Μια νέα ηλεκτρική διασύνδεση με το Μαρόκο εξετάζει η Πορτογαλία, προκειμένου να αντιμετωπίσει τον αυξανόμενο κίνδυνο ανεπάρκειας ισχύος από το 2028. Η Λισαβόνα επιδιώκει να αποκτήσει μια εναλλακτική πηγή ηλεκτρικής ενέργειας και να περιορίσει την αποκλειστική εξάρτησή της από το ισπανικό σύστημα. Η πορτογαλική αξιολόγηση επάρκειας πόρων εντοπίζει προβλήματα κάλυψης της ζήτησης το 2028, το 2030 και το 2035. Ο δείκτης αναμενόμενης απώλειας φορτίου εκτιμάται ότι θα φτάσει τις 1,71 ώρες το 2028, τις 8,29 ώρες το 2030 και τις 68,3 ώρες το 2035, ξεπερνώντας αισθητά το εθνικό όριο αξιοπιστίας των 1,46 ωρών ετησίως.
Η ευρωπαϊκή ρυθμιστική αρχή ενέργειας ACER εκτιμά ότι ορισμένες πορτογαλικές παραδοχές ενδέχεται να υπερβάλλουν το μέγεθος του προβλήματος. Αναγνωρίζει, ωστόσο, ότι η καθυστέρηση στην ανάπτυξη αιολικών και φωτοβολταϊκών έργων, σε συνδυασμό με την εκρηκτική αύξηση της ζήτησης, δικαιολογεί την ανησυχία.
Μέχρι τον περασμένο Φεβρουάριο, μεγάλοι καταναλωτές είχαν υποβάλει αιτήματα σύνδεσης συνολικής ισχύος 41 GW. Από αυτά, περίπου 13,8 GW είχαν ήδη εξασφαλίσει όρους σύνδεσης ή βρίσκονταν σε προχωρημένη διαδικασία αδειοδότησης. Σημαντικό μέρος της νέας ζήτησης προέρχεται από κέντρα δεδομένων, χωρίς να θεωρείται βέβαιο ότι όλα τα σχεδιαζόμενα έργα θα κατασκευαστούν.
Πορτογαλία και Μαρόκο συμφώνησαν να επανεκκινήσουν το σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης που είχε εξεταστεί αρχικά το 2018. Οι δύο χώρες θα ζητήσουν τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και θα διερευνήσουν τη συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών. Η αρχική εκτίμηση των 800 εκατ. ευρώ θεωρείται πλέον παρωχημένη.
Στο τραπέζι βρίσκεται η κατασκευή απευθείας υποθαλάσσιου καλωδίου, αλλά και η αξιοποίηση υποδομών μέσω της Ισπανίας. Η πρώτη επιλογή θα προσέφερε στην Πορτογαλία μια δεύτερη, πραγματικά ανεξάρτητη διεθνή σύνδεση. Η δεύτερη θα διευκόλυνε τις εμπορικές ανταλλαγές, διατηρώντας όμως την εξάρτηση από το ισπανικό δίκτυο.
Η παράταση της λειτουργίας του ισπανικού πυρηνικού σταθμού Αλμαράθ έως το 2030 και ο σχεδιαζόμενος μηχανισμός αγοράς ισχύος της Ισπανίας μπορούν επίσης να επηρεάσουν τις ποσότητες ενέργειας που θα είναι διαθέσιμες για εξαγωγή προς την Πορτογαλία.
Η σύνδεση με το Μαρόκο δεν αποτελεί από μόνη της λύση. Η ACER ζητεί παράλληλα ανάπτυξη μπαταριών, διαχείριση της ζήτησης και σωστή αξιοποίηση των μονάδων φυσικού αερίου. Θα μπορούσε, όμως, να εξελιχθεί σε κρίσιμο πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας και σε μια νέα ηλεκτρική γέφυρα ανάμεσα στην Ευρώπη και την Αφρική.
