Μετά τη μαζική τροφική δηλητηρίαση στη Λαμία, οι έλεγχοι επεκτείνονται και σε άλλα προϊόντα πέραν του κοτόπουλου. Πάνω από το 22% των πανελλαδικών δειγμάτων σε μηχανές πάγου έδειξε επιμολύνσεις από παθογόνους οργανισμούς. Τι αναφέρει στην «R» ο πρόεδρος του ΕΦΕΤ, Αντώνιος Ζαμπέλας.
Σε συνεχή «θέση άμυνας» βρίσκονται οι επιθεωρητές του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων λόγω έλλειψης προσωπικού, προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα κενά στην ασφάλεια των τροφίμων που απειλούν τη δημόσια υγεία.
Το «τσουνάμι» κρουσμάτων σαλμονέλας στη Λαμία που έστειλε περισσότερα από 30 άτομα στο νοσοκομείο ανέδειξε τις «τρύπες» του συστήματος, που επιτρέπει σε όσους δεν τηρούν τα μέτρα ασφαλείας να «σερβίρουν» στους καταναλωτές ακατάλληλα και επικίνδυνα προϊόντα. Παράλληλα, κενά ασφαλείας φαίνεται πως υπάρχουν και σε άλλες κατηγορίες προϊόντων, καθώς έρευνα που παρουσιάζει η Realnews δείχνει ότι το μεγαλύτερο ποσοστό επιμολύνσεων έχει καταγραφεί σε… παγάκια!
Οπως αποκαλύπτεται, η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας στερείται Περιφερειακής Διεύθυνσης ΕΦΕΤ, με αποτέλεσμα να σταλούν στη Λαμία επιθεωρητές από τη Λάρισα, ενώ οι αναλύσεις γίνονται σε εργαστήριο της Χαλκίδας. Παράλληλα, την πρωτεύουσα της Φθιώτιδας είχε προγραμματιστεί να επισκεφθεί και κλιμάκιο επιθεωρητών από την Αθήνα, προκειμένου να προχωρήσει σε ελέγχους σε διάφορα καταστήματα μαζικής εστίασης, σημεία πώλησης τροφίμων αλλά και αποθήκες…
Ωστόσο, ελλείψεις εντοπίζονται σε όλη την επικράτεια, τη στιγμή που στη χώρα μας εκατομμύρια πολίτες αλλά και ξένοι τουρίστες επισκέπτονται τα καταστήματα εστίασης. Οπως επιβεβαίωσε στην «R» ο πρόεδρος του ΕΦΕΤ, Αντώνιος Ζαμπέλας, η στελέχωση του οργανισμού φτάνει μετά βίας το 31%. «Στην Αττική, η Διεύθυνση αποτελείται από 40 άτομα. Πρόκειται για όλους τους διαθέσιμους επιθεωρητές που βγαίνουν για ελέγχους σε κλιμάκια των δύο, μαζί με το διοικητικό προσωπικό. Ωστόσο, το οργανόγραμμά μας που εκπονήθηκε το 1999 προέβλεπε 440 άτομα μόνο για την Αττική», δηλώνει ο πρόεδρος του ΕΦΕΤ, επισημαίνοντας πως η διαθεσιμότητα επιθεωρητών είναι χαμηλότερη σε άλλα σημεία της Ελλάδας. «Αυτή τη στιγμή, σε ολόκληρη τη χώρα υπάρχουν συνολικά 250 άτομα προσωπικό, ενώ προβλέπονταν 800 άτομα για την κάλυψη όλων των αναγκών που υπάρχουν», αναφέρει ο Αντ. Ζαμπέλας.
Για το περιστατικό στη Λαμία, οι επιθεωρητές του ΕΦΕΤ έχουν επεκτείνει τους ελέγχους σε περισσότερα από 10 συνολικά σημεία (καταστήματα, αποθήκες). Αυτό που ωστόσο αξίζει να σημειωθεί είναι πως, σύμφωνα με τις πληροφορίες, δεν ερευνώνται μόνο οι ύποπτες «μερίδες» κοτόπουλου. Εκτός από το προϊόν «κοτομπουκιές» που βρέθηκε στο μικροσκόπιο από την πρώτη στιγμή και διερευνάται για δύο τύπους σαλμονέλας, πλέον οι έλεγχοι έχουν επεκταθεί και σε άλλα προϊόντα, που δύναται να αναπτύξουν παθογόνους οργανισμούς. Στη λίστα των ελέγχων βρίσκονται και καρυκεύματα, αυγά, αλλαντικά, σαλάτες, ψάρια, τυριά, αλλά και σάλτσες που ενδέχεται να προκάλεσαν τη μαζική δηλητηρίαση.
