Η Ρωσία ανακοίνωσε την έναρξη των εργασιών για την ανάπτυξη της ρωσικής ζώνης ελεύθερου εμπορίου στην ειδική περιοχή της Διώρυγας του Σουέζ (φωτογραφία, επάνω, από τον δορυφόρο Hodoyoshi/Axelspace Corporation/wikipedia.org).
Η εξέλιξη έρχεται μετά τη διμερή συμφωνία με την Αίγυπτο που υπογράφηκε το 2025. Η 49ετής παραχώρηση θα διευκολύνει τις ρωσικές εξαγωγές προς την Αφρική και τη Μέση Ανατολή, παρέχοντας παράλληλα μια σταθερή βάση σ’ ένα από τα πιο στρατηγικά σημεία του κόσμου.
Οι διαμετακομιστικοί κόμβοι της Ρωσίας στη Διώρυγα αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το 2030 και θα έχουν περίοδο παραχώρησης 49 ετών
Για να κατανοήσει κανείς τη στρατηγική σημασία του έργου, πρέπει να κοιτάξει έναν χάρτη με τη Διώρυγα του Σουέζ (εικόνα από arcticportal.org)
Η Μόσχα έκανε ήδη το πρώτο βήμα για την υλοποίηση της συμφωνίας, επιλέγοντας τον βιομηχανικό φορέα που θα λειτουργήσει εντός της Ειδικής Οικονομικής Ζώνης του Σουέζ (SCZ), η οποία ορίστηκε ειδικά για τη Ρωσία ως RIZ (Ρωσική Βιομηχανική Ζώνη).
Το υπουργείο Βιομηχανίας και Εμπορίου της Ρωσίας ενημέρωσε την αιγυπτιακή κυβέρνηση ότι έχει επιλεγεί αναπτυξιακή εταιρεία για τη SCZ, σηματοδοτώντας ένα κρίσιμο βήμα προς την έναρξη του έργου.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών, Διεθνούς Συνεργασίας και Αποδήμων Αιγυπτίων της Αιγύπτου, Μπαντρ Αμπντελάτι, δήλωσε ότι οι πρώτες ρωσικές επενδύσεις στην περιοχή μπορούν πλέον να οριστικοποιηθούν, όπως γράφει το en.ilsole24ore.com).
Με περίπου 7 δισεκατομμύρια δολάρια που έχουν προγραμματιστεί για το έργο, αναμένεται να δημιουργηθούν 35.000 θέσεις εργασίας στους τομείς της αυτοκινητοβιομηχανίας, της φαρμακευτικής και, κυρίως, της πετροχημικής βιομηχανίας.
Ο ρώσος υπουργός Βιομηχανίας και Εμπορίου, Αντόν Αλιχάνοβ, επανέλαβε τη δέσμευση της Ρωσίας να προχωρήσει με το έργο και να ενισχύσει τη διμερή συνεργασία στο εμπόριο και τις επενδύσεις, επιβεβαιώνοντας παράλληλα το χρονοδιάγραμμα: ο διαμετακομιστικός κόμβος αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το 2030 και θα έχει περίοδο παραχώρησης 49 ετών.
Στρατηγική σημασία
Για να κατανοήσει κανείς τη στρατηγική σημασία του, πρέπει να κοιτάξει έναν χάρτη του Σουέζ και να δει πού βρίσκεται η υπό παραχώρηση γη.
Η συμφωνία καλύπτει δύο συγκεκριμένες περιοχές. Η πρώτη, που εκτείνεται σε περίπου 1 εκατομμύριο τετραγωνικά μέτρα, βρίσκεται στο Ανατολικό Πορτ Σάιντ, ακριβώς στην είσοδο της διώρυγας από τη Μεσόγειο.
Η δεύτερη, μια μικρότερη έκταση 500.000 τετραγωνικών μέτρων, βρίσκεται στην Αϊν Σούχνα, στην Ερυθρά Θάλασσα.
Είναι ένας κόμβος logistics και τουρισμού που απέχει 120 χιλιόμετρα από το Κάιρο και μόλις 50 χιλιόμετρα από την πόλη του Σουέζ, την άλλη είσοδο της διώρυγας.
H Ρωσία εδραιώvει μια θέση στη Διώρυγα του Σουέζ, αποκτάει περαιτέρω πρόσβαση στη Μεσόγειο Θάλασσα και ευελιξία στις σχέσεις της με την Αφρικανική Ενωση (φωτογραφία Reuters/Mohamed Abd El Ghany)
Με αφορμή τη συμφωνία-πλαίσιο, ρώσοι αξιωματούχοι περιέγραψαν τον κόμβο ως πύλη προς τις αγορές της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, ενώ οι αιγυπτιακές αρχές τόνισαν τον αντίκτυπό του στην απασχόληση, τη μεταφορά τεχνολογίας και τις επενδύσεις.
Η στρατηγική του Καΐρου εκτείνεται πέρα από τη Μόσχα: η Κίνα έχει διοχετεύσει κεφάλαια του Belt and Road σε τοποθεσίες SCZ, ενώ επενδυτές από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία έχουν επεκτείνει την παρουσία τους σε λιμάνια και logistics.
