Η χρηματοδοτική στήριξή τους αποτελεί τον βασικό πυλώνα της οικονομικής πολιτικής που θα εξαγγείλει ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ.
Η χρηματοδοτική στήριξη των πολύ μικρών, μικρών και οριακά ως προς τον τζίρο μεσαίων επιχειρήσεων με ευνοϊκούς όρους και μετά το τέλος του προγράμματος Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αποτελεί τον βασικό σχεδιασμό της κυβέρνησης και θα βρεθεί στο επίκεντρο των οικονομικών και αναπτυξιακών μέτρων που θα εξαγγείλει ο πρωθυπουργός στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης. Προς αυτή την κατεύθυνση, τα 2 δισ. ευρώ που μεταφέρθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ) αποτελούν τη «μαγιά» για τη χορήγηση φθηνών δανείων σε 40.000 μικρές και οριακά μεσαίες επιχειρήσεις, με το βάρος να πέφτει στις μικρές. Και αυτό διότι οι μεγάλες αλλά και αρκετές μεσαίες χρηματοδοτήθηκαν από το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης.
Σύμφωνα με πληροφορίες της Realnews, το σχέδιο χρηματοδοτικής στήριξης μέσω των κεφαλαίων της Αναπτυξιακής Τράπεζας, τα οποία θα περάσουν από τα κανάλια των τραπεζών, προβλέπει δάνεια σε 40.000 πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις με επιτόκιο από 0,35% έως 1%. Να σημειωθεί ότι τα 2 δισ. ευρώ εκτιμάται ότι θα παραγάγουν μέσω της μόχλευσης από το τραπεζικό σύστημα δανειακές χρηματοδοτήσεις άνω των 8 δισ. ευρώ. Αξίζει να αναφέρουμε ότι τα χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΑΤ προσφέρουν δάνεια με άτοκο το 40%, με επιδότηση επιτοκίου και με εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου έως και 80%. Για παράδειγμα, μπορεί μια μικρομεσαία επιχείρηση να πάρει ένα δάνειο 50.000 ευρώ και σε περίπτωση που για τον οποιονδήποτε λόγο δεν μπορέσει να αποπληρώσει τα 20.000 ευρώ, μέρος αυτών των χρημάτων θα επωμισθεί το Δημόσιο, καθώς φέρει κρατική εγγύηση.
Η αβάντα του κράτους
Το πρόβλημα με τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν τη βασική ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας αλλά υστερούν ως προς το μέγεθος και τους ετήσιους τζίρους σε σχέση με τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές, είναι η δύσκολη έως αδύνατη πρόσβαση στον απευθείας τραπεζικό δανεισμό. Και αυτό διότι δεν πληρούν τα κριτήρια που προβλέπει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Με αυτά τα δεδομένα, αποφασίστηκε η μεταφορά των 2 δισ. ευρώ στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και η διάθεσή τους μέσω των τραπεζών. Το βασικό πλεονέκτημα είναι η κρατική εγγύηση επί ενός σημαντικού ποσοστού (φθάνει έως το 80%) των δανείων. Αυτό ανοίγει την πόρτα της τραπεζικής δανειοδότησης και στοχεύει στη επιβίωση δεκάδων χιλιάδων μικρών και οριακά μεσαίων εταιρειών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ΕΑΤ συνεχίζει την επιτυχημένη πορεία των προγραμμάτων της, με τις συνολικές χρηματοδοτήσεις από το 2019 να ξεπερνούν τα 15 δισ. ευρώ, ενώ έχουν δοθεί πάνω από 59.400 δάνεια σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Το πρώτο τετράμηνο του 2026 οι εγκρίσεις ξεπέρασαν το 1 δισ. ευρώ. Επίσης, με εγγυήσεις από πόρους του ΤΑΑ μέσω του InvestEU, 15.170 μικρομεσαίες επιχειρήσεις απέκτησαν πρόσβαση σε χρηματοδότηση 3 δισ. ευρώ από το τραπεζικό σύστημα, για κεφάλαιο κίνησης και επενδύσεις. Είναι αξιοσημείωτο ότι από τα χαμηλότοκα επιχειρηματικά δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης έχουν ήδη κινητοποιηθεί συνολικές επενδύσεις ύψους 27,5 δισ. ευρώ, με το 60% των επιχειρήσεων να είναι μικρομεσαίες, απορροφώντας χρηματοδότηση ύψους 5,6 δισ. ευρώ.
Πρόσθετο όφελος
Πέραν της αντιμετώπισης του βασικού προβλήματος, που δεν είναι άλλο από την πρόσβαση στη χρηματοδότηση, ωφελημένες θα είναι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και από τις φοροελαφρύνσεις αλλά και από τη μείωση των ασφαλιστικών βαρών που συμπεριλαμβάνονται στο πακέτο της ΔΕΘ. Μεταξύ αυτών είναι:
- Η σταδιακή μείωση ή και κατάργηση της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις. Το μέτρο θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς μπορεί να βελτιώσει άμεσα τη ρευστότητα, αφήνοντας περισσότερα διαθέσιμα κεφάλαια για λειτουργικές ανάγκες, επενδύσεις και κάλυψη υποχρεώσεων.
