Η European Rare Diseases Research Alliance (ERDERA) ανακοίνωσε τη νέα Πρόσκληση Κλινικών Δοκιμών (European Clinical Trials Call – ECTC), με στόχο τη χρηματοδότηση πολυεθνικών παρεμβατικών κλινικών δοκιμών πρώιμης φάσης για τα σπάνια νοσήματα.
Η πρόσκληση, σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος, κ. Δημήτρη Αθανασίου, αποσκοπεί στην υποστήριξη κλινικών δοκιμών Φάσης Ι, Φάσης Ι/ΙΙ και Φάσης ΙΙ, οι οποίες θα διεξάγονται σύμφωνα με τις αρχές της Ορθής Κλινικής Πρακτικής (Good Clinical Practice – GCP). Στόχος είναι η επιτάχυνση της ανάπτυξης νέων θεραπειών μέσω της συνεργασίας ερευνητικών ιδρυμάτων, νοσοκομείων, πανεπιστημίων, μικρομεσαίων επιχειρήσεων και οργανώσεων ασθενών από διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες.
Ενίσχυση της έρευνας στα σπάνια νοσήματα
Η ανάπτυξη νέων θεραπειών για τα σπάνια νοσήματα παραμένει ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς οι ασθενείς είναι λίγοι και γεωγραφικά κατανεμημένοι, ενώ συχνά απουσιάζουν επαρκή φυσικά ιστορικά δεδομένα και μηχανισμοί εντοπισμού κατάλληλων συμμετεχόντων στις κλινικές δοκιμές.
Η νέα πρόσκληση της ERDERA στοχεύει να αντιμετωπίσει αυτές τις προκλήσεις, ενισχύοντας τις διακρατικές συνεργασίες και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την παραγωγή υψηλής ποιότητας κλινικών δεδομένων που θα επιταχύνουν την ανάπτυξη και αξιολόγηση νέων θεραπευτικών επιλογών για τους ασθενείς με σπάνια νοσήματα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε μελέτες που αφορούν:
- παιδιατρικά σπάνια νοσήματα,
- ταχέως εξελισσόμενα νοσήματα,
- παθήσεις χωρίς εγκεκριμένη θεραπεία,
- νοσήματα με σημαντικές ανεκπλήρωτες θεραπευτικές ανάγκες.
Οι οργανώσεις ασθενών στο επίκεντρο της έρευνας
Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της πρόσκλησης είναι η ουσιαστική συμμετοχή των οργανώσεων ασθενών στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των κλινικών δοκιμών.
Η ERDERA προβλέπει ότι κάθε ερευνητική κοινοπραξία θα πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον μία Οργάνωση Ασθενών (Patient Advocacy Organisation) ή εκπρόσωπο ασθενών, αναγνωρίζοντας τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν στη διαμόρφωση της ερευνητικής ατζέντας, στον σχεδιασμό μελετών με επίκεντρο τον ασθενή, στην υποστήριξη της συμμετοχής των ασθενών και στη διάχυση των αποτελεσμάτων.
Ο ρόλος της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος
Η Ένωση Σπανίων Ασθενών Ελλάδος (Ε.Σ.Α.Ε.), ως η εθνική ομπρέλα των οργανώσεων ασθενών με σπάνια νοσήματα, αποτελεί τον Εθνικό Κόμβο του προγράμματος ERDERA και υποστηρίζει ενεργά την ενίσχυση της συμμετοχής της Ελλάδας σε ευρωπαϊκές ερευνητικές πρωτοβουλίες.
Η Ε.Σ.Α.Ε. μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη δημιουργία και υποστήριξη κοινοπραξιών που θα υποβάλουν προτάσεις στο πλαίσιο της πρόσκλησης, μέσω:
- της εκπροσώπησης της φωνής των ασθενών στον σχεδιασμό των μελετών,
- της διασύνδεσης ερευνητών με τις ελληνικές κοινότητες ασθενών,
- της υποστήριξης δράσεων ενημέρωσης, συμμετοχής και προσέλκυσης ασθενών,
- της διάδοσης των αποτελεσμάτων της έρευνας στην κοινότητα των ασθενών,
- της προώθησης της ισότιμης πρόσβασης των Ελλήνων ασθενών σε καινοτόμες κλινικές δοκιμές.
Ο Ελληνικός Χάρτης Σπανίων Παθήσεωνς ως εργαλείο ενίσχυσης των κλινικών δοκιμών
Σημαντικό εργαλείο προς αυτή την κατεύθυνση αποτελεί το RDG Map, η εθνική ψηφιακή πλατφόρμα χαρτογράφησης των σπανίων νοσημάτων που έχει αναπτύξει η Ε.Σ.Α.Ε.
Το RDG Map συγκεντρώνει πληροφορίες για:
- τα Κέντρα Εμπειρογνωμοσύνης,
- τις εξειδικευμένες κλινικές,
- τα Ευρωπαϊκά Δίκτυα Αναφοράς (ERNs),
- τις οργανώσεις ασθενών,
- τους κωδικούς ORPHA και τις διαθέσιμες πηγές πληροφόρησης για κάθε σπάνιο νόσημα.
Η πλατφόρμα διευκολύνει τη διασύνδεση μεταξύ ασθενών, επαγγελματιών υγείας, ερευνητών και εξειδικευμένων δομών, ενισχύοντας την ετοιμότητα της χώρας για συμμετοχή σε πολυεθνικές κλινικές δοκιμές.
Παράλληλα, μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο για την εκτίμηση της σκοπιμότητας (feasibility) νέων μελετών, τον εντοπισμό εξειδικευμένων κέντρων και τη διευκόλυνση της παραπομπής ασθενών σε κατάλληλες κλινικές δοκιμές.
