Εντός Αυγούστου ξεκινούν οι διαδικασίες για την προκήρυξη του προγράμματος ύψους 260 εκατ. ευρώ. Εως και 70% τα ποσοστά επιδότησης στους παραγωγούς.
Στην τελική ευθεία εισέρχεται η νέα πρόσκληση των Σχεδίων Βελτίωσης του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες της Realnews, η έκδοση της Κοινής Απόφασης (Κ.Α.), που θα καθορίσει το πλαίσιο εφαρμογής του προγράμματος, αναμένεται το πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου. Με προϋπολογισμό 260 εκατ. ευρώ και συνολικό επενδυτικό αποτύπωμα που αναμένεται να ξεπεράσει τα 500 εκατ. ευρώ, η νέα παρέμβαση του υπουργείου αναμένεται να αποτελέσει το βασικό επενδυτικό εργαλείο για τον εκσυγχρονισμό των γεωργικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, χρηματοδοτώντας επενδύσεις με ποσοστά ενίσχυσης που φτάνουν έως και το 70%.
Το νέο πρόγραμμα καλύπτει ένα ευρύ φάσμα επιλέξιμων επενδύσεων, από την ανέγερση και τον εκσυγχρονισμό γεωργικών και κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων έως την αγορά σύγχρονου μηχανολογικού εξοπλισμού, την εγκατάσταση φυτειών, έργα αξιοποίησης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, παρεμβάσεις εξοικονόμησης ενέργειας και ύδατος, αλλά και δράσεις για τη διαχείριση κτηνοτροφικών αποβλήτων. Στόχος είναι, όπως εξηγούν πηγές του υπουργείου, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των εκμεταλλεύσεων, η μείωση του κόστους παραγωγής και η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των φυσικών πόρων.
Η έκδοση της Κ.Α., η οποία θα φέρει την υπογραφή του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, και του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, αποτελεί το τελευταίο ουσιαστικό βήμα πριν από την προκήρυξη του προγράμματος. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου, μετά τη δημοσίευσή της θα ακολουθήσει η πρόσκληση προς τους ενδιαφερομένους, με στόχο η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων στήριξης να ξεκινήσει τον Σεπτέμβριο.
Ολο το σχέδιο
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το νέο πρόγραμμα διαρθρώνεται σε τρεις παρεμβάσεις με στόχο να καλύψει το σύνολο των επενδυτικών αναγκών των γεωργικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων. Σε αντίθεση με προηγούμενες προκηρύξεις, τα στελέχη του υπουργείου επιδιώκουν να δώσουν τη δυνατότητα στους παραγωγούς να υλοποιήσουν ολοκληρωμένα επενδυτικά σχέδια, συνδυάζοντας διαφορετικές κατηγορίες δαπανών μέσα από μία ενιαία αίτηση.
Το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων πόρων κατευθύνεται στην παρέμβαση Π3-73-2.1, η οποία αφορά επενδύσεις για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων. Για φυσικά ή νομικά πρόσωπα ο ανώτατος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός μπορεί να φτάσει τα 400.000 ευρώ, εφόσον τουλάχιστον το 70% του επενδυτικού σχεδίου αφορά την κατασκευή ή τον εκσυγχρονισμό κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων, κτιρίων μελισσοκομίας ή σηροτροφίας και την προμήθεια πάγιου ή εξειδικευμένου φορητού εξοπλισμού που εξυπηρετεί τις συγκεκριμένες δραστηριότητες. Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται, μεταξύ άλλων, ενσιροδιανομείς, συστήματα τροφοδοσίας, φορητά συστήματα άμελξης και σύγχρονος μελισσοκομικός εξοπλισμός.
Για τα συλλογικά σχήματα, υπό τις ίδιες προϋποθέσεις, το ανώτατο όριο χρηματοδότησης ανέρχεται στα 500.000 ευρώ. Εφόσον όμως δεν καλύπτεται η προϋπόθεση του 70%, τα αντίστοιχα όρια διαμορφώνονται στα 200.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και στα 400.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα.
