Σε μια χρονική περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη επανακαθορίζει τις προτεραιότητές της, υπό το βάρος γεωπολιτικών εξελίξεων, ενεργειακής αστάθειας και αυξανόμενων κοινωνικών πιέσεων, η Ελλάδα καλείται να αποδείξει ότι μπορεί όχι μόνο να απορροφά αποτελεσματικά τους ευρωπαϊκούς πόρους, αλλά και να προσαρμόζεται άμεσα, αξιοποιώντας τις νέες ευρωπαϊκές απαιτήσεις και ευκαιρίες.
Η Γενική Γραμματέας ΕΣΠΑ, Βασιλική Παντελοπούλου, μιλά στο Real.gr για τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία, την ενδιάμεση αναθεώρηση των Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2021-2027, τις νέες στρατηγικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την επόμενη προγραμματική περίοδο 2028-2034 και το στοίχημα της επόμενης ημέρας.
«Μέσω της διαδικασίας αναθεώρησης αποδείξαμε ότι μπορούμε να προσαρμοστούμε γρήγορα και να αξιοποιήσουμε ευρωπαϊκές ευκαιρίες»
Κυρία Παντελοπούλου, στις 25 Μαρτίου ο Raffaele Fitto, Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος για τη Συνοχή και τις Μεταρρυθμίσεις της Ε.Ε., ανακοίνωσε τα αποτελέσματα της προγραμματισμένης ενδιάμεσης αναθεώρησης της Πολιτικής Συνοχής σε ευρωπαϊκό επίπεδο από όλα τα Κράτη-Μέλη. Ποια ήταν η ιδιαιτερότητα της αναθεώρησης αυτής και πώς ανταποκρίθηκε η Ελλάδα;
Η Ενδιάμεση Αναθεώρηση του ΕΣΠΑ 2021-2027 αποτέλεσε μία από τις πιο απαιτητικές διαδικασίες της τρέχουσας Προγραμματικής Περιόδου. Αν και αρχικά είχε προβλεφθεί να ολοκληρωθεί το πρώτο τρίμηνο του 2025, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη οδήγησαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην εισαγωγή νέων στρατηγικών προτεραιοτήτων, προκειμένου να ενσωματωθούν από τα Προγράμματα ΕΣΠΑ, προσφέροντας σημαντικά διαχειριστικά και δημοσιονομικά κίνητρα.
Ανάμεσα σε αυτές τις νέες στρατηγικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι η άμυνα, η ανταγωνιστικότητα, η προσιτή και βιώσιμη στέγαση, η διαχείριση υδάτων και άλλοι κρίσιμοι τομείς. Τα κράτη‑μέλη κλήθηκαν να ανακατανείμουν τουλάχιστον το 10% των πόρων κάθε Προγράμματος στις νέες προτεραιότητες προκειμένου να ωφεληθούν από τα προσφερόμενα κίνητρα, όπως η παράταση της επιλεξιμότητας δαπανών κατά ένα έτος (από το έτος 2029 έως το 2030) καθώς και επιπλέον προκαταβολές στα Κράτη Μέλη.
Στην Ελλάδα, παρά το γεγονός, ότι τα Προγράμματα ΕΣΠΑ βρίσκονταν ήδη, σε προχωρημένο στάδιο υλοποίησης — γεγονός που μας φέρνει και στις πρώτες θέσεις απορρόφησης – η Ελλάδα ανταποκρίθηκε με μεγάλη επιτυχία στην ενδιάμεση αναθεώρηση. Υπό τον γενικό συντονισμό της Γενικής Γραμματείας ΕΣΠΑ, τα Προγράμματα ανταποκρίθηκαν άμεσα και προχώρησαν σε στοχευμένες ανακατανομές πόρων που ανέρχονται συνολικά σε 2,13 δις ευρώ ενωσιακών πόρων, εξασφαλίζοντας την παράταση επιλεξιμότητας δαπανών κατά ένα έτος (έως 31/12/2030), και επιπλέον προκαταβολές ύψους 600 εκατ. ευρώ ενωσιακών πόρων, εκ των οποίων 450 εκ € έχουν ήδη εισρεύσει στην οικονομία της χώρας μας.