«Δεν επαρκούν»
«Οι επιθεωρητές στην Αττική δεν ξεπερνούν τους 20. Πώς να ανταποκριθούν στην τεράστια έκταση του δικτύου τροφίμων, όταν ο έλεγχος εκτός από τα πάσης φύσεως κρέατα επεκτείνεται και σε τρόφιμα, τυριά, θαλασσινά, κρασιά, βιοτεχνίες κατασκευής αλλαντικών, ζυμαρικών, ψυγεία και αποθήκες. Δεν επαρκούν. Υπήρχε, όχι πολύ παλαιά, ένα υπόγειο στο οποίο παρασκευάζονταν μπιφτέκια και το οποίο επί 25 χρόνια δεν είχε ελεγχθεί. Δυστυχώς, η αλήθεια είναι ότι οι έλεγχοι είναι δειγματοληπτικοί και αραιοί. Συνήθως ο έλεγχος γίνεται έπειτα από καταγγελία…», τονίζει στην «R» ο ομότιμος καθηγητής της Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων, Ιωάννης Τσάκνης.
Ο ΕΦΕΤ πραγματοποίησε σε ολόκληρη τη χώρα εντός του 2025 συνολικά 10.139 ελέγχους σε επιχειρήσεις τροφίμων. Παράλληλα, έγινε διαχείριση σημαντικού αριθμού έκτακτων περιστατικών (διαχείριση αναφορών πολιτών, έλεγχοι μέσω του Δικτύου Επαγρύπνησης & Συνεργασίας – ACN). Αναλυτικότερα, οι έλεγχοι την περυσινή χρονιά βάσει της αφετηρίας τους κατανέμονται ως εξής: 7.343 τακτικοί έλεγχοι, 1.028 έλεγχοι ύστερα από αναφορές/καταγγελίες, 254 έλεγχοι έπειτα από διατροφικά περιστατικά και 1.624 επανέλεγχοι.
Η συμμόρφωση των επιχειρήσεων που ελέγχθηκαν με την κείμενη εθνική και ενωσιακή νομοθεσία ανήλθε σε ποσοστό 92,1%, το 2025. Διαπιστώθηκε όμως η ύπαρξη μη συμμόρφωσης με τους κανονισμούς σε 684 εγκαταστάσεις, για τις οποίες δρομολογήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες επιβολής διοικητικών ή/και ποινικών κυρώσεων.
Πριν από λίγες ημέρες ελεγκτές του ΔΕΟΣ της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων σε έλεγχο σε μικρό φορτηγό όχημα με ξένες πινακίδες κυκλοφορίας, στον οδικό άξονα Μακάζας – Κομοτηνής, διαπίστωσαν ότι αυτό μετέφερε παρανόμως πάνω από δύο τόνους γαλακτοκομικών προϊόντων προέλευσης Βουλγαρίας. Με τη συνεργασία ελεγκτών της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, διαπιστώθηκε ότι τα προϊόντα ήταν άκρως επικίνδυνα για τη δημόσια υγεία, λόγω της πλήρους απουσίας ψύξης.
