Ήταν στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του πριν από δύο χρόνια όταν ο Τραμπ έστησε στο τραπέζι μια ποικιλία βασικών τροφίμων για να αναδείξει την πληγή του πληθωρισμού. Δύο χρόνια μετά, οι τιμές συνεχίζουν να ανεβαίνουν, μια τάση που θα μπορούσε να πλήξει τους Ρεπουμπλικανούς στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Στέκοντας ανάμεσα σε τραπέζια γεμάτα φρούτα, κρέας, δημητριακά, γάλα και άλλα βασικά προϊόντα που είχαν στηθεί στο γκολφ κλαμπ του στο Μπέντμινστερ στις 15 Αυγούστου 2024, ο Τραμπ κατηγόρησε την τότε κυβέρνηση Μπάιντεν για τις απότομες αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων.
Το σκηνικό, με διαγράμματα που παρουσίαζαν τις αυξήσεις των τιμών, είχε στόχο να πλήξει τη Δημοκρατική υποψήφια, Κάμαλα Χάρις και να αναδείξει την κεντρική υπόσχεση του Τραμπ: μόνο αυτός μπορούσε να τιθασεύσει τον πληθωρισμό και να μειώσει το κόστος ζωής.
Δύο χρόνια μετά, η ακρίβεια στη βενζίνη και τις τιμές των σουπερμάρκετ πιέζουν τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, καθιστώντας το κόστος ζωής κορυφαίο ζήτημα για τους αμερικανούς ψηφοφόρους.
Για πρώτη φορά εδώ και σχεδόν μια δεκαετία, οι ψηφοφόροι δίνουν πλέον ένα προβάδισμα στους Δημοκρατικούς ως προς το ποιο κόμμα θεωρούν οι πολίτες ότι διαχειρίζεται καλύτερα την οικονομία, σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos.
Η Σίλα Κάρνεϊ, 68 ετών, ψηφοφόρος του Τραμπ, εξέφρασε την απογοήτευσή της με μια βρισιά καθώς φόρτωνε στο αυτοκίνητό της ψώνια αξίας 70 δολαρίων, όχι μακριά από το κλαμπ του Τραμπ στο Μπέντμινστερ. Λίγο κρέας, απορρυπαντικά και μια συσκευασία 12 κουτιών παγωμένου τσαγιού.
Για την Κάρνεϊ, η απόδειξη του σουπερμάρκετ είναι η απτή επιβεβαίωση ότι οι ανησυχίες για το κόστος ζωής, τις οποίες ο Τραμπ έχει κατά καιρούς απορρίψει ως «απάτη» των Δημοκρατικών, παραμένουν καθημερινό βάρος.
«Αυτή είναι η πραγματικότητα. Μπορεί να λέει ότι δεν είναι, αλλά είναι» δήλωσε στο Reuters η Κάρνεϊ, βοηθός διοίκησης σε νοσοκομείο, η οποία έχει αναβάλει τη συνταξιοδότησή της και βοηθά στην αποπληρωμή των φοιτητικών δανείων του γιου της. «Δεν έχει μειώσει τίποτα» είπε.
Ανάλυση του Reuters σε 26 κατηγορίες ειδών σουπερμάρκετ που παρακολουθεί το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας, και οι οποίες παρουσιάζονταν στην έκθεση του Τραμπ στο Μπέντμινστερ, διαπίστωσε ότι οι τιμές έχουν αυξηθεί κατά 3,4% κατά τους πρώτους 19 μήνες της δεύτερης θητείας του.
Ο ρυθμός της αύξησης είναι τέσσερις φορές μικρότερος σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα της θητείας Μπάιντεν. Παρόλα αυτά απέχει μακράν από τη δέσμευση Τραμπ να μειώσει τις τιμές, καθώς οι αυξήσεις στον καφέ, το βοδινό κρέας και τα μήλα υπερστάθμισαν τις μειώσεις σε προϊόντα όπως τα αυγά και το βούτυρο.
Την Τετάρτη, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου επικαλέστηκε στοιχεία που δείχνουν ότι οι τιμές καταναλωτή στις ΗΠΑ αυξήθηκαν οριακά τον Ιούλιο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, ως ένδειξη ότι ο πληθωρισμός βρίσκεται υπό έλεγχο.
«Η έκθεση για τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (CPI) του Ιουλίου αποτελεί περαιτέρω απόδειξη ότι η μακροπρόθεσμη ατζέντα του προέδρου Τραμπ αποδίδει: το κόστος των συνταγογραφούμενων φαρμάκων και της ασφάλισης αυτοκινήτων συνεχίζει να μειώνεται, οι πραγματικοί μισθοί αυξάνονται και οι τιμές του βοδινού κρέατος έχουν αποκλιμακωθεί, ενώ άλλα βασικά είδη οικιακής κατανάλωσης, όπως τα αυγά, τα πουλερικά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα» είπε ο αξιωματούχος.