Σε ποιες προτεραιότητες κατευθύνονται πλέον οι πόροι του ΕΣΠΑ; Ποιες είναι οι βασικές αλλαγές;
Η ενδιάμεση αναθεώρηση των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ 2021-2027 σηματοδοτεί μια ουσιαστική μετατόπιση προτεραιοτήτων προς χρηματοδότηση. Τρεις τομείς ξεχωρίζουν ιδιαίτερα για την Ελλάδα, τόσο λόγω της εθνικής σημασίας τους όσο και λόγω του ύψους των πόρων που θα διατεθούν.
Πρώτον, εισήχθη για πρώτη φορά στις στρατηγικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η στέγαση κι ειδικά η προσιτή και βιώσιμη κοινωνική στέγαση καθώς το θέμα της στέγασης αποτελεί ένα ιδιαίτερο σημαντικό ζήτημα για πολλά Κράτη Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πλαίσιο αυτό, και με στόχο την αντιμετώπιση του σύγχρονου στεγαστικού προβλήματος, η ελληνική Κυβέρνηση, μέσω της ενδιάμεσης αναθεώρησης του ΕΣΠΑ, διαπραγματεύτηκε και πέτυχε την έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την υλοποίηση μιας πρωτοποριακής δράσης. Η δράση αυτή αφορά στην επιδότηση έως και 95% για την ανακαίνιση παλαιών ιδιωτικών κατοικιών τόσο κλειστών όσο και ανοιχτών, με ήπια ενεργειακή αναβάθμιση. Για τη συγκεκριμένη δράση έχουν εξασφαλιστεί πόροι ύψους περίπου 500 εκατ. ευρώ από 14 διαφορετικά Προγράμματα ΕΣΠΑ 2021-2027 προς τη στήριξη της προσιτής και ποιοτικής στέγασης που αφορούν σε χαμηλά και, για πρώτη φορά, και σε μεσαία εισοδήματα.
Δεύτερον, ενισχύεται η ανταγωνιστικότητα μέσω της στρατηγικής πρωτοβουλίας STEP (Strategic Technologies for Europe Platform), μιας ευρωπαϊκής πλατφόρμας, που στοχεύει στην ενίσχυση της τεχνολογικής αυτονομίας της ΕΕ, χρηματοδοτώντας επενδύσεις σε κρίσιμες τεχνολογίες, όπως η ψηφιακή καινοτομία, οι καθαρές περιβαλλοντικές τεχνολογίες, η βιοτεχνολογία και οι αμυντικές εφαρμογές. Στο πλαίσιο αυτό κατευθύνονται περίπου 600 εκατ. ευρώ. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε επίσης στην άμυνα, στην ασφάλεια και στην πολιτική προστασία, όπου η χώρα μας ανακατένειμε πόρους περίπου 650 εκατ. ευρώ σε υποδομές διπλής χρήσης —dual use δηλαδή υποδομές που εξυπηρετούν τόσο πολιτικές ανάγκες (όπως μεταφορές, ενέργεια ή επικοινωνίες) όσο και σκοπούς άμυνας και ασφάλειας, όπως η στρατιωτική κινητικότητα και η κυβερνοασφάλεια — καθώς και σε έργα καινοτομίας και ανάπτυξης δεξιοτήτων.
Συνολικά, οι νέες προτεραιότητες, μαζί με τη διαχείριση υδάτων και την ενεργειακή μετάβαση, συγκροτούν μια συνολική κατεύθυνση, που δίνει προτεραιότητα στη μείωση των ανισοτήτων, στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και στη δημιουργία μιας πιο ανθεκτικής και ανταγωνιστικής οικονομίας.
«Δεν υπάρχει μυστικό – υπάρχει καθημερινή δουλειά με προγραμματισμό και μεθοδικότητα»
Η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά στις πρώτες θέσεις της ΕΕ στην απορρόφηση πόρων του ΕΣΠΑ 2021-2027. Ποιοι παράγοντες θεωρείτε, ότι συμβάλλουν σε αυτή την σταθερά καλή επίδοση της χώρας μας;
Η Ελλάδα, πράγματι, κατατάσσεται σταθερά στις πρώτες θέσεις της ΕΕ στην απορρόφηση πόρων του ΕΣΠΑ 2021–2027, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με βάση τις ενδιάμεσες πληρωμές, χωρίς τις προκαταβολές, που αποτυπώνουν δηλαδή πόρους που έχουν διοχετευτεί στην πραγματική οικονομία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι όλα τα Προγράμματα του ΕΣΠΑ 2021-2027 πέτυχαν τους δημοσιονομικούς στόχους του έτους 2025, διασφαλίζοντας ότι η χώρα δεν έχασε ούτε ένα ευρώ ενωσιακών πόρων.
