Με ένα κλικ στο κινητό, χρήματα αλλάζουν λογαριασμό μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Γονείς στέλνουν χαρτζιλίκι στα παιδιά τους, παππούδες ενισχύουν τα εγγόνια τους, φίλοι μοιράζονται τον λογαριασμό σε ένα εστιατόριο. Το IRIS και οι μεταφορές χρημάτων έχουν μπει για τα καλά στην καθημερινότητα των φορολογούμενων προκαλώντας όμως ερωτήματα. Όπως πότε μια μεταφορά χρημάτων θεωρείται δωρεά και θα πρέπει να δηλωθεί στην πλατφόρμα myPROPERTY.
Μετά τη σύγχυση που δημιουργήθηκε πρόσφατα, η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει το τοπίο, βάζοντας τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στα μικροποσά της καθημερινότητας και στις χρηματικές δωρεές ή γονικές παροχές. Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις της φορολογικής διοίκησης, οι μεταφορές μικρών ποσών μεταξύ συγγενών, φίλων και οικείων προσώπων, είτε πραγματοποιούνται μέσω IRIS είτε με άλλη τραπεζική συναλλαγή, δεν αποτελούν από μόνες τους αντικείμενο ιδιαίτερου φορολογικού ενδιαφέροντος. Το καμπανάκι μπορεί να χτυπήσει όταν από τις συναλλαγές προκύπτει συγκεκριμένο μοτίβο που παραπέμπει σε καταχρηστική πρακτική. Στο μικροσκόπιο μπορούν να μπουν, για παράδειγμα, επαναλαμβανόμενες μεταφορές με σταθερή συχνότητα και κυρίως όταν αφορούν ίδια και μεγάλα ποσά.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διευκρίνιση για το χαρτζιλίκι που δίνουν γονείς και παππούδες σε παιδιά και εγγόνια. Όταν πρόκειται για μικρά ποσά που καλύπτουν καθημερινές ανάγκες και μικροέξοδα, η ΑΑΔΕ δεν τα αντιμετωπίζει ως χρηματική δωρεά. Αυτό σημαίνει ότι δεν απαιτείται κάθε τέτοια μεταφορά να συνοδεύεται από δήλωση δωρεάς στην εφαρμογή myPROPERTY.
Άλλο όμως το χαρτζιλίκι και άλλο η χρηματική γονική παροχή ή δωρεά. Εκεί οι κανόνες αλλάζουν και οι λεπτομέρειες μπορούν να κάνουν τη διαφορά ανάμεσα στο αφορολόγητο και σε έναν φόρο που μπορεί να φτάσει ακόμη και το 40%. Οι φορολογούμενοι που δωρίζουν χρήματα σε συγγενείς ή ακόμη και φίλους θα πρέπει να γνωρίζουν τα εξής:
1. Αφορολόγητο όριο. Δωρεές χρημάτων έως 800.000 ευρώ προς πρόσωπα που ανήκουν στην α΄ κατηγορία, δηλαδή τέκνα, σύζυγοι, γονείς, εγγόνια, είναι αφορολόγητες, υπό την προϋπόθεση ότι πραγματοποιούνται μέσω του τραπεζικού συστήματος και υποβάλλεται η σχετική δήλωση. Για ποσά που υπερβαίνουν τις 800.000 ευρώ επιβάλλεται φόρος 10%.
2. Ελεγχος των συναλλαγών. Οι δηλώσεις χρηματικών γονικών παροχών υποβάλλονται μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY, ενώ σε επόμενο στάδιο ακολουθεί έλεγχος της συναλλαγής από την ΑΑΔΕ με βάση τα στοιχεία που αποστέλλουν τα πιστωτικά ιδρύματα. Σε περίπτωση που η τράπεζα δεν επιβεβαιώσει τη συναλλαγή και ο φορολογούμενος δεν προσκομίσει τα απαραίτητα δικαιολογητικά, η Εφορία προχωρεί στην επιβολή φόρου χωρίς να λαμβάνει υπόψη το αφορολόγητο ποσό. Αυτό σημαίνει ότι επιβάλλεται φόρος από το πρώτο ευρώ της χρηματικής γονικής παροχής ή δωρεάς με συντελεστή 10%, 20% ή 40%, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας.
3. Γονικές παροχές με μετρητά. Χρηματικές γονικές παροχές που πραγματοποιούνται με μετρητά (χρήματα που δεν διακινούνται μέσω του τραπεζικού συστήματος) φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή 10%, χωρίς αφορολόγητο όριο.
4. Διαδοχικές δωρεές. Στις περιπτώσεις διαδοχικών δωρεών, κατά τις οποίες ωφελούνται πρόσωπα που δεν δικαιούνται το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ (για παράδειγμα, δωρεά από τέκνο σε γονέα και στη συνέχεια δωρεά από τον γονέα σε άλλο τέκνο), η Εφορία διερευνά τις πραγματικές συνθήκες, τη σκοπιμότητα των συναλλαγών και το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ τους. Εφόσον αποδειχθεί ότι ο τελικός ωφελούμενος είναι πρόσωπο που δεν ανήκει στην α΄ κατηγορία δικαιούχων (π.χ. αδερφός) και ότι οι διαδοχικές δωρεές πραγματοποιήθηκαν με αυτόν τον σκοπό, επιβάλλεται φόρος 20% χωρίς αφορολόγητο όριο. Εάν το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ των διαδοχικών δωρεών είναι σύντομο, και ειδικότερα δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες, η υπόθεση ενδέχεται να αποτελέσει ένδειξη για τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου.
5. Κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί. Σε περίπτωση μεταφοράς χρηματικού ποσού σε κοινό λογαριασμό του τέκνου ή δωρεοδόχου με τρίτο πρόσωπο, η αποδεδειγμένη χρήση του ποσού από το τέκνο ή τον δωρεοδόχο και όχι από το τρίτο πρόσωπο αποτελεί αντικείμενο ελέγχου. Εάν αποδειχθεί ότι το ποσό χρησιμοποιήθηκε από το τρίτο πρόσωπο, επιβάλλεται φόρος δωρεάς.
6. Αδέρφια – λοιποί συγγενείς. Χρηματικές δωρεές σε αδέλφια, θείους και άλλους συγγενείς δεύτερης και τρίτης κατηγορίας φορολογούνται από το πρώτο ευρώ. Με συντελεστή 20% φορολογείται η δωρεά χρημάτων σε συγγενείς που ανήκουν στην δεύτερη κατηγορία και με συντελεστή 40% για τους συγγενείς και λοιπά πρόσωπα που ανήκουν στην τρίτη κατηγορία.
