Η Τεχεράνη έθεσε απροσδόκητα νέους αυστηρούς όρους στον πρωθυπουργό της Αρμενίας Νικολ Πασινιάν σχετικά με την κατασκευή της, ο «Διάδρομος Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία» (TRIPP), διατηρώντας παράλληλα μια εικόνα καλής θέλησης στο δημόσιο χώρο.
Πέρα από έναν απλό δρόμο, ο διάδρομος έχει σχεδιαστεί ώστε να ενσωματώνει σιδηροδρόμους, αγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου, καλώδια οπτικών ινών για το διαδίκτυο και γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι ιρανικές αρχές απαίτησαν τα αμυντικά έργα της TRIPP να εκτελεστούν είτε αποκλειστικά από τις ένοπλες δυνάμεις της Αρμενίας, είτε από τις ένοπλες δυνάμεις μιας τρίτης χώρας που βρίσκεται ήδη στο έδαφος της Αρμενίας, αναφερόμενες προφανώς στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις, όπως αναφέρει η αρμένικη ιστοσελίδα news.am.
Σύμφωνα με τις πηγές που μίλησαν στο μέσο της Αρμενίας, με αυτόν τον τρόπο η Τεχεράνη προσπαθεί να αποκλείσει την παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στα σύνορά της. Διαφορετικά, υπό τις συνθήκες της κλιμακούμενης σύγκρουσης, οι Ιρανοί θα θεωρήσουν τους Αμερικανούς στρατιώτες νόμιμο στόχο.
Αυτό περιπλέκει σοβαρά την υλοποίηση του ήδη «υπό καθυστέρηση» κύριου έργου εξωτερικής πολιτικής του Ερεβάν.
Τι είναι το σχέδιο TRIPP
Η «Διαδρομή Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία» (Trump Route for International Peace and Prosperity – TRIPP) είναι ένα στρατηγικό σχέδιο που προτάθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με το Πλαίσιο Εφαρμογής του TRIPP, η πρωτοβουλία στοχεύει στην δημιουργία περιφερειακής σταθερότητας και ειρήνης μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν, επεκτεινόμενη σε άμεσα οικονομικά οφέλη για τα συμμετέχοντα μέρη.
Επιφανειακά, η Αρμενία αποκομίζει έσοδα από τη διαμετακόμιση και εγγυήσεις ασφάλειας, το Αζερμπαϊτζάν ανακτά την άμεση σύνδεση με τα εδάφη του Ναχίτσεβαν· αι οι Ηνωμένες Πολιτείες εδραιώνουν μακροπρόθεσμη περιφερειακή επιρροή. Ωστόσο, πίσω από αυτή τη συμφωνία κρύβεται μια θεμελιώδης αντίφαση που απειλεί τη συνολική βιωσιμότητα του σχεδίου.
Για την Τεχεράνη, το TRIPP αξιολογείται όχι μόνο ως εμπορικό έργο υποδομής, αλλά και ως γεωπολιτική αναδιάταξη που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει την ισορροπία δυνάμεων στον Νότιο Καύκασο. Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η διαδρομή παρέχει σημαντική διπλωματική και οικονομική επιρροή, επεκτείνοντας την επιρροή τους σε ολόκληρο τον Νότιο Καύκασο, την Κεντρική Ασία και την Ανατολική Μεσόγειο.
Με αυτόν τον τρόπο, η Ουάσιγκτον προσπαθεί να υπερσκελίσει παραδοσιακές περιφερειακές υπερδυνάμεις όπως η Ρωσία και το Ιράν. Κατά συνέπεια, η Αρμενία αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη πρόκληση να λάβει υπόψη τα συμφέροντα δύο αντίπαλων παραγόντων, ιδίως εν μέσω των εντεινόμενων περιφερειακών εντάσεων που ακολούθησαν τις πρόσφατες στρατιωτικές εξελίξεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν.
Η Αρμενία και το Ιράν χρειάζονται ο ένας τον άλλο
Πιο ουσιαστικά, η Αρμενία παρέχει στο Ιράν μια ζωτικής σημασίας άμεση διαμετακομιστική σύνδεση με τη Ρωσία και την Ευρώπη και το σχέδιο TRIPP έχει ως αποτέλεσμα, οι Ιρανοί στρατηγοί να φοβούνται την πιθανή μετατροπή αυτής της συνοριακής πρόσβασης σε όπλο, καθώς εξελίσσονται ευρύτερες γεωπολιτικές εντάσεις.
Πρόσφατες συζητήσεις υψηλού επιπέδου μεταξύ του πρωθυπουργού της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν και του Ιρανού προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν ανέδειξαν τον κεντρικό όρο της Τεχεράνης: η εμπλοκή των ΗΠΑ να παραμείνει «αμιγώς πολιτική», χωρίς στάθμευση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων κατά μήκος των συνόρων. Η προώθηση αυτού του σχεδίου χωρίς να αποξενωθεί ένας οικονομικός εταίρος της αποτελεί σοβαρή διπλωματική πρόκληση για την Αρμενία.
Επειδή η Αρμενία αποτελεί έναν από τους λίγους σταθερούς περιφερειακούς εταίρους του Ιράν, η Τεχεράνη έχει υποστηρίξει σταθερά τη διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας της Αρμενίας, προκειμένου να διατηρηθεί το περιφερειακό status quo, όπως υπογραμμίζει το Caucasus Watch.
