Ποια προϊόντα θα πωλούνται φθηνότερα από σήμερα στα σούπερ μάρκετ. Στον κατάλογο περιλαμβάνονται περισσότερα από 400 σχολικά είδη.
Φθηνότερα έως και 25% θα πωλούνται από σήμερα στα σούπερ μάρκετ τουλάχιστον 1.000 βασικά αγαθά, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για να μειωθούν οι τιμές σε τρόφιμα και άλλα προϊόντα ευρείας κατανάλωσης.
Σύμφωνα με πληροφορίες της Realnews, τα «επώνυμα» προϊόντα στα οποία θα μειωθούν οι τιμές από τις βιομηχανίες και τις πολυεθνικές θα είναι περίπου 900 με 1.000. Η μεσοσταθμική μείωση θα είναι της τάξης του 6% με 7%, με τις μεγαλύτερες μειώσεις να γίνονται στα απορρυπαντικά και σε είδη οικιακής χρήσης. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με έγγραφο της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή που είχε αποσταλεί στους προμηθευτές οι μειώσεις στις τιμές θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 5%, με στόχο να φτάνουν μέχρι 15% στην περίπτωση του νωπού κρέατος, χοιρινού, μοσχαρίσιου και πουλερικών, και το 20% ή και το 25% σε άλλες βασικές κατηγορίες. Εκτός από την έκπτωση που θα κάνουν οι προμηθευτές θα γίνεται και μία επιπλέον μείωση από τα σούπερ μάρκετ. Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή οι καταναλωτές, καθώς είναι πολύ πιθανόν στα ίδια προϊόντα που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία να υπάρχουν διαφορετικές τιμές ανάλογα με την έκπτωση που κάνουν τα σούπερ μάρκετ. Γι’ αυτό καλό είναι σε κάθε περίπτωση οι καταναλωτές να ενημερώνονται για τις τιμές των προϊόντων μέσα από την πλατφόρμα PosoKanei.
Επίσης τα σούπερ μάρκετ θα μπορούν να εντάσσουν στην πρωτοβουλία και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Πληροφορίες αναφέρουν ότι στη λίστα με τις μειωμένες τιμές θα περιλαμβάνονται πάνω από 200 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας με τη μέση μείωση να φτάνει το 11%. Στην εθνική πρωτοβουλία μείωσης τιμών, που καλύπτει ένα ευρύ φάσμα βασικών κατηγοριών τροφίμων και ειδών καθημερινής ανάγκης, συμμετέχουν περίπου 70 προμηθευτές και 10 αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Επίσης, δεν αποκλείεται στην πρωτοβουλία να ενταχθούν και αλυσίδες σούπερ μάρκετ που δραστηριοποιούνται σε τοπικό επίπεδο.
Κατηγορίες
Οι κατηγορίες με τα προϊόντα στα οποία θα υπάρξουν μειώσεις είναι οι εξής: μοσχάρι, χοιρινό και πουλερικά, γάλα, γιαούρτι, τυριά και αυγά, ψωμί και άλευρα, ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια, ελαιόλαδο, σπορέλαια, βούτυρο και μαργαρίνες, βρεφικό γάλα, παιδικές τροφές και πάνες, καφές, δημητριακά και είδη πρωινού, σοκολάτες, μπισκότα και σοκολατοειδή, αναψυκτικά, απορρυπαντικά πλυντηρίου, πιάτων και καθαριστικά γενικής χρήσης, προϊόντα προσωπικής υγιεινής, όπως σαμπουάν, αφρόλουτρα, ξυριστικά, οδοντόκρεμες και σχολικά είδη. Ιδιαίτερη βαρύτητα αναμένεται να δοθεί σε προϊόντα τα οποία έχουν ανατιμηθεί σημαντικά τους τελευταίους μήνες, όπως είναι τα κρέατα. Σύμφωνα με πληροφορίες στην πρωτοβουλία θα περιλαμβάνονται πάνω από 30 κωδικοί κρέατος με τον μέσο όρο μείωσης τιμής να φτάνει το 6%. Οπως δείχνουν τα τελευταία στοιχεία για τον πληθωρισμό Ιουλίου που δημοσίευσε η Ελληνική Στατιστική Αρχή, μέσα σε έναν χρόνο πωλούνται ακριβότερα κατά 14,3% το μοσχάρι, κατά 12,4% το αρνί και το κατσίκι, κατά 3,4% το χοιρινό και κατά 2,2% τα πουλερικά. Υπενθυμίζεται ότι ο πληθωρισμός στη χώρα μας τον Ιούλιο κατέγραψε σημαντική μείωση φτάνοντας το 3,4%, από 4,4% τον Ιούνιο, 5,2% τον Μάιο και 5,4% τον Απρίλιο.
