Από όλες τις ταπεινώσεις που ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας, Λι Τζέ Μιουνγκ, περίμενε να αντιμετωπίσει το 2026, το να πρωτοστατεί ο Ντόναλντ Τραμπ ως το πρόσωπο που τον έχει στριμώξει περισσότερο ίσως να ήταν κάτι που δεν το περίμενε.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν δίστασε να ποδοπατήσει τις οικονομικές και γεωπολιτικές προτεραιότητες του Λι σε «ζωντανή σύνδεση» κλείνοντας το μάτι στην Βόρεια Κορέα και ζητώντας επείγον ραντεβού με τον Κιμ Γιονγκ Ουν μέσα στο φθινόπωρο, την ώρα που ακύρωσε το ένα σκέλος των κοινών ασκήσεων (αποτροπής) ανάμεσα σε Νότια Κορέα και ΗΠΑ, ως μοχλό πίεσης.
Από την ανάληψη των καθηκόντων του τον Ιούνιο του 2025, η διαχείριση της τεταμένης σχέσης της Σεούλ με τον Τραμπ αποτελεί κορυφαία πρόκληση για την κυβέρνηση Λι — συμπεριλαμβανομένης της καθυστέρησης στην ικανοποίηση του αιτήματος του Τραμπ για ένα «μπόνους υπογραφής» ύψους 350 δισ. δολαρίων σε αντάλλαγμα για λιγότερο αυστηρούς δασμολογικούς συντελεστές.
Τον Αύγουστο του 2025, ο Λι απέσπασε διθυραμβικές κριτικές από παντού για μια εγκάρδια, ακόμη και ευχάριστη συνάντηση κορυφής με τον Τραμπ το είδος της υποδοχής που ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι της Ουκρανίας μπορεί μόνο να ονειρευτεί. Σε μια ανάλυση μετά τη συνάντηση με τίτλο «Η πολύ καλή μέρα της Νότιας Κορέας στο Οβάλ Γραφείο», το Politico εκθείασε τη «χωρίς ψαλίδια, ακόμη και γοητευτική» σχέση του Λι με τον διαβόητα συναλλακτικό ηγέτη των ΗΠΑ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ συναντά τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν στη αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη που χωρίζει τις δύο Κορέες, στο Πανμουντζόμ της Νότιας Κορέας, στις 30 Ιουνίου 2019. REUTERS/Kevin Lamarque
Η άρνηση του Λι να βοηθήσει τις ΗΠΑ εναντίον του Ιράν έπαιξε τον ρόλο της
Ένα χρόνο αργότερα, τα πράγματα φαίνονται πολύ διαφορετικά. Ο Τραμπ ακυρώνει τις στρατιωτικές ασκήσεις με τη Νότια Κορέα, προφανώς μετά από τηλεφωνική συνομιλία με τον Κιμ Γιονγκ Ουν, όπως αναφέρουν οι Asia Times. Έχει καταστήσει σαφές ότι η κυβέρνηση του Λι τον απογοήτευσε, αρνούμενη να υποστηρίξει την πολεμική προσπάθεια των ΗΠΑ εναντίον του Ιράν.
Ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι ρώτησε τον Λι: «Θα ήθελες να μας δώσεις ένα χεράκι; Δεν χρειαζόμαστε βοήθεια με το Ιράν, αλλά αν θέλεις, βοήθησέ μας με το Ιράν». Αυτός απάντησε: «Όχι, ευχαριστώ», και εγώ είπα: «Περίμενε ένα λεπτό. Έχουμε 39.000 στρατιώτες εκεί, που σας προστατεύουν από τον Κιμ Γιονγκ Ουν, τον γείτονά σας, και δεν πρόκειται να μας βοηθήσετε σε μια πολύ εύκολη στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν. Αυτό είναι παράξενο».
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ συνέχισε λέγοντας ότι «δεν του άρεσε το γεγονός ότι διεξάγουμε αυτές τις τεράστιες στρατιωτικές ασκήσεις ουσιαστικά εναντίον της Βόρειας Κορέας», κάτι που «θεώρησα ότι ήταν πολύ προσβλητικό για κάποιον που, ειλικρινά, τουλάχιστον κατά τη διάρκεια της θητείας μου, συμπεριφέρθηκε πολύ καλά».