Ξεχωριστή παρέμβαση αφορά τις επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, την εξοικονόμηση ενέργειας και τη διαχείριση κτηνοτροφικών αποβλήτων. Στην περίπτωση αυτή ο μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός φτάνει τα 200.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και τα 500.000 ευρώ για συνεταιρισμούς, ομάδες παραγωγών και λοιπά συλλογικά σχήματα.
Αντίστοιχα, για επενδύσεις που αφορούν την εξοικονόμηση ύδατος προβλέπεται ανώτατος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός 150.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και έως 250.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα, με στόχο την ενίσχυση έργων που συμβάλλουν στη βελτίωση της διαχείρισης των υδατικών πόρων και στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της λειψυδρίας.
Το ποσοστό της ενίσχυσης θα κυμαίνεται από 50% έως και 70%, ανάλογα με το είδος της επένδυσης, την κατηγορία του δικαιούχου και την περιοχή όπου βρίσκεται η εκμετάλλευση. Τα υψηλότερα ποσοστά προβλέπονται για επενδύσεις που αφορούν την εξοικονόμηση ενέργειας, την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, την προστασία του περιβάλλοντος, την εφαρμογή πρακτικών κυκλικής οικονομίας και τη μείωση της κατανάλωσης αρδευτικού νερού.
Επιπλέον προσαυξημένα ποσοστά στήριξης προβλέπονται για νέους γεωργούς, για παραγωγούς ηλικίας έως 40 ετών που διαθέτουν την απαιτούμενη εκπαίδευση ή επαγγελματική εμπειρία, καθώς και για εκμεταλλεύσεις που βρίσκονται στις περιοχές των εδαφικών σχεδίων δίκαιης αναπτυξιακής μετάβασης ή στα μικρά νησιά του Αιγαίου.
Η αίτηση
Δικαιούχοι του προγράμματος θα είναι φυσικά και νομικά πρόσωπα, καθώς και συλλογικά σχήματα τα οποία θα μπορούν να υποβάλουν μία ενιαία ηλεκτρονική αίτηση μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ). Η επιλογή της ενιαίας αίτησης αποσκοπεί στην απλούστευση της διαδικασίας, καθώς κάθε επενδυτικό σχέδιο θα αξιολογείται συνολικά, χωρίς να απαιτείται η υποβολή διαφορετικών φακέλων ανά κατηγορία δαπάνης.
Επιλέξιμες θα θεωρούνται οι δαπάνες που έχουν πραγματοποιηθεί από την 1η Ιουνίου, υπό την προϋπόθεση ότι πριν από την υποβολή της αίτησης δεν θα έχει υλοποιηθεί ποσοστό μεγαλύτερο από το 80% των εγκεκριμένων δαπανών που θα εκκαθαριστούν στο πλαίσιο των αιτημάτων πληρωμής. Η αξιολόγηση των αιτήσεων δεν θα βασιστεί μόνο στα χαρακτηριστικά του υποψηφίου, αλλά και στην ποιότητα, στην ωριμότητα και στη βιωσιμότητα του επενδυτικού σχεδίου.
Η πρόσβαση των παραγωγών στη χρηματοδότηση αποτελεί, σύμφωνα με το υπουργείο, τον καθοριστικό παράγοντα για την επιτυχία του νέου προγράμματος. Οπως επισημαίνει στην «R», η γενική γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του ΥΠΑΑΤ, Αργυρώ Ζέρβα: «Το ζητούμενο για την υλοποίηση του σχεδιασμού μας για την παραγωγική ανασυγκρότηση του πρωτογενούς τομέα είναι να εξασφαλίσουμε ότι οι διαθέσιμοι πόροι μετατρέπονται σε ουσιαστικές παραγωγικές επενδύσεις. Στόχος μας είναι οι επενδύσεις αυτές να έχουν πραγματικό αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα, να μειώνουν το κόστος παραγωγής, να αξιοποιούν τις νέες τεχνολογίες, να εξοικονομούν νερό και ενέργεια και να ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών γεωργικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων».