Σε κάθε περίπτωση ο στόχος προμηθευτών και σούπερ μάρκετ που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία είναι οι μειωμένες τιμές να γίνουν άμεσα αντιληπτές από τους καταναλωτές. Οπως αναφέρουν χαρακτηριστικά στην «R» γνώστες του θέματος, είναι προτιμότερο να μειωθούν οι τιμές σε 1.000 πολύ βασικά προϊόντα, παρά να μειωθούν σε 5.000 είδη που δεν περιλαμβάνονται καθημερινά στο καλάθι των νοικοκυριών. Οι ίδιοι επισημαίνουν ότι υπάρχουν κατηγορίες προϊόντων, όπως είναι το γάλα, όπου τρεις εταιρείες έχουν μερίδιο αγοράς που φτάνει σχεδόν το 40%, ενώ το 50% ή και το 60% συγκεντρώνουν πολύ λίγες εταιρείες σε δημοφιλείς κατηγορίες τροφίμων, όπως είναι τα όσπρια, το ρύζι, τα αβγά, το βρεφικό γάλα, τα ζυμαρικά, το βούτυρο, το αλεύρι, ο καφές, τα αναψυκτικά, ή ακόμη και προϊόντα προσωπικής περιποίησης και υγιεινής, όπως είναι τα σαμπουάν και οι οδοντόκρεμες. Κάθε επιχείρηση που συμμετέχει στην πρωτοβουλία έχει καταθέσει στην Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή το δικό της σχέδιο μειώσεων, το οποίο περιλαμβάνει barcode, περιγραφή προϊόντος, κατηγορία, ισχύουσα τιμή τιμοκαταλόγου με ΦΠΑ, νέα τιμή μετά τη μείωση, ποσοστό μείωσης, ημερομηνία έναρξης και διάρκεια εφαρμογής. Η αξιολόγηση έχει γίνει με βάση τη σημασία κάθε προϊόντος για το καλάθι του νοικοκυριού, τη δυνατότητα ελέγχου και τη διάρκεια εφαρμογής.
Οροι
Σημαντικό ρόλο ώστε να μπορέσουν τα νοικοκυριά να εξοικονομήσουν χρήματα για τις καθημερινές αγορές τους έχει και η διάρκεια της συμφωνίας. Η συμφωνία θα έχει διάρκεια τέσσερις μήνες, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ κάθε προϊόν που θα ενταχθεί θα πρέπει να παραμείνει στην πρωτοβουλία για τουλάχιστον δύο μήνες. Οι επιχειρήσεις θα μπορούν εντός του τετραμήνου να αντικαθιστούν ή να προσθέτουν νέους κωδικούς, υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρούνται οι ίδιοι όροι συμμετοχής και θα προηγείται ενημέρωση της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή. Μένει να φανεί επίσης, ανάλογα με την ανταπόκριση που θα υπάρχει από τους καταναλωτές, εάν η συγκεκριμένη πρωτοβουλία θα βρίσκεται σε ισχύ και στις αρχές του νέου χρόνου.
Παράλληλα προβλέπεται ενιαία σήμανση στα σούπερ μάρκετ ώστε τα προϊόντα να αναγνωρίζονται εύκολα από τους καταναλωτές. Ετσι πάνω από κάθε προϊόν θα υπάρχει ταμπελάκι που θα αναγράφει «Πρωτοβουλία μείωσης τιμής» για να εντοπίζονται εύκολα. Οι καταναλωτές θα μπορούν να ενημερώνονται μέσω ειδικής ενότητας στην πλατφόρμα PosoKanei, όπου θα εμφανίζονται συγκεντρωτικά όλα τα προϊόντα που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία.
Τετράδια – μολύβια
Εκτός από τα βασικά είδη που προμηθεύεται ένα νοικοκυριό στην πρωτοβουλία θα συμμετέχουν αλυσίδες παιχνιδιών και βιβλιοπωλείων που πωλούν σχολικά είδη με πάνω από 400 κωδικούς και τη μέση μείωση τιμών να φτάνει το 7%. Στην πρωτοβουλία αναμένεται να συμμετάσχουν και τα σούπερ μάρκετ, με τη λίστα να περιλαμβάνει προϊόντα όπως σχολικές τσάντες, κασετίνες, τετράδια, μολύβια και πολλά άλλα.