- Στο ίδιο πλαίσιο, εξετάζεται και η μείωση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή από το 22% στο 20%, καθώς και η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος.
Επίσης, συζητείται να υπάρξουν και διορθωτικές παρεμβάσεις στο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών. Επιπλέον, θα μειωθούν οι ασφαλιστικές εισφορές από μισή έως μία μονάδα ανάλογα με τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο.
Στη βασική επιδίωξη στήριξης των επιχειρήσεων έχει αναφερθεί επανειλημμένως το τελευταίο χρονικό διάστημα σύσσωμη η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών. Πρόσφατα, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι «θα πρέπει να αφαιρεθούν και άλλα βάρη από τις επιχειρήσεις», επισημαίνοντας ότι «οι επιχειρήσεις είναι πάντα η προτεραιότητά μας». Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, ο οποίος έχει και την ευθύνη για την ομαλή υλοποίηση του προγράμματος του Ταμείου Ανάκαμψης, προχωρά σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να συνεχιστεί απρόσκοπτα η ροή χρηματοδότησης προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Στο ίδιο κλίμα είναι και οι τοποθετήσεις του υφυπουργού Γιώργου Κώτσηρα, σύμφωνα με τον οποίο «έχει έρθει η ώρα για το ελληνικό επιχειρείν, για τη μικρή και τη μεσαία επιχειρηματικότητα και γενικότερα για τον χώρο της αγοράς να δει ακόμα μεγαλύτερη προσπάθεια στη μείωση βαρών».
Η επόμενη ημέρα
Η επόμενη ημέρα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας έχει ήδη δρομολογηθεί από το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης. Ετσι έως το 2030 θα υλοποιηθεί το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, ύψους 22,4 δισ. ευρώ. Στο ίδιο χρονικό διάστημα, θα βρίσκεται σε εξέλιξη το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με προϋπολογισμό 5,3 δισ. ευρώ, αλλά και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, με άλλο 1,6 δισ. ευρώ. Επίσης, έως το 2030 επεκτείνεται και το ΕΣΠΑ 2021-2027, από το οποίο απομένουν προς απορρόφηση 19 δισ. ευρώ, ενώ από το 2028 προστίθενται και οι πόροι της νέας προγραμματικής περιόδου 2028-2034. Για τη νέα προγραμματική περίοδο 2028-2034, η Ελλάδα διεκδικεί πόρους ύψους 49,5 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των κονδυλίων για την ΚΑΠ.
Ειδικότερα, το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο έχει προϋπολογισμό 5,3 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2032 με βασικό στόχο να συνδράμει 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 επιχειρήσεις προκειμένου να αντεπεξέλθουν στο κόστος της ενεργειακής μετάβασης. Μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου θα υλοποιηθούν προγράμματα που θα αφορούν το «Εξοικονομώ», την «κοινωνική κατοικία» για ευάλωτους οικονομικά πολίτες, τις φοιτητικές εστίες, το επίδομα θέρμανσης κ.ά. Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων στο πλαίσιο του Ταμείου Δανείων του Ταμείου Επιχειρηματικότητας – ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ, με την ενεργοποίηση της δυνατότητας υποβολής αιτήσεων μέσω της πλατφόρμας Know Your Customer της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ).
Το Ταμείο προσφέρει, μέσω δύο υποπρογραμμάτων, δάνεια επενδυτικού σκοπού από 20.000 έως 8 εκατ. ευρώ, με διάρκεια 60 έως 144 μήνες και περίοδο χάριτος έως 24 μήνες και δάνεια κεφαλαίου κίνησης ειδικού σκοπού από 10.000 έως 500.000 ευρώ, με διάρκεια 24 έως 60 μήνες και περίοδο χάριτος έως 12 μήνες.
Αντίστοιχα, στο Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021-2027, έως σήμερα έχουν ενταχθεί έργα και επενδύσεις ύψους περίπου 1,35 δισ. ευρώ, ενώ μέσα από Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) έχουν υλοποιηθεί 17 συμβάσεις συνολικής επένδυσης άνω των 3 δισ. ευρώ.
Τακτοποίηση χρεών
Στο δίχτυ προστασίας που απλώνει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης προς τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις εντάσσεται και η ρύθμιση όσων οφειλών δημιουργήθηκαν μέχρι το τέλος του 2023 σε 72 δόσεις. Τα τρία μέτρα που θα ενεργοποιηθούν εντός του Ιουνίου με στόχο την τακτοποίηση των χρεών είναι η δυνατότητα που θα έχουν και οι επιχειρήσεις να εντάξουν παλαιές οφειλές (που έχουν δημιουργηθεί έως το τέλος του 2023) σε 72 μηνιαίες δόσεις, η ένταξη οφειλών από 5.000 ευρώ και πάνω, από 10.000 που ισχύει σήμερα σε τράπεζες ή στο Δημόσιο, στον εξωδικαστικό μηχανισμό και η άρση της κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού για οφειλέτες που ρυθμίζουν τα χρέη τους. Ειδικότερα, η κατάσχεση του τραπεζικού λογαριασμού ενός οφειλέτη θα μπορεί πλέον να αίρεται εάν έχει εξοφληθεί το 25% της οφειλής του και έχουν ρυθμιστεί οι λοιπές υποχρεώσεις του προς τη φορολογική διοίκηση.
