Σύμφωνα με τον ανταποκριτή του Fox News Τρέι Γινγκστ, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι δεν έχει «χρονοδιάγραμμα» για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν. «Δεν βιάζομαι» ανέφερε. Πόσο πιθανή είναι, όμως, μια νέα αμερικανική κλιμάκωση και πότε θα μπορούσε να εκδηλωθεί;
Ο Δρ Τζούλιαν Σπένσερ-Τσόρτσιλ, επίκουρος καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Κονκόρντια του Καναδά φτάνει στο σημείο να προσδιορίσει το πιθανό χρονικό παράθυρο στις αρχές Οκτωβρίου 2026.
Γιατί όμως ο ειδικός κάνει εκτιμήσεις ακόμα και για χρονικό σημείο της επίθεσης;
Ο ίδιος δεν βασίζεται σε κάποιου είδους εσωτερική πληροφόρηση, αλλά στο γεγονός ότι οι Αμερικανοί, σύμφωνα με το σενάριό του, θα είχαν ισχυρό κίνητρο να επιτεθούν πρώτοι, ώστε να προλάβουν μια πιθανή ιρανική επίθεση. Σε ανάλυσή του στο Modern Diplomacy ο Τσόρτσιλ εξηγεί τους λόγους για τους οποίους θα μπορούσε να εκτοξεύσει επίθεση το Ιράν.
«Μια ιρανική επίθεση κατά του Ισραήλ θα ενέπλεκε αμέσως τις ΗΠΑ και θα προσέλκυε την προσοχή του αμερικανικού εκλογικού σώματος, αναδεικνύοντας τη σύνδεση ανάμεσα στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και εκείνους τους Δημοκρατικούς που υποστηρίζουν το Ισραήλ, καθώς και την αντίληψη ενός πολέμου-τέλματος».
Επίσης, η επίθεση, σύμφωνα πάντα με τον Τσόρτσιλ, θα επανέφερε το ζήτημα της Γάζας στο προσκήνιο για το αριστερό τμήμα του αμερικανικού εκλογικού σώματος και θα αναδείκνυε την έλλειψη αμυντικών πυραύλων των ΗΠΑ, κάτι που θα προκαλούσε αντιδράσεις από τους οπαδούς του «America First» στη δεξιά.
Πλήγματα κατά αμερικανικών βάσεων στην Ιορδανία και το Ισραήλ θα έφερναν στο προσκήνιο την ευαισθησία των ΗΠΑ στις ανθρώπινες απώλειες, ζήτημα ιδιαίτερα σημαντικό όταν η Ουάσιγκτον έχει αποφασίσει να μην αιτιολογήσει με ειλικρίνεια τον πόλεμο στους πολίτες της. Το Ιράν ενδέχεται επίσης να δημιουργήσει την ευκαιρία για την κατάρριψη αμερικανικού αεροσκάφους που θα πετούσε πάνω από το Ιράν ή για τη σύλληψη Αμερικανών αιχμαλώτων.
Ένα δευτερεύον όφελος για το Ιράν, συνεχίζει ο αναλυτής, θα ήταν να καταδείξει περαιτέρω στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ και το Κουβέιτ τη σχετική αδυναμία τους και την απουσία αμερικανικής βοήθειας.
Το Ιράν έχει ένα τρίτο κίνητρο να επιτεθεί πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές: οι ΗΠΑ είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα «κουρέψουν το ιρανικό γρασίδι» μαζί με το Ισραήλ, ίσως έξι μήνες έως έναν χρόνο μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, αν όχι αμέσως, μόλις συγκεντρώσουν επαρκή αριθμό αμυντικών αναχαιτιστικών πυραύλων.
Το τελευταίο κίνητρο του Ιράν για μια πρώιμη επίθεση είναι ότι η υπομονή της Κίνας απέναντι στο κλείσιμο των Στενών από την Τεχεράνη είναι πιθανό να μειωθεί, καθώς τα οφέλη για το Πεκίνο από την αναστάτωση που υφίστανται οι ΗΠΑ θα αρχίσουν να υποσκελίζονται από την ανάγκη του να αναπληρώσει τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου του από τους κύριους προμηθευτές του, τη Σαουδική Αραβία και το Ιράκ.
Η απάντηση της Ουάσιγκτον
Αν η Ουάσιγκτον κάνει την ίδια εκτίμηση για τους υπολογισμούς της Τεχεράνης, τότε, σύμφωνα με τον Τσόρτσιλ, αποκτά και η ίδια κίνητρο να χτυπήσει πρώτη.
Έτσι, με βάση την εκτίμησή του για τα κίνητρα και τους πιθανούς υπολογισμούς της Τεχεράνης, η πιο συμφέρουσα επιλογή των Αμερικανών να προλάβουν το Ιράν είναι με επίθεση στις αρχές Οκτωβρίου 2026. Με αυτόν τον τρόπο, τονίζει θα «να αμβλύνουν τόσο την πολιτική αξία του αιφνιδιασμού όσο και την ένταση μιας επίθεσης δύο εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές».
Ο ειδικός βρίσκει αυτή την προσέγγιση ως την πλέον επωφελής πολιτικά και τακτικά για την Ουάσιγκτον. Ο λόγος είναι ότι έτσι «φθείρει τα επιθετικά συστήματα που έχει συγκεντρώσει το Ιράν από τον Ιούνιο, εξοικειώνει το αμερικανικό εκλογικό σώμα με τον ατέρμονο πόλεμο -ο οποίος ούτως ή άλλως δεν μπορεί να αποφευχθεί έως ότου ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ- και επιτρέπει στην Ουάσιγκτον να επιλέξει τη χρονική στιγμή της επίθεσης, δημιουργώντας τις καλύτερες δυνατές συνθήκες για αμυντική προετοιμασία».
Κοντολογίς, όσο κάθε πλευρά πιστεύει ότι ο αντίπαλος μπορεί να επιτεθεί πρώτος, τόσο αυξάνεται το δικό της κίνητρο να τον προλάβει. Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: το Ιράν μπορεί να θέλει να προλάβει μια αμερικανοϊσραηλινή επίθεση, ενώ οι ΗΠΑ και το Ισραήλ μπορεί να θελήσουν να προλάβουν την ιρανική επίθεση.