Στις κάλπες
Εγγεγραμμένη ως Ρεπουμπλικανή, η Κάρνεϊ δήλωσε ότι οι υψηλές τιμές είναι ένας από τους λόγους που σκέφτεται να μην ψηφίσει στις ενδιάμεσες εκλογές, επιβεβαιώνοντας πρόσφατες δημοσκοπήσεις που δείχνουν ότι οι Ρεπουμπλικανοί εμφανίζονται λιγότερο πρόθυμοι να προσέλθουν στις κάλπες σε σχέση με τους Δημοκρατικούς.
Η Κάρνεϊ ήταν μία από τους 17 Ρεπουμπλικανούς και ανεξάρτητους ψηφοφόρους που μίλησαν στο Reuters στην 7η εκλογική περιφέρεια του Κογκρέσου του Νιου Τζέρσεϊ, μια περιφέρεια-κλειδί που περιλαμβάνει το Μπέντμινστερ, στην οποία οι αναποφάσιστοι και η συμμετοχή στις εκλογές θα μπορούσαν να αποδειχθούν καθοριστικοί παράγοντες. Στην αναμέτρηση τίθεται αντιμέτωπος ο Ρεπουμπλικανός εν ενεργεία βουλευτής Τομ Κιν με τη Δημοκρατική Ρεμπέκα Μπένετ, η οποία έχει επιδιώξει να αξιοποιήσει την απογοήτευση των ψηφοφόρων για το κόστος ζωής.
Περισσότεροι από τους μισούς δήλωσαν ότι είτε δεν είχαν αποφασίσει ακόμη, είτε έτειναν να ψηφίσουν την Μπένετ. Παρότι οι τιμές των ειδών σουπερμάρκετ επηρέαζαν σημαντικά πολλούς ψηφοφόρους, τα παράπονα για τον Κιν αφορούσαν περισσότερο την πολύμηνη απουσία του από τη δημόσια ζωή νωρίτερα φέτος, την οποία αργότερα απέδωσε σε κατάθλιψη.
Οι απόψεις τους για την οικονομία αντικατοπτρίζουν εκείνες άλλων υποστηρικτών του Τραμπ που έχει μιλήσει το Reuters τους τελευταίους μήνες και οι οποίοι, παρά το γεγονός ότι εξακολουθούν να στηρίζουν τον πρόεδρο, δηλώνουν ότι οι οικονομικές πιέσεις έχουν μειώσει τον ενθουσιασμό τους για τη συμμετοχή στις εκλογές του Νοεμβρίου. Η αμφιθυμία τους αποτελεί ακόμα μία πιθανή πρόκληση για τους Ρεπουμπλικανούς και αυξάνει τη σημασία των προσπαθειών του κόμματος για την κινητοποίηση των ψηφοφόρων.
Ο Φραντσέσκο Τρέμπι, καθηγητής δημόσιας πολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ, συνυπέγραφε πρόσφατη έρευνα που διαπίστωνε ότι, το 2024, ο Τραμπ συγκέντρωσε ισχυρότερη υποστήριξη σε κομητείες όπου ο πληθωρισμός ξεπέρασε την αύξηση των εισοδημάτων, μειώνοντας την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Με τους πραγματικούς μισθούς να αυξάνονται μόνο οριακά και να υπολείπονται του ρυθμού ανάπτυξης, ο Τρέμπι δήλωσε ότι αυτό το μοτίβο είναι πιθανό να αντιστραφεί τον Νοέμβριο.
«Αναμένω να σημειωθεί η ίδια στροφή εναντίον του κυβερνώντος κόμματος και το 2026, αυτή τη φορά εις βάρος των Ρεπουμπλικανών», δήλωσε, χαρακτηρίζοντας τις τιμές των σουπερμάρκετ ως «ψυχολογικά έντονη» υπενθύμιση της οικονομικής πίεσης για τα τα νοικοκυριά. «Κάθε φορά που μπαίνει κανείς σε αυτή τη διαδικασία, είναι σαν μια προεκλογική διαφήμιση εναντίον του κυβερνώντος κόμματος».
Tα περισσότερα από τα προϊόντα που παρουσίασε ο Τραμπ το 2024 είναι πλέον ακριβότερα (Reuters)
Άλλοι διαφωνούν
Η αλήθεια είναι ότι οι πρόεδροι των ΗΠΑ έχουν περιορισμένες δυνατότητες να ελέγχουν τον πληθωρισμό, ο οποίος επηρεάζεται από μια γκάμα παραγόντων και αντιμετωπίζεται πιο άμεσα από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα.
Πολλοί Ρεπουμπλικανοί δείχνουν εξάλλου διατεθειμένοι να αποδεχτούν το επιχείρημα ότι η άνοδος τιμών οφείλεται στους δασμούς και τον πόλεμο με το Ιράν.