Επίσης την περασμένη εβδομάδα, το υπουργείο Άμυνας του Τραμπ μετέφερε το μοναδικό αεροπλανοφόρο που του είχε απομείνει στον Ειρηνικό προς τη Μέση Ανατολή ευπρόσδεκτα νέα για τον Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο, αλλά μια στροφή που προκαλεί ανησυχία για την Ταϊβάν, παρά την επιμονή κύκλων προσκείμενων στον Τραμπ ότι εξακολουθεί να στηρίζει τους ασιατικούς συμμάχους του.
«Δυστυχώς, οι πρόσφατες ενέργειες της κυβέρνησης Τραμπ υποδηλώνουν το αντίθετο: ότι ο Λευκός Οίκος μετατοπίζει τις προτεραιότητές του μακριά από την Ασία, τόσο από ανάγκη όσο και από επιλογή», λέει ο Τζόσουα Κουρλάντζικ, αναλυτής στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων.
Ως αποτέλεσμα, προσθέτει ο Κουρλάντζικ, «οι σύμμαχοι και οι εταίροι της Ασίας ανησυχούν όλο και περισσότερο ότι δεν μπορούν πλέον να βασίζονται στις εγγυήσεις ασφάλειας των ΗΠΑ, κάτι που ενδέχεται να τους οδηγήσει να πλησιάσουν περισσότερο την Κίνα ή απλώς να διευκολύνει έναν ενδοασιατικό αγώνα εξοπλισμών, καθώς αγωνίζονται να εξασφαλίσουν τη δική τους άμυνα».
Η Ιαπωνία «τρέμει» μήπως έρθει η σειρά της να πληρώσει «μπόνους υπογραφής»
Πουθενά αλλού οι αξιωματούχοι δεν παρακολουθούν την κατάσταση με μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα από ό,τι στο Τόκιο, το οποίο προετοιμάζεται για το αίτημα του Τραμπ για ένα δικό του «μπόνους υπογραφής» ύψους 550 δισ. δολαρίων.
Καμία ασιατική χώρα δεν κινήθηκε πιο γρήγορα για να κερδίσει την εύνοια του Τραμπ μετά την αρχική του νίκη το 2016. Λίγες μέρες μετά τη νίκη, ο τότε πρωθυπουργός Σίνζο Άμπε έγινε ο πρώτος παγκόσμιος ηγέτης που έσπευσε στο Trump Tower για να συναντήσει τον πρώην σταρ των ριάλιτι σόου που είχε μετατραπεί σε πολιτικό.
Με την πάροδο του χρόνου, η «μεταμέλεια του αγοραστή» άρχισε να γίνεται αισθητή. Η υποχωρητικότητα του Άμπε δεν γλίτωσε την Ιαπωνία από τους δασμούς «Τραμπ 1.0» στον χάλυβα και το αλουμίνιο.
Τρεις ημέρες μετά την έναρξη της πρώτης θητείας του, ο Τραμπ αποχώρησε από τη Δια-Ειρηνική Εταιρική Σχέση (TPP) καταστρέφοντας, σε μια στιγμή, τη δεκαετή στρατηγική του Τόκιο για την κατάργηση των εμπορικών φραγμών με σκοπό τον περιορισμό της Κίνας. Ο Τραμπ επίσης επέκρινε έντονα και συχνά το αδύναμο γιεν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Οι προσεγγίσεις του Τραμπ προς τον Κιμ, που έγιναν χωρίς να ληφθούν ιδιαίτερα υπόψη οι ανησυχίες του Τόκιο για την ασφάλεια, στέρησαν τον ύπνο από το υπουργείο Εξωτερικών του Άμπε. Και η είδηση ότι ο Τραμπ είχε ασκήσει πίεση στον Άμπε να τον προτείνει για το Νόμπελ Ειρήνης έφερε σε δύσκολη θέση το διπλωματικό σώμα της Ιαπωνίας.
Από την ανάληψη της πρωθυπουργίας τον περασμένο Οκτώβριο, η Σανάε Τακαΐτσι έχει καταβάλει μεγάλες προσπάθειες για να παραμείνει στην λίστα φίλων του Τραμπ με ανάμεικτα αποτελέσματα, καθώς ο Τραμπ επιβάλλει ούτως ή άλλως νέους δασμούς στο Τόκιο.
