Οι ερειπωμένοι λιμενικοί σταθμοί πετρελαίου της Βενεζουέλας επιβάλλουν ένα de facto ανώτατο όριο στις εξαγωγές της αναζωπυρωμένης παραγωγής αργού πετρελαίου της χώρας, με τα δεξαμενόπλοια να αναγκάζονται να περιμένουν έως και 30 ημέρες για τη φόρτωσή τους λόγω της παλαιάς υποδομής, των διακοπών ρεύματος και των προβλημάτων ποιότητας, σύμφωνα με ναυτιλιακά στοιχεία, πηγές και έγγραφα.
Οι καθυστερήσεις αυτές αποτελούν εμπόδιο στο σχέδιο των ΗΠΑ να ενισχύσουν γρήγορα τις εξαγωγές πετρελαίου της Βενεζουέλας, μετά από μια εμβληματική συμφωνία με παγκόσμιες εμπορικές εταιρείες. Ο αγώνας για τις υποδομές φαίνεται ότι θα ενταθεί, καθώς πολλοί εταίροι της κρατικής ενεργειακής εταιρείας PDVSA ετοιμάζονται να εμπορευτούν το μερίδιό τους από την παραγωγή ανεξάρτητα, βάσει των νέων όρων.
Η τελευταία φορά που οι πελάτες πετρελαίου της Βενεζουέλας χρειάστηκε να αντιμετωπίσουν τόσο μεγάλες καθυστερήσεις ήταν κατά τη διάρκεια του ναυτικού αποκλεισμού που επέβαλαν οι ΗΠΑ στη χώρα της Νότιας Αμερικής στα τέλη του περασμένου έτους, στο πλαίσιο μιας στρατηγικής που κορυφώθηκε με τη σύλληψη, στις 3 Ιανουαρίου, του Νικολάς Μαδούρο. Έκτοτε, η προσωρινή πρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκεζ ακολουθεί πιστά το σχέδιο της Ουάσιγκτον για την αναζωογόνηση των εξαγωγών πετρελαίου.
Η Βενεζουέλα δεν μπορεί να εξάγει περισσότερο πετρέλαιο
Ωστόσο, τους τελευταίους μήνες, η PDVSA και οι συνεργάτες της δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν τα 1,25 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα σε εξαγωγές, ακόμη και εν μέσω αυξανόμενης παραγωγής αργού πετρελαίου, εξάντλησης των αποθεμάτων και υψηλής παγκόσμιας ζήτησης, όπως έδειξαν τα στοιχεία παρακολούθησης των πλοίων.
Όταν η παραγωγή έφτασε στο αποκορύφωμά της, ξεπερνώντας τα 3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, πριν από περισσότερες από δύο δεκαετίες, οι τερματικοί σταθμοί της χώρας μπορούσαν να διαχειριστούν εξαγωγές άνω των 2,5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, με τα πλοία να εισέρχονται και να εξέρχονται από τα ύδατα της Βενεζουέλας σε λιγότερο από μία εβδομάδα.
Τα προβλήματα στη φόρτωση προκαλούν διαμάχες σχετικά με τα τέλη καθυστέρησης, την ποιότητα του αργού πετρελαίου και τη ρύπανση των πλοίων, σύμφωνα με ναυτιλιακά έγγραφα, τέσσερις πηγές και δεδομένα παρακολούθησης πλοίων που επικαλείται το Reuters.
«Η ταχύτητα μεταφοράς του αργού πετρελαίου από τις δεξαμενές στα πλοία είναι απίστευτα αργή, γεγονός που αναγκάζει τα δεξαμενόπλοια να καταλαμβάνουν τις αποβάθρες για περισσότερο χρόνο από τα χρονικά περιθώρια φόρτωσης που τους έχουν οριστεί. Και αν ένα πλοίο φτάσει για να εκφορτώσει εισαγωγές, η διαδικασία διαρκεί ακόμη περισσότερο λόγω έλλειψης χωρητικότητας αποθήκευσης καυσίμων», ανέφερε πηγή της PDVSA.