Η επίδοση αυτή αποτελεί προϊόν ενός ώριμου και αποτελεσματικού συστήματος διακυβέρνησης. Πέραν από την καθημερινή δουλειά της Γενικής Γραμματείας ΕΣΠΑ που έχει τον ρόλο του κεντρικού συντονισμού για την εξασφάλιση ενιαίων διαδικασιών, την έγκαιρη κι άμεση επίλυση, ζητημάτων σε όλα τα Προγράμματα ΕΣΠΑ, εξίσου σημαντική για το θετικό αποτέλεσμα είναι η ανταπόκριση των Τομεακών και Περιφερειακών Προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2021-2027 και η στενή συνεργασία μαζί τους καθώς και η στενή συνεργασία με τις Γενικές Γραμματείες του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που επιτρέπει την ευθυγράμμιση των χρηματοδοτικών εργαλείων και τη συνεχή ροή πόρων προς την οικονομία.
Πάνω από όλα, η σταθερή πολιτική στήριξη, ιδίως από τον Αναπληρωτή Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Νίκο Παπαθανάση, αποτελεί θεμέλιο και βασική προϋπόθεση για την επίτευξη των στόχων μας διότι προσφέρει σαφή κατεύθυνση, συνέπεια και αποφασιστικότητα, ώστε να μη χαθεί ούτε ένα ευρώ ευρωπαϊκών πόρων και οι πόροι να διοχετεύονται γρήγορα και αποτελεσματικά στην πραγματική οικονομία της χώρας με άμεσα θετικά αποτελέσματα για τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών σε κάθε γωνιά της χώρας.
Πρόσφατα, ψηφίστηκε από την Ολομέλεια της Βουλής το νομοσχέδιο, που εισήχθη από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναφορικά με το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού. Πώς θα στηρίξουν τη χώρα μας αυτά τα νέα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία;
Πράγματι, στις 6 Απριλίου ψηφίστηκε ο ν. 5294/26 (Α’ 56) για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, δύο πολύ σημαντικά νέα ευρωπαϊκά Ταμεία που θα στηρίξουν καθοριστικά τη χώρα μας στην πράσινη μετάβαση.
Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με προϋπολογισμό 4,8 δισ. ευρώ για το 2026–2032, στηρίζει ευάλωτα νοικοκυριά, πολύ μικρές επιχειρήσεις και χρήστες μεταφορών που επηρεάζονται περισσότερο από την ενεργειακή μετάβαση και την επέκταση του ETS2. Η Ελλάδα έχει, ήδη, καταθέσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το Εθνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο, το οποίο συντάχθηκε κι υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπό τον Γενικό Συντονισμό της Αντιπροεδρίας της Κυβέρνησης και περιλαμβάνει δράσεις όπως: μεταφορά μαθητών με αναπηρία,
- 100% επιδότηση ατομικών μέσων μετακίνησης ΑμεΑ,
- one‑stop shops για ευάλωτους πολίτες και επιχειρήσεις,
- αύξηση επιδόματος θέρμανσης,
- κοινωνικές κατοικίες,
- εκσυγχρονισμό φοιτητικών εστιών,
- ενίσχυση πολύ μικρών επιχειρήσεων,
- ανανέωση στόλου αστικών λεωφορείων.
Το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, με εκτιμώμενους πόρους 1,6 δισ. ευρώ, χρηματοδοτεί στρατηγικές επενδύσεις σε εξοικονόμηση ενέργειας, αναβάθμιση δικτύων, αποθήκευση ενέργειας, αντιμετώπιση ενεργειακής φτώχειας και δίκαιη μετάβαση στις περιοχές απολιγνιτοποίησης.