Με την ακρίβεια σε βασικά αγαθά να παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά, στόχος της πρωτοβουλίας είναι η μείωση του κόστους ζωής μέσα από ουσιαστικές παρεμβάσεις σε βασικά προϊόντα ευρείας κατανάλωσης, σε μια περίοδο όπου το ενεργειακό κόστος βρίσκεται στα ύψη.
Σύμφωνα με παράγοντες του λιανεμπορίου τροφίμων με τους οποίους συνομίλησε η «R», η άνοδος του ενεργειακού κόστους θα επιβαρύνει σημαντικά τις μεταφορές προϊόντων το επόμενο διάστημα και είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα τροφοδοτήσει νέες αυξήσεις σε βασικά αγαθά, όπως είναι τα τρόφιμα. Οσο η εμπόλεμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή δεν αποκλιμακώνεται τόσο η ενέργεια θα επιβαρύνει το κόστος παραγωγής των βιομηχανιών για τα προϊόντα τους, το οποίο στη συνέχεια θα μετακυλίεται στους καταναλωτές. Μάλιστα εκτιμάται ότι αν δεν δοθεί ένα τέλος στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, τότε είναι πολύ πιθανόν να υπάρξουν από τον Οκτώβριο νέες ανατιμήσεις σε δεκάδες προϊόντα. Σημειώνεται ότι οι τιμές βασικών εμπορευμάτων στις διεθνείς αγορές, όπως το σιτάρι, το καλαμπόκι και το ρύζι, βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα.
Σύμφωνα με τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, παρά τον αρνητικό πληθωρισμό στα τρόφιμα που καταγράφηκε τον Ιούλιο στην Ελλάδα, η κατάσταση δεν επιτρέπει κανέναν εφησυχασμό, αφού και η ευρύτερη γεωπολιτική εικόνα -με τους δύο πολέμους που βρίσκονται σε εξέλιξη- αποτελεί πηγή πληθωριστικών πιέσεων εξαιτίας της μεγάλης αύξησης των τιμών του πετρελαίου διεθνώς ενόψει του χειμώνα.
Ελεγχοι
Την ίδια στιγμή η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή συνεχίζει τους ελέγχους με αμείωτη ένταση προκειμένου να διαπιστώσει εάν υπάρχουν φαινόμενα κερδοσκοπίας.
Οι έλεγχοι στην πλειονότητά τους γίνονται με τη βοήθεια της τεχνολογίας και συγκεκριμένα με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Ετσι καθημερινά ελέγχονται οι τιμές σε χιλιάδες προϊόντα, κυρίως σε εκείνα τα είδη στα οποία καταγράφονται αδικαιολόγητες ανατιμήσεις. Σημειώνεται ωστόσο ότι τους τελευταίους δύο μήνες, δηλαδή τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, οι τιμές στα σούπερ μάρκετ έχουν «παγώσει» στο πλαίσιο της συμφωνίας με το υπουργείο Ανάπτυξης.
Ηδη η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή έχει επιβάλει υψηλά πρόστιμα, συνεχίζοντας ταυτόχρονα τους ελέγχους στις κατηγορίες προϊόντων όπου υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις για κερδοσκοπία.
Για παράδειγμα, στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται εάν ένα προϊόν στη χώρα μας πωλείται ακριβότερα σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρώπης. Ελεγχοι που είναι απαραίτητοι για την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς, με τους καταναλωτές ωστόσο να υποστηρίζουν ότι δεν τους απασχολεί μόνο η επιβολή προστίμων, αλλά κυρίως η απόφαση της πολιτείας να υποχρεώσει όσες επιχειρήσεις παραβιάζουν τη νομοθεσία να μειώνουν τις τιμές των προϊόντων για μεγάλο χρονικό διάστημα. Παράλληλα έχουν ληφθεί νέα μέτρα για την προστασία των καταναλωτών. Ενα από αυτά είναι η υποχρέωση των σούπερ μάρκετ να φέρουν ειδική σήμανση σε συσκευασμένα προϊόντα των οποίων η ποσότητα μειώθηκε, χωρίς να μειωθεί η τιμή τους και μάλιστα η τιμή μονάδας.
Σε περίπτωση που δεν φέρουν αυτή την ειδική σήμανση, θα επιβάλλονται πρόστιμα που μπορεί να φτάνουν ακόμη και στα δύο εκατ. ευρώ. Επίσης ένα μέτρο που παραμένει σε ισχύ αφορά την απαγόρευση στους προμηθευτές να κάνουν οποιαδήποτε προσφορά ή έκπτωση στα προϊόντα τους για τρεις μήνες, εφόσον προηγουμένως έχουν προχωρήσει σε ανατιμήσεις.