Οι καθυστερήσεις είναι εμφανείς στις δεκάδες δεξαμενόπλοια που περιμένουν τα φορτία πετρελαίου στα αγκυροβόλια της χώρας, ιδίως κοντά στο λιμάνι Χοσέ στη βορειοανατολική ακτή της Βενεζουέλας, το οποίο διαχειρίζεται περίπου το 70% των συνολικών εξαγωγών της χώρας.
Εκθέσεις ναυτιλιακών εταιρειών που εξέτασε το Reuters έδειξαν διακοπές φέτος λόγω δυσλειτουργιών εξοπλισμού, προβλημάτων ποιότητας και διακοπών ρεύματος κατά τη φόρτωση και εκφόρτωση στο Χοσέ.
Τα προβλήματα δεν είναι μονάχα για τους μικρούς, αλλά και για τους κολοσσούς
Ακόμη και εταιρείες που βρίσκονται σε πιο πλεονεκτική θέση όσον αφορά τη χρήση των αποβάθρων, μετά από δεκαετίες συνεργασίας με την PDVSA, όπως ο αμερικανικός πετρελαϊκός κολοσσός Chevron, αναζητούν λύσεις για τη βελτίωση της φόρτωσης, συμπεριλαμβανομένου του αιτήματος πρόσβασης σε λιμάνια που μέχρι τώρα προορίζονταν αποκλειστικά για εσωτερικές μεταφορές, σύμφωνα με πηγές.
Η συμφωνία εξαγωγής πετρελαίου της Βενεζουέλας με τις ΗΠΑ, η οποία έχει παραταθεί αρκετές φορές, έχει επιτρέψει σε εμπορικές εταιρείες, όπως η Vitol και η Trafigura, να μεταφέρουν πάνω από 140 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και καυσίμων φέτος, με τα περισσότερα φορτία να προορίζονται για τις ΗΠΑ και άλλα να επανέρχονται σε αγορές που δεν είχαν δεχτεί βενεζουελάνικο πετρέλαιο εδώ και χρόνια, όπως η Ευρώπη και η Ινδία, καθώς χαλαρώνουν οι αμερικανικές κυρώσεις.
Ωστόσο, καθώς η Ουάσιγκτον προωθεί ένα σχέδιο ενεργειακής ανασυγκρότησης ύψους 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων στη Βενεζουέλα, το οποίο επικεντρώνεται κυρίως στην αύξηση της παραγωγής αργού πετρελαίου, τα έργα του μεσαίου και του κατάντη τομέα – συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν την επισκευή τερματικών σταθμών και διυλιστηρίων – δεν αποτελούν προτεραιότητα.
Αξιωματούχοι των ΗΠΑ και της Βενεζουέλας εξήραν την ανάκαμψη των εξαγωγών πετρελαίου σε δύο συνέδρια που πραγματοποιήθηκαν στο Χιούστον αυτή την εβδομάδα και αναγνώρισαν τις προκλήσεις στον τομέα των υποδομών, οι οποίες, όπως ανέφεραν, μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσω νέων επενδύσεων.
«Βρισκόμαστε σήμερα σε φάση ανάκαμψης, αλλά οι υποδομές υπάρχουν», δήλωσε ο αντιπρόεδρος της PDVSA, Τζοβάνι Μαρτίνεζ, σε ένα από τα συνέδρια. «Υπάρχουν ελλείψεις και η αξιοπιστία πρέπει να βελτιωθεί».
Πετρελαιοφόρο αγκυροβολεί σε ζώνη ανεφοδιασμού κοντά στο Πουέρτο Λα Κρουζ της Βενεζουέλας στις 9 Αυγούστου 2026. REUTERS/Leonardo Fernandez Viloria
Μεταξύ σκουριάς και διαρροών
Η κυκλοφοριακή συμφόρηση στα αγκυροβόλια του Χοσέ και του γειτονικού Ποζουέλος χρονολογείται εν μέρει πριν από την τρέχουσα άνθηση των εξαγωγών. Οι πετρελαϊκές αποβάθρες της Βενεζουέλας είναι γεμάτες με απομεινάρια από τα χρόνια κατά τα οποία η χώρα βρισκόταν υπό αυστηρές αμερικανικές κυρώσεις, όπως δεξαμενόπλοια που έχουν μπει στη μαύρη λίστα, τα οποία έφτασαν αθόρυβα και δεν έχουν καταφέρει να αποπλεύσουν.