Συνολικά, τα δύο Ταμεία –ύψους 6,4 δισ. ευρώ– λειτουργούν συμπληρωματικά και αποτελούν βασικούς πυλώνες για μια δίκαιη και βιώσιμη πράσινη μετάβαση.
Με το νέο νόμο θεσπίστηκε η δομή διακυβέρνησης, που θα συντονίζει όλα τα εμπλεκόμενα στη διαχείριση των Ταμείων Υπουργεία και φορείς και θα παρακολουθεί την υλοποίηση των σχετικών δράσεων. Μεταβατικά, μέχρι την πλήρη λειτουργία της δομής διακυβέρνησης, τις σχετικές αρμοδιότητες αναλαμβάνει η Γενική Γραμματεία ΕΣΠΑ.
Θεωρώ, ότι αυτό που αξίζει να αναδειχθεί είναι η βαθιά κοινωνική σημασία και το ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα των δύο αυτών Ταμείων, τα οποία δεν περιορίζονται μόνο στη χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης, αλλά διασφαλίζουν, ότι αυτή θα πραγματοποιηθεί με όρους κοινωνικής συνοχής και δικαιοσύνης. Οι παρεμβάσεις που προωθούνται, και συμπεριλήφθηκαν στο Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο ενισχύουν έμπρακτα τα ευάλωτα νοικοκυριά, μειώνουν το ενεργειακό κόστος, βελτιώνουν την ποιότητα ζωής και δημιουργούν νέες ευκαιρίες για τις τοπικές κοινωνίες και τις μικρές επιχειρήσεις. Στην κρίσιμη αυτή μεταβατική φάση, ως Γενική Γραμματεία ΕΣΠΑ θα καταβάλλουμε κάθε προσπάθεια να διασφαλίσουμε τον αποτελεσματικό συντονισμό, τη θεσμική συνέχεια και την ταχεία ενεργοποίηση των δράσεων, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην έγκαιρη και αποδοτική αξιοποίηση των πόρων αυτών.
Είναι γνωστό, ότι από τον Ιούλιο 2025 έχουν ξεκινήσει επίσημα οι διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφορικά με την επόμενη προγραμματική περίοδο 2028–2034. Η χώρα μας συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις αυτές – ποιο θεωρείτε ότι είναι το μεγάλο στοίχημα για την Πολιτική Συνοχής την επόμενη Προγραμματική Περίοδο;
Πράγματι, τον Ιούλιο 2025 ξεκίνησαν, επίσημα, οι διαπραγματεύσεις για την επόμενη Προγραμματική Περίοδο, στις οποίες η χώρα μας συμμετέχει ενεργά. Αναφορικά με την Πολιτική Συνοχής η χώρα μας στηρίζει μια πιο ισχυρή, πιο αυτόνομη, πιο ανθεκτική και πιο ανταγωνιστική Ευρώπη. Στο πλαίσιο αυτό, λαμβάνοντας υπόψη την επιτακτικότητα εξασφάλισης ενός πολύ ισχυρού προϋπολογισμού της Ένωσης, ικανού να στηρίξει τις νέες στρατηγικές προτεραιότητες (ανταγωνιστικότητα, ασφάλεια, άμυνα) και να αντιμετωπίσει με επιτυχία τις γεωοικονομικές και άλλες προκλήσεις (κλιματική κρίση, πράσινη μετάβαση, κλπ.), οφείλει να διατηρηθεί ωστόσο μια κρίσιμη ισορροπία με τους στόχους που απορρέουν από την Συνθήκη ειδικά αναφορικά με την πολιτική συνοχής και την περιφερειακή σύγκλιση.