Ερχονται μηνύσεις
Η νοσηλεία δεκάδων πολιτών στο Νοσοκομείο Λαμίας, με τον μικρότερο ασθενή να είναι μόλις οκτώ ετών, προκάλεσε την αντίδραση του εισαγγελέα Πρωτοδικών, ενώ πολλοί ζήτησαν νομικές συμβουλές από δικηγόρους προκειμένου να κινηθούν δικαστικά μετά την περιπέτεια της υγείας τους, υποβάλλοντας μηνύσεις και αγωγές…
Πληροφορίες από την ιχνηλάτηση αναφέρουν πως το επίμαχο προϊόν φαίνεται να είχε αγοραστεί από αρκετά καταστήματα, ενώ υπήρξαν συμπτώματα και σε πολίτες που δεν είχαν φάει κοτόπουλο, αλλά μοσχάρι. Ενδέχεται αυτό να οφείλεται στην επιμόλυνση καθαρής τροφής από χέρια βρόμικα ή ακόμη και από σταγονίδια κατά το πλύσιμο του επίμαχου σκευάσματος. Διερευνάται ακόμη και η επιμόλυνση και από άλλο άσχετο μικρόβιο από αυτά που ευρέως κυκλοφορούν το καλοκαίρι σε σκευάσματα λόγω κακής συντήρησης.
Ο πρόεδρος του επιστημονικού συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Θόδωρος Βασιλακόπουλος, επεσήμανε πως ειδικά για την πόλη της Λαμίας οι πολίτες καλό θα είναι να αποφεύγουν κατανάλωση κοτόπουλου για λίγες ημέρες.
Και ενώ οι έλεγχοι για τη διαδρομή της παρτίδας κοτόπουλου που διοχετεύθηκε στην αγορά συνεχίζονται, αναμένονται και τα αποτελέσματα του ΕΟΔΥ για το στέλεχος που μόλυνε τα τρόφιμα.
Στο μεταξύ τα τελευταία εικοσιτετράωρα, οι 30 ασθενείς που νοσηλεύτηκαν λαμβάνουν εξιτήριο από το Νοσοκομείο Λαμίας, ενώ όσοι εμφάνισαν ήπια συμπτώματα ακολούθησαν στις οικίες τους τις ιατρικές εντολές. Αλλά και το βράδυ της Τετάρτης παρουσιάστηκε στο Νοσοκομείο Λαμίας ένα ακόμη κρούσμα, το οποίο είχε τα συμπτώματα γαστρεντερίτιδας τέσσερις ημέρες.
Στον ΕΟΔΥ έχουν σταλεί οι καλλιέργειες των ασθενών, τα δείγματα των ελέγχων σε τρόφιμα από τα περίπου 10 καταστήματα, αλλά και τα δείγματα με «Swab Test» (στιλό ελέγχου καθαριότητας) από τις επιφάνειες και τους πάγκους των καταστημάτων μαζί με τον εξοπλισμό με τον οποίο ετοίμαζαν τις μερίδες.
Ωστόσο, πληροφορίες αναφέρουν πως μετά τα πρώτα συμπτώματα ορισμένοι ιδιοκτήτες των καταστημάτων πέταξαν τις ύποπτες παρτίδες των κρεάτων. Την ίδια ώρα η Διεύθυνση Κτηνιατρικής Περιφερειακής Ενότητας Βόρειας Ελλάδας πραγματοποίησε ελέγχους σε επιχείρηση από όπου ξεκίνησε η επίμαχη παρτίδα.
«Ειδικά τώρα το καλοκαίρι και άλλες τροφές είναι επικίνδυνες αν τα προϊόντα έχουν εκτεθεί στον ήλιο ή δεν έχουν συντηρηθεί στις προβλεπόμενες θερμοκρασίες. Ενα προϊόν μπορεί να φύγει σε καλή κατάσταση από τον παραγωγό ή το εργοστάσιο, αλλά εξαιτίας πλημμελούς συντήρησης να αναπτυχθεί μικροβιακό φορτίο. Οι πολίτες πρέπει να ενημερώνουν τις αρμόδιες Αρχές όταν διαπιστώνουν παραβιάσεις των κανόνων συντήρησης τροφίμων», επεσήμανε με αφορμή την υπόθεση της Λαμίας η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη.
«Ολοκληρώνονται οι έλεγχοι. Περιορίζεται ο κίνδυνος και λαμβάνονται όλα τα αναγκαία μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας. Απαιτείται υπευθυνότητα σε κάθε στάδιο της εφοδιαστικής αλυσίδας, ώστε να αποτραπεί η εμφάνιση νέων κρουσμάτων», τόνισε στην «R» ο αντιπεριφερειάρχης Υγείας, Ανδρέας Τοουλιάς.