Η Αίγυπτος, η οποία έχει ολοκληρώσει σημαντικά έργα εκσυγχρονισμού υποδομών και επικεντρώνεται πλέον στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων, θεωρεί σαφώς τη Ρωσία ως βασικό πολιτικό και οικονομικό εταίρο.
Η τοποθεσία προσφέρει στρατηγικά υλικοτεχνικά πλεονεκτήματα, καθώς βρίσκεται στη συμβολή του αυτοκινητόδρομου Σουέζ – Χουργκάντα και ενός σιδηροδρομικού δικτύου.
Σύμφωνα με αναφορές, όλες οι υποδομές, συμπεριλαμβανομένων των δρόμων, των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας και των επικοινωνιών, έχον ήδη τεθεί σε λειτουργία.
Ο Καμάλ Ελ-Ντεσουκί, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Ομοσπονδίας Αιγυπτιακών Βιομηχανιών, δήλωσε στο Al Arabiya ότι η επανεκκίνηση του έργου αποτελεί μια εξαιρετικά στρατηγική κίνηση στο πλαίσιο των τρεχουσών παγκόσμιων γεωπολιτικών προκλήσεων, του πληθωρισμού και των οικονομικών πιέσεων.
Πρόσβαση σε αγορές
Για τη Ρωσία, η βιομηχανική ζώνη έχει παρόμοια σημασία. Η RIZ αποτελεί μέρος του εθνικού προγράμματος «Διεθνούς Συνεργασίας και Εξαγωγών», το οποίο στοχεύει στην κατασκευή βιομηχανικών υποδομών στο εξωτερικό, στην ενίσχυση του εμπορίου προηγμένων τεχνολογιών με την Αίγυπτο και στην παροχή πλατφόρμας για επανεξαγωγές σε αγορές τρίτων χωρών.
Η ζώνη προσφέρει στις ρωσικές εταιρείες πρόσβαση σε πάνω από 70 αγορές μέσω του δικτύου συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών της Αιγύπτου.
Οι ρωσικές φαρμακευτικές εταιρείες έχουν ήδη εκφράσει ενδιαφέρον, με πιθανές συμβάσεις υπό συζήτηση για την αιγυπτιακή αγορά.
Αλλοι τομείς που θα μπορούσαν να εμπλακούν περιλαμβάνουν τα χημικά, τη μηχανολογία και τα δομικά υλικά, οι οποίοι είναι ιδιαίτερα σημαντικοί καθώς η Αίγυπτος επιταχύνει την κατασκευή νέων πόλεων.
Επιπλέον, πάνω από 30 ρωσικές εταιρείες διερευνούν ήδη ευκαιρίες στην Αίγυπτο στους τομείς των λιπασμάτων, των πολυμερών, του ιατρικού εξοπλισμού και των μεταφορών.
Η στρατηγική αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου συμφωνιών μεταξύ των δύο χωρών. Αυτό επεκτείνεται όχι μόνο στον τουρισμό αλλά και στην ενέργεια.
Οταν ολοκληρωθεί το έργο το 2030, ο Πούτιν θα έχει τοποθετήσει δύο βασικά πιόνια σε ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία του κόσμου (φωτογραφία από Sputnik/Sergey Guneev via Reuters)
Προβλέπεται, μάλιστα, η ανάπτυξη ενός μη στρατιωτικού πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής στο El Dabaa, βασισμένο στη μεταφορά τεχνολογίας και τα χρηματοοικονομικά δάνεια.
Υπάρχει μακρά ιστορία στρατιωτικής βοήθειας και, πιο πρόσφατα, συνεργασίας στον τομέα της επισιτιστικής ασφάλειας.
Η Ρωσία προμηθεύει σκληρό σιτάρι και οι αποστολές έχουν αυξηθεί τον τελευταίο χρόνο.
Ευαίσθητες υποδομές…
Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ καθιστά σαφές ένα πράγμα: δεν είναι μόνο οι χώρες της Μέσης Ανατολής και οι ΗΠΑ που αναζητούν εναλλακτικές οδούς για τις εμπορικές ροές, αλλά και η Ινδία, ακόμη και η Ρωσία.
Οταν ολοκληρωθεί το έργο το 2030, ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, θα έχει τοποθετήσει ένα βασικό πιόνι σε ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία του κόσμου.
Ή μάλλον, θα έχει τοποθετήσει δύο πιόνια. Ενα στη Μεσόγειο και ένα στην Ερυθρά Θάλασσα.
Μένει να δούμε αν η εμπορική ζώνη θα είναι επίσης σε θέση να φιλοξενήσει ευαίσθητες υποδομές που θα επιτρέψουν στη Μόσχα να παρακολουθεί την περιοχή.
Αλλά ακόμη και αν αυτό δεν συμβεί, η Ρωσία θα έχει καταφέρει να εδραιώσει μια θέση στη Διώρυγα του Σουέζ, να αποκτήσει περαιτέρω πρόσβαση στη Μεσόγειο Θάλασσα και να εξασφαλίσει έναν πιο σταθερό σύμμαχο με τον οποίο θα διαχειρίζεται τις σχέσεις της με την Αφρικανική Ενωση.
