Σε πιθανή αστοχία που έγινε πριν από τρεις μήνες κατά τη διάρκεια των εργασιών για τη διάνοιξη της σήραγγας στη Γραμμή 4 του μετρό φαίνεται πως οφείλονται οι ρωγμές που προέκυψαν σε 20 πολυκατοικίες στην Κυψέλη.
Τον περασμένο Απρίλιο, στους δρόμους της πυκνοκατοικημένης περιοχής στο κέντρο της Αθήνας είχε διαρρεύσει μια γκρίζα ρευστή μάζα, την οποία οι τεχνικοί των έργων αποκαλούν «εδαφικό πολτό». Στην πραγματικότητα πρόκειται για έναν αφρό που περιέχει χημικά πρόσμεικτα στοιχεία και χρησιμοποιείται για τη σταθεροποίηση του εδάφους, κατά τις εργασίες διάνοιξης σηράγγων, εντός του αστικού ιστού. Ενώ έχει ήδη αποφασιστεί η διενέργεια πραγματογνωμοσύνης ώστε να διαπιστωθούν τα ακριβή αίτια της εδαφικής αστάθειας στην Κυψέλη, ειδικοί επιστήμονες με μεγάλη εμπειρία σε τέτοιου είδους εργασίες αναφέρουν πως το πρόβλημα δημιουργήθηκε από αυτήν τη διαρροή του εδαφικού πολτού.
«Λόγω της απώλειας του μείγματος που χρησιμοποιήθηκε για να σταθεροποιηθεί το έδαφος, έπρεπε να σταματήσουν αμέσως οι εργασίες και να γίνει μια πιο νέα και πιο “πυκνή” γεωτεχνική και εδαφομηχανική μελέτη», δηλώνει ο Κωνσταντίνος Σαχπάζης, καθηγητής της Πολυτεχνικής Σχολής στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. «Αυτές οι μελέτες, όμως, κοστίζουν πολύ και σε χρόνο αλλά και σε χρήμα. Εκτιμώ πως οι νέες μελέτες θα γίνουν τώρα, αλλά πιθανότατα θα οδηγήσουν σε καθυστέρηση της παράδοσης του έργου κατά τουλάχιστον έναν χρόνο», προσθέτει ο καθηγητής.
Εχοντας εργαστεί ο ίδιος στο παρελθόν σε έργα του μετρό και έχοντας υπογράψει πολυάριθμες μελέτες που αφορούν υποδομές στο κέντρο της Αθήνας, ο Κ. Σαχπάζης γνωρίζει καλά τις ιδιαιτερότητες του υπεδάφους της περιοχής. «Το υπέδαφος της Κυψέλης αποτελείται από σαθρά εδάφη, ενώ τέμνεται και από ένα τοπικό σεισμικό ρήγμα. Ο μετροπόντικας έσκαψε σε βάθος 10 μέτρων περίπου, περνώντας 2 με 3 μέτρα κάτω από τα θεμέλια παλαιών πολυκατοικιών. Ο αφρός που εκτοξεύτηκε απέτυχε να σταθεροποιήσει τον εδαφικό μανδύα. Ετσι, η πίεση και η κίνηση προκάλεσαν ρευστοποίηση των γαιωδών υλικών, με αποτέλεσμα να εκτοξευτεί νερό με άργιλο στην επιφάνεια. Η περιοχή υπέστη καθίζηση λόγω της απώλειας όγκου στο υπέδαφος», συμπεραίνει ο καθηγητής.
«Είναι προφανές ότι δεν εκτιμήθηκαν με ακρίβεια οι εδαφικές συνθήκες της περιοχής. Στα μεγάλα έργα υπάρχουν και απρόοπτα. Θα πρέπει πλέον να επανεξεταστούν τα δεδομένα του έργου», δηλώνει από την πλευρά του ο καθηγητής Πολιτικών Μηχανικών στο Πανεπιστήμιο Νεάπολις Πάφου, Κωνσταντίνος Σπυράκος, ο οποίος προσθέτει ότι το φαινόμενο είναι πολύ πιθανό να συνεχιστεί. «Εχουμε καθίζηση που ενδεχομένως δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί. Επομένως, πρέπει να συνεχιστεί η παρακολούθηση αυτού που συμβαίνει για ένα ικανό χρονικό διάστημα», τονίζει ο Κ. Σπυράκος.