Μεγάλο ποσοστό
Οπως αποκαλύπτει η «R», μικροβιολογικές αναλύσεις σε 965 δείγματα πόσιμου πάγου (παγάκια) από πολυτελή ξενοδοχεία σε όλη τη χώρα το 2025 αποκάλυψαν ότι μεγάλο ποσοστό ήταν μολυσμένο από κολοβακτηρίδια.
«Από τα πανελλαδικά δείγματα αυτά διαπιστώθηκε ότι σε ποσοστό 22,38% ήταν μολυσμένα, δηλαδή τα 216 δείγματα. Υπήρχαν τα παθογόνα και επικίνδυνα coliforms (κολοβακτηρίδια), enterococcus και e.coli. Αυτό σημαίνει ότι όποιος έπινε τον καφέ του κολλούσε από το παγάκι το μικρόβιο και πλέον έπασχε από τροφική δηλητηρίαση. Το σημαντικό είναι ότι τα πολυτελή αυτά ξενοδοχεία κατέβαλλαν χρήματα για απολύμανση στις παγομηχανές, αλλά σε πολλές περιπτώσεις οι απολυμάνσεις δεν γίνονταν σωστά», ανέφερε στην «R» ο ομότιμος καθηγητής της Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων, Ι. Τσάκνης.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από την επιστημονική επιτροπή της Ενωσης Επαγγελματιών Διασφάλισης Ορων Υγιεινής & Ποιότητας Πόσιμου Πάγου (ΕΕΔΥΠΠΠ) σε ξενοδοχειακές τουριστικές μονάδες σε όλη την επικράτεια, η πλειονότητα των οποίων ανήκε στις καλύτερες ξενοδοχειακές μονάδες της χώρας.
Επισημαίνεται ότι τόσο στη σχετική Υπουργική Απόφαση ΦΕΚ 3525/B/2023, όσο και στην Οδηγία της Ε.Ε. 2020/2184, δεν επιτρέπεται η παρουσία ολικών κολοβακτηριοειδών (Total Coliforms), e.coli και enterococcus (εντερόκοκκοι) στον πόσιμο πάγο (παγάκια).
Σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι υψίστης σημασίας ο συστηματικός μικροβιολογικός έλεγχος και η σωστή συντήρηση των παγομηχανών, καθώς ο πάγος θεωρείται τρόφιμο και πρέπει να πληροί συγκεκριμένες προδιαγραφές ασφάλειας. Για την ακρίβεια επισημαίνεται ότι ο απλός καθαρισμός των εξωτερικών επιφανειών στις παγομηχανές δεν αρκεί για να διασφαλίσει την υγιεινή του παραγόμενου πάγου. Στο εσωτερικό των παγομηχανών μπορεί να αναπτυχθούν μικροοργανισμοί, μούχλα και βιοφίλμ – ένα λεπτό γλοιώδες στρώμα που ευνοεί την επιβίωση και τον πολλαπλασιασμό βακτηρίων.
Η παρουσία βιοφίλμ θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μπορεί να λειτουργήσει ως «καταφύγιο» για μικροοργανισμούς που είναι δύσκολο να απομακρυνθούν χωρίς εξειδικευμένο καθαρισμό και απολύμανση.
Παθολόγοι και γαστρεντερολόγοι επεσήμαναν στην «R» ότι το παθογόνο μικρόβιο escherichia coli (e.coli) μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερικές διαταραχές και τροφική δηλητηρίαση με συμπτώματα έντονο κοιλιακό άλγος και κράμπες, διάρροια, η οποία μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή αιματηρή διάρροια, ναυτία και εμέτους, πυρετό, αλλά και λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος, καθώς το κολοβακτηρίδιο είναι υπεύθυνο για το 75% έως 95% των ουρολοιμώξεων, με έντονο πόνο ή κάψιμο κατά την ούρηση, συχνοουρία και επιτακτική ανάγκη για ούρηση, πόνο στην περιοχή της κάτω κοιλίας, πυρετό ακόμη και ρίγη σε περιπτώσεις που η λοίμωξη επεκταθεί στα νεφρά (πυελονεφρίτιδα).
