Οι πωλήσεις αντλιών θερμότητας σημείωσαν εντυπωσιακή άνοδο σε όλη την Ευρώπη κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, καθώς αρκετά κράτη μείωσαν τους φόρους στην ηλεκτρική ενέργεια και η αύξηση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου οδήγησε τους πολίτες σε εναλλακτικές λύσεις θέρμανσης.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση Αντλιών Θερμότητας (EHPA), οι ιδιοκτήτες κατοικιών αγόρασαν 1,16 εκατομμύρια αντλίες θερμότητας σε 12 ευρωπαϊκές χώρες, έναντι 1,05 εκατομμυρίων το πρώτο εξάμηνο του 2025.
Η de facto διακοπή της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ από το Ιράν, σημαντικότατο ναυτιλιακό πέρασμα, προκάλεσε σοβαρές διαταραχές στις μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου, εκτινάσσοντας την τιμή του αργού στα 126 δολάρια το βαρέλι στα τέλη Απριλίου.
Μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου που οδήγησαν στην έναρξη του πολέμου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε σχέδια για να ενθαρρύνει τις κυβερνήσεις της ΕΕ να μειώσουν τους φόρους στην ηλεκτρική ενέργεια και να επιταχύνουν τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Η EHPA επισήμανε ότι η άνοδος των τιμών ενέργειας και οι αλλαγές στη φορολογία της ηλεκτρικής ενέργειας ενίσχυσαν τη ζήτηση για αντλίες θερμότητας, υπογραμμίζοντας ότι η δημοφιλία τους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας.
Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά συστήματα που παράγουν θερμότητα από την καύση καυσίμων, οι αντλίες θερμότητας μεταφέρουν θερμική ενέργεια και μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για θέρμανση όσο και για ψύξη μιας κατοικίας.
Στο σχέδιο δράσης για τον εξηλεκτρισμό, η Επιτροπή πρότεινε ο φόρος στην ηλεκτρική ενέργεια να μην ξεπερνά αυτόν του φυσικού αερίου, ενώ παράλληλα εκφράζει την πρόθεση να τροποποιήσει τις χρεώσεις δικτύου ώστε να επιβραβεύονται ευέλικτες επιλογές, όπως οι αντλίες θερμότητας.
Η EHPA σημειώνει ότι οι πωλήσεις αντλιών θερμότητας αυξήθηκαν σε χώρες όπου μειώθηκαν οι φόροι στην ηλεκτρική ενέργεια. Στη Γερμανία, μάλιστα, ένα σύστημα επιδοτήσεων είχε ως αποτέλεσμα οι αντλίες θερμότητας να γίνουν η νούμερο ένα τεχνολογία θέρμανσης που εγκαθίσταται.
Τα στοιχεία αφορούν τις εξής 12 χώρες: Αυστρία, Βέλγιο, Ελβετία, Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία, Νορβηγία, Πορτογαλία και Σουηδία.
Επιπτώσεις στη φορολογία και το ενεργειακό κόστος
Ο γενικός διευθυντής της EHPA, Paul Kenny, τόνισε πως «η Ευρώπη βάζει τέλος στην εξάρτησή της από ένα τοξικό και δαπανηρό προϊόν αμφιβόλου προέλευσης: το φυσικό αέριο». Υπογράμμισε ότι η μείωση των φόρων στην ηλεκτρική ενέργεια και η μεταφορά τους στα ορυκτά καύσιμα αποτελεί τη λύση, καλώντας όλες τις κυβερνήσεις της ΕΕ να ακολουθήσουν το παράδειγμα της Ολλανδίας και του Βελγίου.
Η EHPA διαπίστωσε ότι σε πολλές χώρες οι φόροι στην ηλεκτρική ενέργεια είναι υψηλότεροι από αυτούς στο φυσικό αέριο, γεγονός που αυξάνει σημαντικά το συνολικό κόστος. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας είναι πάνω από τέσσερις φορές υψηλότερο από αυτό του φυσικού αερίου, ενώ στη Ρουμανία η αναλογία φτάνει το πενταπλάσιο.
Σύμφωνα με την EHPA, τα κράτη που φορολογούν περισσότερο την ηλεκτρική ενέργεια από το φυσικό αέριο εμφανίζουν χαμηλότερη υιοθέτηση αντλιών θερμότητας και μεγαλύτερη εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Ενδεικτικά, στο Βέλγιο η διείσδυση παραμένει χαμηλή, αν και ανακοινώθηκαν αλλαγές στη φορολογία για το 2026, με μείωση του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 3% και αύξηση του κόστους του φυσικού αερίου κατά 3%.
Άλλες εξελίξεις στην πράσινη ενέργεια
Ξεχωριστή μελέτη του Centre for Net Zero στο Λονδίνο έδειξε ότι η εγκατάσταση ηλιακών πάνελ και μπαταρίας σε κατοικία του Ηνωμένου Βασιλείου εξοικονομεί κατά μέσο όρο 681 λίρες ετησίως. Οι ετήσιοι λογαριασμοί των οικογενειών μειώθηκαν σχεδόν κατά τα δύο τρίτα (62%) μετά την εγκατάσταση, σύμφωνα με δεδομένα από έξυπνους μετρητές.
Η Μεγάλη Βρετανία κατέγραψε φέτος το πρώτο εξάμηνο του έτους τον μεγαλύτερο αριθμό νέων εγκαταστάσεων ηλιακής ενέργειας από το 2011, σύμφωνα με επίσημα κυβερνητικά στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα τον Ιούλιο.