Ένα από αυτά, που φέρει ψεύτικη σημαία της Γουιάνας, είναι αγκυροβολημένο στο λιμάνι Γκουαραγκουάο της PDVSA στο Πουέρτο Λα Κρουζ, με το κύτος και το κατάστρωμα του να είναι ορατά σκουριασμένα ακόμη και από απόσταση. Γνωστό κάποτε ως «Syrma» και χρησιμοποιούμενο για τη μεταφορά πετρελαίου στην Κούβα πριν μετονομαστεί σε «Consul», παραμένει εκεί εδώ και δύο χρόνια, προστατευόμενο από την αμερικανική καταστολή κατά των «σκοτεινών στόλων» που οδήγησε σε κατασχέσεις και συλλήψεις, όπως δείχνουν τα ναυτιλιακά στοιχεία και οι ναυτιλιακές βάσεις δεδομένων.
Όπως και πολλά άλλα, το πλοίο καταλαμβάνει χώρο ελλιμενισμού που είναι πλέον περιζήτητος, ακόμη και την ώρα που ξένες εταιρείες επιδιώκουν να επαναλειτουργήσουν αδρανείς τερματικούς σταθμούς για να επεκτείνουν τις εξαγωγές αργού πετρελαίου. Στα μέσα Αυγούστου, μόνο δύο από τις επτά αποβάθρες του Γκουαραγκουάο λειτουργούσαν πλήρως, όπως ανέφερε ένας εργαζόμενος του τερματικού σταθμού.
Ένα πετρελαιοφόρο που έφτασε από την Κούβα νωρίτερα φέτος παραμένει αγκυροβολημένο σε ζώνη ανεφοδιασμού κοντά στο Πουέρτο Λα Κρουζ της Βενεζουέλας, στις 9 Αυγούστου 2026. REUTERS/Leonardo Fernandez Viloria
Η PDVSA πληρώνει πρόστιμα υπερημερίας σε πετρέλαιο
Ο ανταγωνισμός για τη λιμενική χωρητικότητα έχει ωθήσει πολλούς πελάτες να καταφεύγουν σε τερματικούς σταθμούς και περιοχές μεταφόρτωσης από πλοίο σε πλοίο, όπου είναι συχνές οι διαρροές πετρελαίου που λεκιάζουν τα κύτη των δεξαμενόπλοιών τους, προκαλώντας επιπλέον καθυστερήσεις και κόστη, σύμφωνα με τις πηγές και τα έγγραφα.
Η PDVSA, εν τω μεταξύ, επιβαρύνεται όλο και περισσότερο με χιλιάδες δολάρια για «demurrage» — μια επιπλέον χρέωση καθυστέρησης που επιβάλλεται για κάθε ημέρα που ένα δεξαμενόπλοιο παραμένει σε αναμονή πέραν του καθορισμένου χρονικού διαστήματος φόρτωσης — την οποία έχει συμφωνήσει να πληρώνει μόνο με αργό πετρέλαιο.
Η κρατική εταιρεία απαιτεί από τους νέους πελάτες να πληρώνουν για τα φορτία κατά την παράδοση χωρίς καμία μορφή πίστωσης, γεγονός που περιπλέκει την τιμολόγηση εάν οι εν λόγω πελάτες διεκδικήσουν επιπλέον χρεώσεις ή εκπτώσεις τιμών λόγω ποιότητας, πρόσθεσαν οι πηγές.
Η μετάβαση δεκάδων συμβάσεων πετρελαίου σε νέους όρους, οι οποίοι εγκρίθηκαν στο πλαίσιο μιας ριζικής ενεργειακής μεταρρύθμισης που τέθηκε σε ισχύ στα τέλη Ιουλίου, αναμένεται να οξύνει τον αγώνα για τις υποδομές.
Ωστόσο, η PDVSA έχει καταστήσει σαφές, σύμφωνα με τις πηγές, ότι θα διατηρήσει τον έλεγχο των τερματικών σταθμών της, συμπεριλαμβανομένου του συνόλου του προγραμματισμού των φορτίων, τουλάχιστον προς το παρόν.