Τώρα, αν προσθέσουμε σε αυτό και τη νέα θερμή στάση του Τραμπ απέναντι στο καθεστώς του Κιμ, η κατάσταση ενδέχεται να γίνει ακόμη πιο δύσκολη, ειδικά καθώς ο Τραμπ γίνεται όλο και πιο ανυπόμονος με το Τόκιο και τη Σεούλ, επειδή δεν προχωρούν πιο γρήγορα στην καταβολή των εκατοντάδων δισ. δολαρίων που απαιτεί σε επενδύσεις.
Επιθετικά ελικόπτερα Apache των ΗΠΑ, την τελευταία ημέρα της ετήσιας κοινής στρατιωτικής άσκησης «Ulchi Freedom Shield» (UFS) μεταξύ ΗΠΑ και Νότιας Κορέας, η οποία συντομεύθηκε κατά έξι ημέρες μετά την εντολή του Ντόναλντ Τραμπ, στις 21 Αυγούστου 2026. Yonhap μέσω REUTERS
Τα χρήματα που ζητά ο Τραμπ, μπορεί να καταστρέψουν την οικονομίας της Νότιας Κορέας
Τα 350 δισ. δολάρια που ζητά ο Τραμπ από τη Σεούλ ισοδυναμούν περίπου με το 18% του ΑΕΠ της Κορέας ένα ποσό αρκετά μεγάλο ώστε να ωθήσει την οικονομία ξανά στο χείλος της κατάρρευσης.
«Χωρίς μια συμφωνία ανταλλαγής νομισμάτων, αν αποσύραμε 350 δισεκατομμύρια δολάρια με τον τρόπο που απαιτούν οι ΗΠΑ και επενδύαμε το σύνολο αυτού του ποσού σε μετρητά στις ΗΠΑ, η Νότια Κορέα θα βρισκόταν σε μια κατάσταση παρόμοια με εκείνη της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 1997», δήλωσε ο Λι τον Σεπτέμβριο του 2025.
Εκείνη την εποχή, ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας της Κορέας, Γουί Σουνγκ-λακ, δεν άφησε καμία αμφιβολία ότι η Σεούλ είχε αποκλείσει το ενδεχόμενο να παραδώσει το 70% του φετινού εθνικού προϋπολογισμού και το 80% των συναλλαγματικών της αποθεμάτων με μία εφάπαξ πληρωμή.
«Η θέση μας δεν αποτελεί διαπραγματευτική τακτική», είπε. «Αντικειμενικά και ρεαλιστικά, δεν μπορούμε να το διαχειριστούμε. Δεν είμαστε σε θέση να πληρώσουμε 350 δισεκατομμύρια δολάρια σε μετρητά» είπε τότε ο Γουί Σουνγκ-λακ.
Ο οικονομικός πόλεμος εναντίον των συμμάχων των ΗΠΑ
Ο Βίκτορ Τσα του Πανεπιστημίου Georgetown υποστηρίζει ότι η σύγχυση που περιβάλλει την αμερικανική πολιτική στη Βόρεια Ασία αποτελεί απόδειξη ότι «το διεθνές σύστημα βρίσκεται σε κατάσταση αταξίας». Μεταξύ των λόγων: οι πόλεμοι στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή, ο ανταγωνισμός ισχύος μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, η αυξανόμενη επιθετικότητα των αυταρχικών κρατών και η μετατροπή της οικονομικής αλληλεξάρτησης και του εμπορίου σε όπλο.
«Για τους συμμάχους και τους εταίρους των ΗΠΑ στην Ασία και την Ευρώπη, η επιπλέον παράμετρος που δημιουργεί αναταραχή είναι η αυξανόμενη απρόβλεπτη συμπεριφορά των Ηνωμένων Πολιτειών», εξηγεί ο Τσα.
«Παρατηρούν μια αλλαγή παραδείγματος στις πολιτικές των ΗΠΑ. Οι πολιτικές του “America First” δεν θεωρούν πλέον τις συμμαχίες ως εγγενή αγαθά και πλεονεκτήματα ισχύος για τις ΗΠΑ. Αντίθετα, οι συμμαχίες θεωρούνται δαπανηρές υποχρεώσεις και εμπόδια στην ισχύ που εκμεταλλεύονται τη γενναιοδωρία των ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ πιέζουν αντ’ αυτού για συναλλακτικές συμφωνίες, χωρίς να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στις βαθύτερες επενδύσεις σε αυτές τις σχέσεις».
