Οι οικονομικές εξελίξεις των τελευταίων ημερών, και ειδικότερα οι νέες αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και η ραγδαία άνοδος στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων, βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Eurogroup και του ECOFIN στο Δουβλίνο.
Προσερχόμενος στη συνάντηση το πρωί της Παρασκευής ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, υπογράμμισε ότι οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης εξετάζουν τις δυνατότητες για συντονισμένη δράση, ώστε να περιοριστεί η επίδραση των ανατιμήσεων του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στην πραγματική οικονομία, στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Στην συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε, όμως, δεν παρουσιάστηκε ένα σαφές σχέδιο δράσης για την άμεση εφαρμογή μέτρων ανακούφισης, αν και ο Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι – όσο κι αν ακούγεται σαν «ξύλινος λόγος» – οι υπουργοί παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στις αποδόσεις των ομολόγων, αλλά και στην αγορά ενέργειας. Επισήμανε, πάντως, ότι η ευρωπαϊκή οικονομία είναι «ανθεκτική», όμως η ανθεκτικότητα από μόνη της δεν αποτελεί στρατηγική ανάπτυξης.
Το ζήτημα των αυξημένων τιμών της ενέργειας αναμένεται να μπει ψηλά στην ατζέντα της επόμενης συνόδου κορυφής των ηγετών της ΕΕ, στις 15 και 16 Οκτωβρίου. Εκεί αναμένεται να θέσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης το θέμα του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα, όπως δήλωσε στη συνάντηση που είχε με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας (ΠτΔ) Κώστα Τασούλα στο Προεδρικό Μέγαρο το πρωί της Παρασκευής. «Δεν έχουμε τη δυνατότητα να τον μειώσουμε χωρίς να περικόψουμε άλλη δαπάνη (…) Η Ευρώπη πρέπει να σταθεί κοντά στους πολίτες», είπε, αναγνωρίζοντας ότι πρόκειται για μια δύσκολη συζήτηση.
Ως άμεση προτεραιότητα της κυβέρνησης, όμως, έθεσε τον περιορισμό του κόστους της θέρμανσης. Από τη μεριά του, ο ευρωπαίος επίτροπος για την Οικονομία και την Παραγωγικότητα, Βάλντις Ντομπρόφσκις, πρόσθεσε ότι στη συνεδρίαση συζητήθηκε η πολιτική επιβολής φόρων στα «ουρανοκατέβατα» κέρδη των εταιρειών ενέργειας. Οπως είπε, η Κομισιόν δεν προτείνει την εφαρμογή του μέτρου πανευρωπαϊκά, όμως τα κράτη-μέλη έχουν τη δυνατότητα να προχωρήσουν σε αυτήν. Ο λιθουανός επίτροπος τόνισε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα πρέπει να ακολουθήσουν μια συνετή δημοσιονομική πολιτική.
Νέο πλαίσιο για τις τράπεζες
Το βράδυ της Πέμπτης (17/9), ο Κυριάκος Πιερρακάκης είχε ήδη μεταβεί στο Δουβλίνο και εκφώνησε ομιλία στο Eurofi Financial Forum. Στην παρέμβασή του, ο πρόεδρος του Eurogroup έκανε εκτενή αναφορά στην ανάγκη για ενοποίηση του τραπεζικού τομέα της Ευρώπης. «Ο τραπεζικός μας τομέας παραμένει κατακερματισμένος κατά μήκος των εθνικών συνόρων» είπε, και πρόσθεσε ότι «το κόστος του κατακερματισμού λειτουργεί πλέον ως ένας στρατηγικός “φόρος” – ένας φόρος για την Ευρώπη, ένας φόρος στην κλίμακα, ένας φόρος στις επενδύσεις, ένας φόρος στην ανάπτυξη».
Οπως ανέφερε, μόλις το 16% του εταιρικού δανεισμού στην ευρωζώνη είναι διασυνοριακό, ενώ η Κομισιόν υπολογίζει ότι η άρση των περιορισμών θα μπορούσε να απελευθερώσει ρευστά στοιχεία ενεργητικού υψηλής ποιότητας ύψους 230 δισ. ευρώ, ενώ το κόστος συμμόρφωσης με τις εποπτικές απαιτήσεις εκτιμάται στα 24 δισ. ευρώ. «Χρειαζόμαστε ευρωπαϊκούς τραπεζικούς πρωταθλητές που θα μπορούν να ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά χρειαζόμαστε επίσης ισχυρές περιφερειακές και τοπικές τράπεζες».
Σημειώνεται ότι, όπως δήλωσε προσερχόμενος στο Eurogroup ο Βάλντις Ντομπρόφσκις, η πρόταση της Κομισιόν για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την απλοποίηση των κανόνων στον τραπεζικό τομέα αναμένεται να παρουσιαστεί στο α΄ τρίμηνο του 2027.
