ελλάδα και ένα από τα πρώτα οικοσυστήματα life sciences στη νοτιοανατολική Ευρώπη, δημιουργώντας έναν νέο κόμβο έρευνας, φαρμακευτικής καινοτομίας και συνεργασίας μεταξύ επιστημονικής κοινότητας και επιχειρήσεων. Στο νέο οικοσύστημα τεχνολογικής καινοτομίας εντάσσεται και o βρετανο-ισπανικός όμιλος Open Cosmos, ο οποίος ενισχύει το αποτύπωμα της space-tech δραστηριότητας στην Ελλάδα, φέρνοντας στην ανατολική Αττική ένα ακόμη στοιχείο της νέας οικονομίας υψηλής τεχνολογίας. Σε μια ήσυχη βιομηχανική ζώνη της Παλλήνης, η Open Cosmos Aegean, η ελληνική θυγατρική, χτίζει σήμερα μία από τις πιο φιλόδοξες παραγωγικές βάσεις μικροδορυφορικών συστημάτων, με στόχο τη δημιουργία μιας πλήρως καθετοποιημένης παραγωγής μικροδορυφόρων στην Ελλάδα, από τον σχεδιασμό και τη συναρμολόγηση έως τις δοκιμές και τη λειτουργία.
