Κοντά σε ιστορικά υψηλά κινούνται ξανά οι τιμές του πετρελαίου κίνησης (ντίζελ) σε πολλές χώρες, λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου στο Ιράν και επιθέσεων από την Ουκρανία σε διυλιστήρια της Ρωσίας.
Πρόκειται για καύσιμο που «κινεί» την οικονομία αφού χρησιμοποιείται μεταξύ άλλων από αγροτικά και άλλα βαριά μηχανήματα αλλά και από όλους σχεδόν τους επαγγελματίες για μετακινήσεις και βιομηχανίες για την παραγωγή.
Ακόμη και στις ΗΠΑ που έχουν δική τους παραγωγή οι ανατιμήσεις είναι τεράστιες. Η μέση τιμή του ντίζελ στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν 5,62 δολάρια το γαλόνι (3,785 λίτρα) χτες, 53% υψηλότερη από ό,τι πριν από ένα χρόνο, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνταν οι Τάιμς της Νέας Υόρκης (ΝΥΤ). Η προμήθεια καυσίμων δέχτηκε πλήγμα μετά τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν, με αποτέλεσμα οι τιμές του ντίζελ κυμαίνονται τώρα κοντά σε ιστορικό υψηλό και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αύξηση των τιμών πολλών άλλων αγαθών και υπηρεσιών, είναι το καμπανάκι που χτυπά. Καθώς οι τιμές αυτές ανεβαίνουν, οι επιχειρήσεις συχνά πρέπει να μετακυλίσουν αυτό το υψηλότερο κόστος στους πελάτες τους.
Η βενζίνη είναι κυρίως καύσιμο για καταναλωτική, μη επαγγελματική, χρήση καταναλωτή, ενώ το ντίζελ χαρακτηρίζεται περισσότερο ως καύσιμο για επαγγελματίες που χρησιμοποιείται κυρίως από τον εταιρικό τομέα και τις μικρές επιχειρήσεις, ανέφεραν αναλυτές εμπορευμάτων της Goldman Sachs.
Η τελευταία φορά που οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ είχαν εκτοξευτεί στα ύψη ήταν το 2022 μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, φτάνοντας στο ρεκόρ των 5,82 δολαρίων το γαλόνι.
Οι τιμές στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Τιμών του Υπουργείου Ανάπτυξης οι μέσες τιμές λιανικής πώλησης του ντίζελ σε όλη την επικράτεια διαμορφώνονταν στις 26 Αυγούστου στα 2,042 ευρώ το λίτρο. Πρόκειται για τιμή υψηλότερη ακόμη και από αυτή της απλής αμόλυβδης που διαμορφωνόταν στα 2,034 ευρώ το λίτρο. Πριν τον πόλεμο οι τιμές του ντίζελ στη χώρα μας ήταν περίπου 15 με 20 λεπτά του ευρώ χαμηλότερες από αυτές της αμόλυβδης.
Είναι ενδεικτικό ότι στις 28 Φεβρουαρίου 2026 οι μέσες τιμές λιανικής πώλησης του ντίζελ σε όλη την Ελλάδα ήταν 1,568 ευρώ το λίτρο, ενώ αυτές της απλής αμόλυβδης ήταν 1,752 ευρώ το λίτρο.
Γιατί γίνεται πιο ακριβό το ντίζελ
Οι πόλεμοι έχουν δημιουργήσει μια κατάσταση όπου υπάρχει αρκετό ντίζελ διαθέσιμο για να καλύψει τις παγκόσμιες ανάγκες. Τα διυλιστήρια παράγουν ντίζελ, βενζίνη, καύσιμο αεριωθούμενων και άλλα καύσιμα μέσω ειδικής επεξεργασίας («πυρόλυσης») αργού πετρελαίου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα έχουν το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας δυναμικότητας διύλισης, ακολουθούμενες από χώρες όπως η Ρωσία και η Ινδία.
Ωστόσο, η ικανότητα της Ρωσίας να παράγει ντίζελ έχει περιοριστεί σοβαρά επειδή η Ουκρανία έχει πλήξει πολλά από τα διυλιστήριά της. Τον Ιούλιο οι αναλυτές της Bank of America εκτιμούσαν ότι τα ρωσικά διυλιστήρια διύλιζαν περίπου 3,9 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, από 5,3 εκατομμύρια βαρέλια πριν από ένα χρόνο. Αυτό έχει αναγκάσει τη Ρωσία να αναστείλει τις εξαγωγές ντίζελ.
«Εκτιμούμε ότι τώρα το 40% της ρωσικής δυναμικότητας διύλισης έχει επηρεαστεί από επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. (…) Και ο λόγος που αυτό είναι σημαντικό είναι ότι πρόκειται για μια παγκόσμια αγορά», ανέφερε σε έκθεσή της η S&P Global την οποία επικαλούνται οι ΝΥΤ.
Το ουσιαστικό κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, της στενής θαλάσσιας οδού μέσω της οποίας μεταφέρεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου αργού πετρελαίου, έχει επίσης περιορίσει τη ροή αργού πετρελαίου, ντίζελ και άλλων προϊόντων πετρελαίου.
Ο όγκος του διυλισμένου αργού πετρελαίου στη Μέση Ανατολή έχει υποχωρήσει σε περίπου οκτώ εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα το 2026, μειωμένος κατά 1,6 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα από τα επίπεδα του 2025, ανέφεραν επίσης οι αναλυτές της S&P Global σε έκθεση της 1ης Αυγούστου.