Η Μπόνι Τσάντλερ, 64 ετών, σκοπεύει να ψηφίσει τον Ρεπουμπλικανό Κιν, καθώς πιστεύει πως ορισμένες εταιρείες διατηρούν σκόπιμα τις τιμές σε υψηλά επίπεδα για να πλήξουν την εικόνα του Τραμπ. Λέει ακόμα ότι θέλει να αντισταθεί στην αυξανόμενη επιρροή της προοδευτικής πτέρυγας του Δημοκρατικού Κόμματος.
«Θα ψηφίσω Ρεπουμπλικανούς» είπε. «Δεν είμαι woke. Δεν είμαι κομμουνίστρια. Δεν είμαι σοσιαλίστρια».
Η Λόρεν ΝτεΤζιρόλαμο, 34 ετών, ψηφοφόρος του Τραμπ, δήλωσε ότι η εκπαίδευση και η ασφάλεια των συνόρων έχουν μεγαλύτερη σημασία για εκείνη από τις τιμές των τροφίμων, οι οποίες, όπως πιστεύει, έχουν σταθεροποιηθεί επί Τραμπ.
«Αισθάνομαι ότι οι τιμές είναι λίγο-πολύ στα ίδια επίπεδα με εκείνα επί Μπάιντεν. Ξέρω ότι ορισμένα από τα βασικά πράγματα που κοιτάζω, όπως τα αυγά, έχουν γίνει φθηνότερα» είπε, προσθέτοντας ότι σκοπεύει να ψηφίσει τους Ρεπουμπλικανούς τον Νοέμβριο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της αμερικανικής Υπηρεσία Στατιστικής Εργασίας (BLS), οι τιμές των αυγών έχουν μειωθεί σχεδόν κατά 40% επί Τραμπ, μετά τις ελλείψεις που προκλήθηκαν από τη γρίπη των πτηνών και οδήγησαν σε απότομη άνοδο των τιμών επί Μπάιντεν.
Τα αυγά είναι μία από τις έξι από τις 26 κατηγορίες προϊόντων στις οποίες καταγράφεται πτώση των τιμών από το 2025, μαζί με το βούτυρο, το μπέικον και τα μαγειρικά λίπη και έλαια.
Ωστόσο τα περισσότερα από τα προϊόντα που παρουσίασε ο Τραμπ το 2024 είναι πλέον ακριβότερα, ορισμένα μάλιστα κατά πολύ. Η τιμή του βοδινού έχει αυξηθεί κατά 19,2%, των φρέσκων ψαριών και θαλασσινών κατά 8,6%, των μήλων κατά 14% και του καφέ κατά σχεδόν 23%.
Δύσκολη καθημερινότητα
Δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos στις αρχές Αυγούστου έδειχνε ότι η καθαρή δημοτικότητα του Τραμπ, όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται το κόστος ζωής, διαμορφώθηκε στο -47% από -6% στην αρχή της θητείας του. Πρόκειται για το ζήτημα στο οποίο καταγράφει τη χαμηλότερη επίδοση, με μεγάλη διαφορά, ενώ ακολουθούν η οικονομία (-35%) και η μετανάστευση (-16%).
Η Μπένετ δήλωσε στο Reuters ότι, εφόσον εκλεγεί, θα επιδιώξει να καταργήσει τους δασμούς του Τραμπ, να περιορίσει τον πόλεμο με το Ιράν και να αποκαταστήσει τα κουπόνια σίτισης.
Το ζήτημα την αγγίζει άμεσα, δήλωσε η Μπένετ, βετεράνος των ενόπλων δυνάμεων και παντρεμένη μητέρα δύο κοριτσιών. «Δεν πρόκειται για μια αφηρημένη έννοια για μένα», είπε. «Για παράδειγμα, το βοδινό κρέας είναι πολύ ακριβό, οπότε δεν το αγοράζουμε».
Το αν ο Κιν θα καταφέρει να διατηρήσει την έδρα του μπορεί να εξαρτηθεί από ψηφοφόρους όπως η Μάργκαρετ Ντέρκαχ, η οποία συνήθως ψηφίζει Ρεπουμπλικανούς, αλλά τώρα εξετάζει το ενδεχόμενο να αλλάξει ψήφο εάν οι οικονομικές συνθήκες δεν βελτιωθούν.
«Το κόστος ζωής, όσον αφορά τα σπίτια, τα διαμερίσματα και τα τρόφιμα, τα απολύτως απαραίτητα, έχει αυξηθεί. Είναι σοκαριστικό, πραγματικά σοκαριστικό» δήλωσε η 84χρονη Ντέρκαχ μετά τα ψώνια της στο εκπτωτικό σουπερμάρκετ Aldi.