Στο πνεύμα αυτό, η χώρα μας προτείνει ένα πιο ισορροπημένο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) σε σχέση με το προτεινόμενο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με δικαιότερη κατανομή των πόρων και ενίσχυση της Πολιτικής Συνοχής (τόσο σε σχετικούς όσο και σε απόλυτους όρους, ανεξαρτήτως του συνολικού μεγέθους του ΠΔΠ), ώστε να αντανακλά τον κεντρικό ρόλο της για ένα βιώσιμο και ανθεκτικό ευρωπαϊκό μέλλον. Είναι σημαντικό να επισημανθεί εδώ, ότι για εμάς η πολιτική συνοχής δεν αποτελεί εμπόδιο αλλά αντίθετα συμβάλλει ουσιαστικά στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ένωσης, καθώς συμβάλλει μεταξύ των άλλων στην προώθηση των οικοσυστημάτων καινοτομίας και στην ενδυνάμωση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και περιφερειών. Δεν μπορεί να υπάρξει θεωρούμε ολοκληρωμένη ενιαία αγορά χωρίς σύγκλιση, χωρίς περιφερειακή ανάπτυξη και χωρίς τη συμμετοχή όλων των ευρωπαϊκών περιφερειών στις αλυσίδες αξίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για τον λόγο αυτό άλλωστε, η Ελλάδα προτείνει την ενσωμάτωση της εδαφικής διάστασης στο νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας (τουλάχιστον σε μέρος του προϋπολογισμού του), με την εφαρμογή γεωγραφικών κριτηρίων, δίνοντας έμφαση στις Λιγότερο Ανεπτυγμένες Περιφέρειες.
Το βέβαιο είναι ότι η Ελλάδα δεν είναι απλός θεατής στις διαπραγματεύσεις. Συμμετέχει ενεργά επιδιώκοντας την αύξηση του συνολικού οφέλους από τις κατανομές του ΠΔΠ 2028-2034, προκειμένου να στηρίξει τη στρατηγική της για να συνεχίσει την πορεία της προς τη βιώσιμη και ανθεκτική ανάπτυξη της χώρας.
Χρηματοδοτικός Μηχανισμός Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου 2021–2028
Πρόσφατα είδαμε στα μέσα επικοινωνίας, ότι υπογράφηκε το νέο Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Νίκου Παπαθανάση εκ μέρους της Ελλάδας και της εκπροσώπου των τριών δοτριών χωρών, που επισφράγισε την έναρξη υλοποίησης της νέας Προγραμματικής Περιόδου 2021–2028 του Χρηματοδοτικού Μηχανισμού του ΕΟΧ. Ποιες είναι οι στρατηγικές της κατευθύνσεις και ποια αποτελέσματα προσδοκά η χώρα μας;
Η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για τη νέα προγραμματική περίοδο 2021–2028 του Χρηματοδοτικού Μηχανισμού του ΕΟΧ αποτελεί για το σημαντικό αυτό χρηματοδοτικό εργαλείο ένα στρατηγικό ορόσημο. Η Ελλάδα προσέρχεται στη νέα προγραμματική περίοδο του ΕΟΧ με πολύτιμη πλέον εμπειρία από την υλοποίηση του προηγούμενου κύκλου 2014–2020, ο οποίος παρήγαγε μετρήσιμα αποτελέσματα σε κρίσιμους τομείς κοινωνικής συνοχής, χρηστής διακυβέρνησης, περιβάλλοντος και ενέργειας.
Τη νέα Προγραμματική Περίοδο 2021-2028 για τον ΕΟΧ με συνολικό προϋπολογισμό €143 εκατ. η Ελλάδα πέτυχε όχι μόνο να εξασφαλίσει σημαντικούς πόρους για την νέα περίοδο, αλλά και να κατευθύνει τη χρηματοδότηση σε στοχευμένα προγράμματα και θεματικές με υψηλή προστιθέμενη αξία. Η πρόβλεψη πρόσθετων €7,9 εκατ. για την αντιμετώπιση των συνεπειών του πολέμου στην Ουκρανία δείχνει την ευελιξία και την προνοητικότητα του σχεδιασμού μας.
Τα προγράμματα που επιλέχθηκαν εστιάζουν
- Στην πράσινη μετάβαση,
- Στην προστασία των ευάλωτων ομάδων και το κράτος δικαίου,
- Στην πράσινη επιχειρηματικότητα και καινοτομία, και
- Στην Τοπική Ανάπτυξη
Είμαι πεπεισμένη ότι η νέα περίοδος δεν αποτελεί απλώς μια συνέχεια της προγραμματικής περιόδου 2014–2020. Είναι μια στρατηγική επιλογή της χώρας μας να αξιοποιήσει πλήρως τη διαπραγματευτική της ισχύ, να εμβαθύνει τις θεσμικές συνεργασίες με τις δότριες χώρες και να διασφαλίσει ότι οι πόροι του Μηχανισμού θα παράγουν μετρήσιμα αποτελέσματα στην κοινωνία και στην οικονομία της χώρας.