Βασικές ημερομηνίες
Η πρόσκληση ακολουθεί διαδικασία δύο σταδίων:
Υποβολή Δήλωσης Ενδιαφέροντος (Expression of Interest): έως τις 10 Σεπτεμβρίου 2026
Υποβολή Σύντομης Πρότασης (Short Proposal): έως τις 29 Οκτωβρίου 2026
Οι κοινοπραξίες που θα προκριθούν θα λάβουν περαιτέρω υποστήριξη για την ανάπτυξη της πλήρους πρότασής τους.
Μία σημαντική ευκαιρία για την Ελλάδα και πώς η Ε.Σ.Α.Ε. μπορεί να υποστηρίξει τις ερευνητικές κοινοπραξίες
Η νέα Πρόσκληση Κλινικών Δοκιμών της ERDERA αποτελεί μία σημαντική ευκαιρία για την ενίσχυση της συμμετοχής της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή έρευνα για τα σπάνια νοσήματα.
Η Ένωση Σπανίων Ασθενών Ελλάδος (Ε.Σ.Α.Ε.) διαθέτει πολυετή εμπειρία στη συμμετοχή και τον συντονισμό ευρωπαϊκών ερευνητικών έργων, καθώς και στη διασύνδεση της ερευνητικής κοινότητας με τους ανθρώπους που ζουν με σπάνια νοσήματα.
Στο πλαίσιο της νέας Πρόσκλησης Κλινικών Δοκιμών της ERDERA, η Ε.Σ.Α.Ε. θα συμμετάσχει ως εταίρος σε ερευνητικές κοινοπραξίες, προσφέροντας υποστήριξη σε όλο τον κύκλο ζωής μιας κλινικής μελέτης, όπως:
- Ενεργή συμμετοχή των ασθενών (Patient and Public Involvement – PPI) από τον σχεδιασμό έως την ολοκλήρωση της μελέτης.
- Συνδιαμόρφωση του πρωτοκόλλου της μελέτης, ώστε να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες και προτεραιότητες των ασθενών και των οικογενειών τους.
- Σύσταση και συντονισμό Patient Advisory Boards, εξασφαλίζοντας τη συνεχή συμμετοχή εκπροσώπων ασθενών στη λήψη αποφάσεων.
- Υποστήριξη της στρατηγικής προσέλκυσης και διατήρησης συμμετεχόντων (recruitment & retention), αξιοποιώντας το δίκτυο οργανώσεων-μελών της Ε.Σ.Α.Ε. και τις συνεργασίες της στην Ελλάδα και την Ευρώπη.
- Ανάπτυξη ενημερωτικού και εκπαιδευτικού υλικού για τους συμμετέχοντες, σε γλώσσα κατανοητή και φιλική προς τον ασθενή.
- Σχεδιασμό και υλοποίηση δράσεων επικοινωνίας και διάχυσης αποτελεσμάτων, σύμφωνα με τις αρχές της επιστημονικής διαφάνειας και της υπεύθυνης ενημέρωσης.
- Υποστήριξη στη διάχυση των αποτελεσμάτων προς την κοινότητα των ασθενών, τους επαγγελματίες υγείας και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, ώστε η νέα γνώση να μετατρέπεται σε πραγματικό όφελος για τους πολίτες.
- Συμβολή στην ανάπτυξη στρατηγικών για την ισότιμη πρόσβαση στις κλινικές δοκιμές, με ιδιαίτερη έμφαση σε ασθενείς που διαμένουν εκτός μεγάλων αστικών κέντρων ή πάσχουν από εξαιρετικά σπάνια νοσήματα.
Παράλληλα, μέσω του RDG Map, της εθνικής ψηφιακής πλατφόρμας χαρτογράφησης των σπανίων νοσημάτων, η Ε.Σ.Α.Ε. μπορεί να υποστηρίξει τις ερευνητικές ομάδες στον εντοπισμό εξειδικευμένων δομών, Κέντρων Εμπειρογνωμοσύνης, Ευρωπαϊκών Δικτύων Αναφοράς (ERNs), οργανώσεων ασθενών και διαθέσιμων υπηρεσιών υγείας που σχετίζονται με κάθε σπάνιο νόσημα. Η αξιοποίηση του RDG Map διευκολύνει την ανάπτυξη δικτύων συνεργασίας, την εκτίμηση της σκοπιμότητας (feasibility) μιας πολυεθνικής κλινικής δοκιμής και την αποτελεσματικότερη ενημέρωση των ασθενών σχετικά με νέες ερευνητικές ευκαιρίες.
Η Ε.Σ.Α.Ε. καλεί όλους τους ενδιαφερόμενους ερευνητές, ακαδημαϊκούς φορείς, νοσοκομεία και οργανισμούς που σχεδιάζουν να υποβάλουν πρόταση στην Πρόσκληση Κλινικών Δοκιμών της ERDERA να διερευνήσουν δυνατότητες συνεργασίας. Η ουσιαστική ενσωμάτωση της φωνής των ασθενών δεν αποτελεί πλέον μόνο καλή πρακτική, αλλά βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη κλινικών μελετών που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της κοινότητας των σπανίων νοσημάτων και μπορούν να οδηγήσουν σε καινοτόμες και προσβάσιμες θεραπείες.
Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover
Ειδήσεις υγείας σήμερα
Eξόφληση
Τα πιο ενυδατικά φρούτα
Τα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας μειώνουν σημαντικά το βάρος, αλλά δεν βελτιώνουν την ποιότητα ζωής (Μελέτη)
