Πέθανε σε ηλικία 89 ετών, ο σπουδαίος κοινωνιολόγος και διανοούμενος, Κωνσταντίνος Τσουκαλάς.
Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς με διεθνή αναγνώριση, πλούσιο συγγραφικό έργο και συνεχή παρουσία στα σημαντικότερα πανεπιστημιακά ιδρύματα της Ευρώπης και της Αμερικής, σφράγισε με την πορεία του την εξέλιξη της σύγχρονης κοινωνιολογικής σκέψης.
Η κηδεία του, θα πραγματοποιηθεί αύριο Τετάρτη στη Ριτσώνα.
Από τη Νομική Αθηνών μέχρι το Yale
Γεννημένος στην Αθήνα το 1937, ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς ξεκίνησε την ακαδημαϊκή του πορεία από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου έλαβε το πτυχίο του το 1958. Αντιλαμβανόμενος γρήγορα την ανάγκη για μια βαθύτερη, διεπιστημονική προσέγγιση των κοινωνικών και πολιτικών φαινομένων, συνέχισε με εκτεταμένες μεταπτυχιακές σπουδές στα κορυφαία ακαδημαϊκά κέντρα της εποχής.
Συγκεκριμένα, φοίτησε στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης κατά την περίοδο 1959-1960, στο Μόναχο το 1960-1961, στο Παρίσι το 1963-1964, καθώς και στο Πανεπιστήμιο Yale το 1966.
Η επιστημονική του αρτιότητα επιστεγάστηκε με τη λήψη του ανώτατου ακαδημαϊκού τίτλου Docteur ès Lettres et Sciences Humaines από το Πανεπιστήμιο Panthéon-Sorbonne (Paris 1) με τη διακεκριμένη αξιολόγηση «mention très honorable».
Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών
Η διδακτική και ερευνητική διαδρομή του Κωνσταντίνου Τσουκαλά κάλυψε μερικά από τα σημαντικότερα πανεπιστήμια του κόσμου, γεφυρώνοντας την ελληνική πραγματικότητα με τη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα. Από το 1969 έως το 1981 διετέλεσε Βοηθός, Επίκουρος Καθηγητής και στη συνέχεια Καθηγητής στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Paris VIII Vincennes. Στη συνέχεια επέστρεψε στην Ελλάδα, όπου υπηρέτησε ως Καθηγητής Κοινωνιολογίας στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης από το 1981 έως το 1985.
Το 1985 ανέλαβε τη θέση του Καθηγητή Κοινωνιολογίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών, θητεία που διατήρησε έως το 2004, ενώ παράλληλα διετέλεσε και Πρόεδρος του Τμήματος. Η διεθνής του παρουσία υπήρξε εξίσου εντυπωσιακή, καθώς δίδαξε ως Επισκέπτης Καθηγητής σε κορυφαία πανεπιστήμια, όπως τα Panthéon-Sorbonne (Paris 1), Princeton, Columbia, City University of New York, Bosporus στην Κωνσταντινούπολη και UAM Iztapalapa στην Πόλη του Μεξικού.
Μετά την ολοκλήρωση της τακτικής διδακτικής του θητείας, ανακηρύχθηκε Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Παράλληλα, τιμήθηκε ως Επίτιμος Διδάκτωρ από το Πανεπιστήμιο Κρήτης το 2009 και από το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου το 2011.
Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών
Παράλληλα με τη διδασκαλία, ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς ανέπτυξε πλούσια ερευνητική και διοικητική δραστηριότητα σε εθνικούς και διεθνείς οργανισμούς. Ξεκίνησε την ερευνητική του πορεία ως Επιστημονικός Συνεργάτης του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) την περίοδο 1964-1967, ενώ κατά τα έτη 1966-1968 εργάστηκε ως Senior Research Fellow στο Πανεπιστήμιο Yale.
Στη συνέχεια θήτευσε ως Ερευνητής στο γαλλικό Centre National de la Recherche Scientifique (CNRS) κατά την περίοδο 1968-1969.
Η προσφορά του στο ΕΚΚΕ υπήρξε καθοριστική, καθώς διετέλεσε Γενικός Διευθυντής του ιδρύματος από το 1981 έως το 1989 και ακολούθως Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου από το 1993 έως το 1995, σφραγίζοντας τον εκσυγχρονισμό της κοινωνικής έρευνας στην Ελλάδα. Σε διεθνές επίπεδο, διετέλεσε Αρχηγός της ελληνικής αντιπροσωπείας στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κοινωνική Ανάπτυξη κατά τα έτη 1994-1996.
Υπήρξε επίσης μόνιμο μέλος του «Carrefour européen des sciences et la culture» που οργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση υπό την προεδρία του Jacques Delors, ενώ προσέφερε τις υπηρεσίες του και ως μέλος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής.
Το 2025 ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, σε μια σημαντική αναγνώριση της μακράς επιστημονικής και πνευματικής του διαδρομής.
Το έργο του
Το συγγραφικό έργο του Κωνσταντίνου Τσουκαλά αποτελεί σημείο αναφοράς για τη μελέτη της νεότερης ελληνικής ιστορίας, της πολιτικής κοινωνιολογίας, του κράτους και των ιδεολογικών μηχανισμών. Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς συμμετείχε ενεργά στον δημόσιο διάλογο μέσα από εκατοντάδες ομιλίες, παρεμβάσεις και συνέδρια σε ολόκληρο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων πανεπιστημίων της Ευρώπης, της Αμερικής και της Αυστραλίας.
Διετέλεσε πρόεδρος πολυάριθμων ιδρυμάτων, επιτροπών, επιστημονικών εταιρειών και μουσείων, ενώ έχει τιμηθεί με ανώτατες διακρίσεις και αριστεία για τη συνολική προσφορά του στις επιστήμες, τα γράμματα και τις τέχνες. Το έργο του συνεχίζει να εμπνέει νεότερες γενιές επιστημόνων, προσφέροντας πολύτιμα εννοιολογικά εργαλεία για την κατανόηση των μετασχηματισμών της ελληνικής και της παγκόσμιας κοινωνίας.