Στις αρμοδιότητες της Γενικής Γραμματείας ΕΣΠΑ συμπεριλαμβάνονται και τα διασυνοριακά και διακρατικά Προγράμματα INTERREG. Ποια είναι η πορεία υλοποίησης, η αξία και η προοπτική των διασυνοριακών Προγραμμάτων Interreg για τη χώρα μας;
Τα Προγράμματα Interreg αποτελούν βασικό εργαλείο της ευρωπαϊκής πολιτικής συνοχής, ενισχύοντας τη διασυνοριακή συνεργασία και την ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών. Σήμερα παρουσιάζουν υψηλή ενεργοποίηση, με εγκρίσεις έργων που προσεγγίζουν το 90% και με την υλοποίηση στρατηγικών παρεμβάσεων που δημιουργούν άμεσα αποτελέσματα και πρόσθετη αναπτυξιακή δυναμική. Παράλληλα, διευρύνεται η συμμετοχή μικρότερων φορέων μέσω νέων εργαλείων. Για την περίοδο 2028–2034, τα Προγράμματα αναμένεται να ενισχυθούν περαιτέρω, με αυξημένους πόρους και έμφαση στο περιβάλλον, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή, ενώ η χώρα μας προετοιμάζεται ήδη για τον σχεδιασμό της νέας γενιάς δράσεων.
Η Βασιλική Παντελοπούλου είναι Γενική Γραμματέας ΕΣΠΑ στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Η Γενική Γραμματεία ΕΣΠΑ έχει ως βασική αρμοδιότητα την εφαρμογή της κυβερνητικής πολιτικής για την αποτελεσματική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων. Είναι αρμόδια για τον σχεδιασμό και την αναθεώρηση του ΕΣΠΑ και των επιμέρους Προγραμμάτων, διασφαλίζει την επίτευξη των στόχων τους, παρακολουθεί την πορεία υλοποίησής τους και τη χρηστή διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων και μεριμνά για τη μέγιστη δυνατή αξιοποίησή τους. Παράλληλα, ελέγχει την τήρηση των δεσμεύσεων της Ελλάδας απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εκπροσωπεί τη χώρα απέναντι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εισηγείται πολιτικές που ενισχύουν την περιφερειακή σύγκλιση και την οικονομική και κοινωνική συνοχή, ενώ έχει επίσης την ευθύνη του σχεδιασμού και της εποπτείας των προγραμμάτων του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (EEA Grants).
Συμπληρωματικά, έχει υπό την ευθύνη της τον συντονισμό της Ειδικής Υπηρεσίας (ΕΥ) INTERREG 2021-2027, με έδρα τη Θεσσαλονίκη, που διαχειρίζεται και παρακολουθεί Προγράμματα Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας (Interreg). Τα προγράμματα αυτά έχουν ως στόχο να αντιμετωπίσουν κοινές διασυνοριακές και διακρατικές προκλήσεις, να στηρίξουν συνέργειες μέσω κοινών εταιρικών σχημάτων και να εδραιώσουν ισχυρές συνεργασίες, με γνώμονα την ισόρροπη οικονομική, κοινωνική και χωρική ανάπτυξη σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Μετά την πρόσφατη ψήφιση του νομοσχεδίου για τη δημιουργία της νέας δομής διακυβέρνησης, η οποία θα έχει ως βασικές αρμοδιότητες τον συντονισμό των φορέων υλοποίησης των δράσεων, την παρακολούθηση της εφαρμογής τους και την αποτύπωση των αποτελεσμάτων τους στην κοινωνία και στους πολίτες, στο πλαίσιο του Κοινωνικού Κλιματικού Σχεδίου, καθώς και την υλοποίηση του Ταμείου Εκσυγχρονισμού, οι αρμοδιότητες αυτές θα ανατεθούν μεταβατικά στη Γενική Γραμματεία ΕΣΠΑ.