Αποκαταστάσεις
Οι ζημιές που έχουν υποστεί τα 20 κτίρια της Κυψέλης, τα οποία βρίσκονται κυρίως επί της οδού Ζακύνθου αλλά και σε παρακείμενους δρόμους, έχουν αρκετές διαφορές μεταξύ τους. Σε κάποια υπάρχουν ρωγμές σε σοβάδες ή απλούς διαχωριστικούς τύπους, που χαρακτηρίζονται ως δευτερεύουσες ζημιές. Σε άλλα κτίρια όμως οι ζημιές φαίνεται πως είναι πιο σοβαρές, με αποτέλεσμα τον διαχωρισμό των ταρατσών των εφαπτόμενων κτισμάτων και την πρόκληση διαγώνιων ρηγματώσεων σε πόρτες ή παράθυρα. Το σημαντικό, ωστόσο, είναι ότι μέχρι στιγμής τα κτίρια κρίνονται ασφαλή, δεν κινδυνεύουν με κατάρρευση και μπορούν να συνεχίσουν να κατοικούνται, κάτι βεβαίως που θα επικυρωθεί από τις βεβαιώσεις των μηχανικών.
Οπως ανακοίνωσε η Ελληνικό Μετρό Α.Ε., υπάρχει αίτημα στο ΤΕΕ για τον ορισμό πραγματογνωμόνων, οι οποίοι θα επισκεφθούν τα κτίρια και τα διαμερίσματα στα οποία έχουν εμφανιστεί ζημιές, ώστε να εκδώσουν σχετικά πορίσματα για την κατάσταση των κτιρίων. «Σκοπός της πρωτοβουλίας αυτής είναι να υπάρξει και η τεκμηριωμένη γνώμη τρίτων, ώστε να εδραιωθεί η αίσθηση ασφάλειας των ενοίκων και να επιβεβαιωθεί η επάρκεια των αποκαταστάσεων τις οποίες υποχρεούται από τη σύμβασή της να εκτελέσει -και εκτελεί ήδη όπου έχει ζητηθεί- η ανάδοχος κοινοπραξία», αναφερόταν στην ανακοίνωση.
Νέα καθυστέρηση
Η Γραμμή 4 του μετρό της Αθήνας είναι ένα από τα μεγαλύτερα έργα υποδομών που βρίσκονται σε εξέλιξη στην Ελλάδα, καθώς έχει σχεδιαστεί να έχει μήκος 12,8 χιλιόμετρα και συνολικά 15 σταθμούς, συνδέοντας το Αλσος Βεΐκου στο Γαλάτσι με το Γουδή. Το κόστος του έργου είναι 1,8 δισ. ευρώ.
Ωστόσο, παρά τη σημασία της για τις μετακινήσεις στην Αττική, η Γραμμή 4 έχει ήδη σημειώσει αρκετές καθυστερήσεις. Ενώ αρχικά η ολοκλήρωσή της είχε οριστεί για το 2029, αργότερα η παράδοση του έργου ορίστηκε για το 2032 και πιο πρόσφατα για το 2034. Μετά τη νέα παύση των εργασιών διάνοιξης της σήραγγας στην Κυψέλη, εκτιμάται ότι είναι ανέφικτο το έργο να παραδοθεί μέσα στα επόμενα οκτώ χρόνια.
«Προκειμένου στις αμέσως προσεχείς εβδομάδες να επανεκκινήσουν οι εργασίες διάνοιξης της σήραγγας, εκπονείται για λογαριασμό της αναδόχου κοινοπραξίας μελέτη των συνθηκών διάτρησης και των ιδιαίτερων γεωτεχνικών συνθηκών από εξειδικευμένους εμπειρογνώμονες», ανέφερε για την επανεκκίνηση των εργασιών η ανακοίνωση της Ελληνικό Μετρό.