Στο τραπέζι η επόμενη ΚΑΠ
Ενώ στην Ελλάδα μετρά αντίστροφα ο χρόνος για την προκήρυξη των νέων Σχεδίων Βελτίωσης, στις Βρυξέλλες βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη οι διαβουλεύσεις για το μέλλον της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής μετά το 2027. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ανοίξει τη συζήτηση για τη νέα προγραμματική περίοδο, παρουσιάζοντας τις βασικές κατευθύνσεις της μεταρρύθμισης, με έμφαση στην απλούστευση των διαδικασιών, στη μεγαλύτερη ευελιξία για τα κράτη-μέλη και στη διατήρηση των επενδυτικών παρεμβάσεων που στηρίζουν τον εκσυγχρονισμό των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.
Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο, ωστόσο ήδη διαμορφώνονται οι βασικοί άξονες της επόμενης μεταρρύθμισης. Στο επίκεντρο βρίσκονται η ανακατανομή των κοινοτικών πόρων, η αποτελεσματικότερη στόχευση των ενισχύσεων προς τους ενεργούς και τους νέους αγρότες, αλλά και η περαιτέρω μείωση της γραφειοκρατίας μέσω απλούστερων κανόνων εφαρμογής. Παράλληλα, αρκετά κράτη-μέλη ζητούν μεγαλύτερη ευελιξία, προκειμένου να σχεδιάζουν επενδυτικά προγράμματα που ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες των εθνικών αγροτικών οικονομιών τους. Στην Ελλάδα, μάλιστα, έχει ξεκινήσει ο εθνικός διάλογος για τη διαμόρφωση της επόμενης ΚΑΠ.
Πιο συγκεκριμένα, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί εκδηλώσεις στην Αθήνα, στο Μέτσοβο και στην Πάτρα, ενώ η επόμενη είναι προγραμματισμένη για τις 4 Σεπτεμβρίου στη Θεσσαλονίκη. Στόχος της διαδικασίας είναι να καταγραφούν οι προτάσεις των παραγωγών, των συνεταιρισμών, των επιστημονικών φορέων και της αγοράς, ώστε να διαμορφωθούν οι ελληνικές θέσεις ενόψει των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων για τη νέα προγραμματική περίοδο. Μέσα σε αυτό το ευρωπαϊκό περιβάλλον εντάσσεται και ο νέος ελληνικός κύκλος των Σχεδίων Βελτίωσης, ο οποίος για πρώτη φορά συγκεντρώνει σε μία ενιαία πρόσκληση τρεις διαφορετικές παρεμβάσεις του στρατηγικού σχεδίου της ΚΑΠ.
Η επιλογή αυτή επιτρέπει στους παραγωγούς να καταθέτουν πιο ολοκληρωμένα επενδυτικά σχέδια, συνδυάζοντας στην ίδια αίτηση επενδύσεις για την ενίσχυση της παραγωγικής δραστηριότητάς τους με έργα εξοικονόμησης νερού, ενεργειακής αναβάθμισης και αξιοποίησης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, χωρίς να απαιτούνται ξεχωριστές προκηρύξεις για κάθε κατηγορία παρέμβασης.
Αν και οι συζητήσεις στις Βρυξέλλες δεν επηρεάζουν τον κύκλο που αναμένεται να ανοίξει τους επόμενους μήνες στην Ελλάδα, οι αποφάσεις που θα ληφθούν για τη νέα ΚΑΠ θα καθορίσουν το πλαίσιο των επόμενων επενδυτικών προγραμμάτων μετά το 2027. Την ώρα που οι Ελληνες παραγωγοί προετοιμάζονται για τη νέα πρόσκληση, στις Βρυξέλλες διαμορφώνεται ήδη το πλαίσιο που θα καθορίσει την επόμενη γενιά των Σχεδίων Βελτίωσης και των υπόλοιπων επενδυτικών παρεμβάσεων της νέας ΚΑΠ.
