Νέα επιστημονικά δεδομένα ενισχύουν την υπόθεση ότι το εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα μπορεί να προσφέρει οφέλη που ξεπερνούν την πρόληψη της ίδιας της νόσου. Εκτός από την προστασία από τον έρπητα ζωστήρα, ο ανασυνδυασμένος εμβολιασμός φαίνεται να συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων, ενώ άλλες πρόσφατες μελέτες έχουν συσχετίσει τον εμβολιασμό και με μικρότερο κίνδυνο άνοιας. Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι μέχρι σήμερα δεν μπορεί να αποδειχθεί πως το εμβόλιο προκαλεί άμεσα αυτές τις προστατευτικές επιδράσεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, η οποία αξιοποίησε μια σημαντική αλλαγή στην εμβολιαστική πρακτική στις Ηνωμένες Πολιτείες. Από τα τέλη του 2017, το παλαιότερο ζωντανό εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα αντικαταστάθηκε σε μεγάλο βαθμό από το ανασυνδυασμένο εμβόλιο.
Οι επιστήμονες συνέκριναν έτσι δύο ομάδες ανθρώπων ηλικίας 60 ετών και άνω: περίπου 36.460 άτομα που είχαν εμβολιαστεί μεταξύ Απριλίου και Σεπτεμβρίου 2017 και άλλα τόσα που εμβολιάστηκαν το ίδιο χρονικό διάστημα το 2018. Στην πρώτη ομάδα σχεδόν όλοι είχαν λάβει το ζωντανό εμβόλιο, ενώ στη δεύτερη το 93,5% είχε λάβει το ανασυνδυασμένο.
Η παρακολούθηση, η οποία έφτασε έως και τα επτά χρόνια, έδειξε ότι στην ομάδα που είχε λάβει κυρίως το ανασυνδυασμένο εμβόλιο η συνολική καρδιαγγειακή επιβάρυνση ήταν κατά 9% χαμηλότερη. Η μείωση έφτασε το 10% για τις ισχαιμικές καρδιοπάθειες και το 12% για την καρδιακή ανεπάρκεια, ενώ καταγράφηκε επίσης 7% μικρότερη επιβάρυνση από κολπική μαρμαρυγή. Όσον αφορά τα ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια, στατιστικά σημαντική μείωση παρατηρήθηκε μόνο στους άνδρες.
Το εύρημα, πάντως, χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία. Η μελέτη είναι παρατηρητική και δεν αποδεικνύει ότι το εμβόλιο ήταν η αιτία της μικρότερης συχνότητας καρδιαγγειακών προβλημάτων. Επιπλέον, η διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων ήταν εντονότερη κατά το πρώτο μισό της περιόδου παρακολούθησης και στη συνέχεια περιορίστηκε. Οι ερευνητές εξετάζουν ως πιθανές εξηγήσεις τόσο την αποτροπή των ίδιων των επεισοδίων έρπητα ζωστήρα, τα οποία μπορούν να επηρεάσουν τον οργανισμό και το καρδιαγγειακό σύστημα, όσο και πιθανές ευρύτερες ανοσολογικές επιδράσεις του ανασυνδυασμένου εμβολίου.
Παράλληλα, αυξάνεται το ενδιαφέρον για την πιθανή σχέση του εμβολιασμού με την υγεία του εγκεφάλου. Ορισμένες πρόσφατες μελέτες έχουν βρει συσχέτιση μεταξύ του εμβολιασμού κατά του έρπητα ζωστήρα και χαμηλότερου κινδύνου άνοιας.
Και σε αυτή την περίπτωση, όμως, η επιστημονική κοινότητα υπογραμμίζει ότι η συσχέτιση δεν ισοδυναμεί με απόδειξη αιτιώδους σχέσης. Απαιτούνται περαιτέρω έρευνες και, κυρίως, τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές για να διαπιστωθεί αν το εμβόλιο έχει πράγματι άμεση προστατευτική δράση στην καρδιά ή στον εγκέφαλο.
Ο έρπητας ζωστήρας προκαλείται από την επανενεργοποίηση του ιού της ανεμοβλογιάς, ο οποίος παραμένει στον οργανισμό μετά την αρχική λοίμωξη. Ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία, γι’ αυτό και η μόνιμη επιδίωξη της πρόληψης αποκτά ιδιαίτερη σημασία στους μεγαλύτερους ενήλικες.
Στη Γερμανία, η επιτροπή εμβολιασμών STIKO συστήνει τον εμβολιασμό κατά του έρπητα ζωστήρα σε όλους τους ανθρώπους ηλικίας 60 ετών και άνω, ενώ από την ηλικία των 18 ετών τον συνιστά σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο εξαιτίας ανοσοανεπάρκειας ή σοβαρών υποκείμενων νοσημάτων.
Τα νέα ευρήματα δεν αλλάζουν προς το παρόν αυτές τις συστάσεις, αλλά ανοίγουν ένα ενδιαφέρον πεδίο έρευνας για το αν η πρόληψη του έρπητα ζωστήρα μπορεί στο μέλλον να αποδειχθεί ότι προσφέρει και ευρύτερη προστασία στην υγεία της καρδιάς και του εγκεφάλου.
Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover
Ειδήσεις υγείας σήμερα
Ο FDA εγκρίνει φάρμακο που αναμένεται να μεταμορφώσει τη φροντίδα για τον καρκίνο του παγκρέατος
Τα παιδιά αιωνόβιων ανθρώπων έχουν πιο υγιή καρδιά [μελέτη]
Ανώτατη διάκριση για τον ομογενή καθηγητή Φαρμακολογίας του Monash, Arthur Christopoulos