Η διάβρωση αυτών των κανόνων έχει αφήσει τους αξιωματούχους στη Σεούλ και το Τόκιο σε κατάσταση σοκ. Μέρος της στρατηγικής τους τώρα είναι απλώς να καθυστερήσουν — παρατείνοντας τις διαπραγματεύσεις, αφού το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι οι δασμοί του Λευκού Οίκου παραβιάζουν το Σύνταγμα. Οι αξιωματούχοι και στις δύο πρωτεύουσες κατανοούν ότι το να προσπαθήσουν να ανακτήσουν τα χρήματα από τον κόσμο του Τραμπ εκ των υστέρων θα ήταν μάταιη προσπάθεια.
Όλες οι χώρες του Ινδο-Ειρηνικού φοβούνται τις κινήσεις Τραμπ
«Η κίνηση του Τραμπ έχει αντίκτυπο όχι μόνο στην Κορέα, αλλά σε ολόκληρη την περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού, επειδή όλοι αναρωτιούνται αν η σχέση τους με τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι εξίσου ασταθής με αυτή των Κορεατών», είπε στο Politico ο Ίαν Μπρεζίνσκι, ο οποίος διετέλεσε αναπληρωτής βοηθός υπουργού Άμυνας για την Ευρωπαϊκή Πολιτική και το ΝΑΤΟ υπό τον πρόεδρο Τζορτζ Μπους τον νεότερο.
Η απόφαση του Λευκού Οίκου να θυσιάσει την Κορέα έρχεται σε μια δύσκολη στιγμή για την οικονομία ακόμη και ενώ το εμπόριο στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης (AI) εκτοξεύει το χρηματιστήριο της Σεούλ στα ύψη. Και ίσως υπερβολικά, πολύ γρήγορα.
Κατά τις πρώτες 20 ημέρες του Αυγούστου, οι εξαγωγές της Κορέας αυξήθηκαν κατά 61,5% σε ετήσια βάση, επιβεβαιώνοντας ότι η ζήτηση στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης (AI) τροφοδοτεί την οικονομία και ενισχύει τα επιχειρήματα για περαιτέρω αυξήσεις των επιτοκίων. Οι εξαγωγές ημιαγωγών εκτοξεύτηκαν κατά 198,8% σε ετήσια βάση, ενώ οι αποστολές προϊόντων που σχετίζονται με υπολογιστές σημείωσαν άνοδο 242,1%.
Με την τεχνητή νοημοσύνη να συνεχίζει να ανθεί, οι επενδυτές φαινόταν να μην προσέχουν σχεδόν καθόλου ότι οι εξαγωγές αυτοκινήτων μειώθηκαν κατά περίπου 45%, ή ότι μια άνοδος στις αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει τις ασιατικές αγορές. Στους αρνητικούς δείκτες προστέθηκε και η κίνηση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών να στηρίξει τα ομόλογα μακράς διάρκειας μέσω επαναγορών.
«Αν και οι επαναγορές από μόνες τους είναι απίθανο να αλλάξουν τα μακροπρόθεσμα θεμελιώδη μεγέθη, σηματοδοτούν την προθυμία των υπευθύνων χάραξης πολιτικής να αντισταθούν σε περαιτέρω αυξήσεις των αποδόσεων», λέει ο Λόιντ Τσαν, στρατηγικός αναλυτής της MUFG Bank. «Αυτό υποδηλώνει ότι η δυναμική των σχετικών επιτοκίων που στήριζε το δολάριο εξασθενεί» συμπλήρωσε επεξηγηματικά.
Καθώς αυξάνονται οι αποδόσεις των ομολόγων που στηρίζουν τα περιουσιακά στοιχεία της Κορέας, η τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία της Ασίας βρίσκεται σε κίνδυνο. Οι γεωπολιτικές αναταράξεις αυξάνουν τους κινδύνους για την οικονομία της Κορέας, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το εμπόριο, μειώνουν τις πιθανότητες να αναβαθμίσει η MSCI τον δείκτη Kospi σε επίπεδο ανεπτυγμένης αγοράς και θέτουν σε αβεβαιότητα τις νομοθετικές προοπτικές του Λι.
Εν μέσω τόσο μεγάλης αβεβαιότητας, το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται η Σεούλ είναι να πρέπει να προσέχει τις κινήσεις του Τραμπ.
