Ύποπτα drones σε πολιτικά και στρατιωτικά αεροδρόμια, κυβερνοεπιθέσεις, υπερπτήσεις και αναχαιτίσεις. Αυτές είναι μια σειρά από ενέργειες, οι οποίες αποδίδονται στον «υβριδικό πόλεμο» που διεξάγει η Ρωσία, παράλληλα με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η ΕΕ και το ΝΑΤΟ προς το παρόν απαντούν με οικονομικές κυρώσεις και διπλωματικές ενέργειες.
Σύμφωνα όμως με τη Wall Street Journal, οι χώρες της Ευρώπης βρίσκονται μπροστά σε ένα δίλημμα: Είναι έτοιμες να απαντήσουν στη Ρωσία με κάτι περισσότερο από κυρώσεις και διπλωματικά χτυπήματα; Μάλλον όχι –για την ώρα.
Ίδιο σενάριο
Το περιστατικό με το φορτωμένο με εκρηκτικά drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας, στη Γερμανία,το απέδειξε αυτό κατά τη Wall Street Journal. Γερμανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι κατηγόρησαν τη Ρωσία ότι ξεπέρασε τα όρια. Αλλά η αντίδραση του Βερολίνου δεν παρέκκλινε από το γνωστό σενάριο που ακολουθούσε σε προηγούμενες ρωσικές προκλήσεις. Και η Ρωσία απορρίπτει τις κατηγορίες.
Το αεροδρόμιο της Λειψίας, την ημέρα που βρέθηκε το drone που αποδόθηκε στη Ρωσία / REUTERS/Axel Schmidt/File Photo
Αποφεύγοντας να μπουν σε σφοδρό πόλεμο με τη Ρωσία και να διατηρήσουν ανοιχτές τις επιλογές της Ευρώπης, αναζητούν τρόπους να κάνουν τον Βλαντιμίρ Πούτιν να νιώσει πίεση. Ακόμη και όταν το Κρεμλίνο εντείνει την ένταση εναντίον τους.
Το ΝΑΤΟ είναι το σημείο όπου οι Ευρωπαίοι θα πιέζουν για οποιοδήποτε είδος συντονισμένης στρατιωτικής απάντησης στις προκλήσεις από τη Ρωσία. Σύμφωνα με τις υπηρεσίες πληροφοριών και τις ένοπλες δυνάμεις, οι ρωσικές ενέργειες περιλαμβάνουν εισβολές με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και κυβερνοεπιθέσεις. Τα ευρωπαϊκά μέλη της συμμαχίας έχουν αποφύγει μέχρι στιγμής όρεξη να χρησιμοποιήσουν το ΝΑΤΟ και το σκέλος του δόγματος της συλλογικής άμυνας. Προς το παρόν, υπερασπίζονται τα σύνορά τους και να βοηθούν στη διοχέτευση στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία.
Προσπαθούν να δημιουργήσουν προβλήματα στη Ρωσία, κυρίως ενισχύοντας την υποστήριξη προς το Κίεβο. Και αυτή η οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη βοηθά την Ουκρανία να εξαπολύσει επιθέσεις βαθιά μέσα στη Ρωσία. Να πλήξει εγκαταστάσεις κρίσιμες για τη βιομηχανία πετρελαίου που παράγει έσοδα και βάσεις logistics ζωτικής σημασίας για τον πόλεμο. Το Κίεβο παραλύει επίσης την ικανότητα της Μόσχας να ανεφοδιάζει τις δυνάμεις της στη χερσόνησο της Κριμαίας, την οποία η Ρωσία κατέλαβε από την Ουκρανία το 2014. Αυτή η εκστρατεία μετατρέπει αυτό που ήταν μια ρωσική στρατιωτική επιτυχία σε ένα βάρος που εξαντλεί τους πόρους.
«Δειλή αντίδραση»
Ωστόσο, επισημαίνει η Wall Street Journal, ορισμένοι Ευρωπαίοι λένε ότι η εκστρατεία των ηγετών τους παραμένει πολύ δειλή για να αποτρέψει την πρόκληση περισσότερων προβλημάτων από τη Ρωσία.
Σύμφωνα με τον Νίκο Λάνγκε, πρώην υπουργό Άμυνας της Γερμανίας και συνεργάτη στη Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια, «ο Πούτιν πρέπει να πιεστεί εκεί που πονάει». Ο Λάνγκε λέει στη WSJ ότι ολόκληρος ο «σκιώδης στόλος» παράνομων δεξαμενόπλοιων καυσίμων της Ρωσίας θα πρέπει να αποκλειστεί. Επίσης, να απαγορευτεί στους Ρώσους διπλωμάτες να μετακινούνται ελεύθερα μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Επίσης, άλλες χώρες θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερη πίεση, με την απειλή κυρώσεων αν βοηθήσουν τη Ρωσία.
Ο Φρίντριχ Μερτς φέρεται να έχει επιλογές, αν η Ρωσία προχωρήσει σε ποιο σοβαρές ενέργειες / REUTERS/Liesa Johannssen
«Για κάθε υβριδική επίθεση, η Γερμανία θα πρέπει να αυξήσει τη βοήθειά της προς την Ουκρανία», δήλωσε ο Λάνγκε. Το Βερολίνο αναμένεται να στείλει νέες συστοιχίες αεράμυνας και χιλιάδες μη επανδρωμένα αεροσκάφη κρούσης στην Ουκρανία. Επίσης, θα εντείνει τη συνεργασία της με το Κίεβο στον τομέα των πληροφοριών.
Κυρώσεις ή… πόλεμος με τη Ρωσία
Η Γερμανία έχει περιορισμένες νομικές επιλογές για να βλάψει τους αντιπάλους της πέρα από τις διπλωματικές και οικονομικές κυρώσεις. Εκτός αν επιλέξει τον πόλεμο. Η υπηρεσία πληροφοριών της Γερμανίας δεν διαθέτει την νόμιμη εντολή ή τις δυνατότητες της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (CIA) για να διεξάγει μυστικές επιχειρήσεις σε ξένο έδαφος. Είναι καθαρά μονάδα συλλογής πληροφοριών. Μια αναθεώρηση της εντολής της, που βρίσκεται σε εξέλιξη, θα της επιτρέπει να αναλάβει περισσότερες εκτελεστικές δράσεις, κυρίως στον κυβερνοχώρο.
Σύμφωνα με Γερμανούς αξιωματούχους, η αντίδραση του Βερολίνου στο περιστατικό της Λειψίας εν μέρει αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι τα drones είχαν δυσλειτουργήσει και δεν προκάλεσαν ζημιές ή θύματα. Επίσης, είπαν, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς θέλει να έχει περιθώριο για μια πιο έντονη αντίδραση σε περίπτωση που η Ρωσία συνεχίσει ή εντείνει τέτοιες επιθέσεις.
Προς το παρόν, είπαν οι πηγές, το πιο σημαντικό μήνυμα ήταν μια μετρημένη αντίδραση. Αυτή που θα έδινε στη Μόσχα να καταλάβει ότι τίποτα από όσα κάνει η Ρωσία δεν θα κλονίσει την υποστήριξη του Βερολίνου προς την Ουκρανία.
Φον ντερ Λάιεν: Θα αυξήσουμε την πίεση στη Ρωσία
Η πρόεδρος της Κομισιόν, παρουσία του γ.γ. του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε: «Η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ δεν θα διατηρήσουν απλώς την πίεση που ασκούν στη Ρωσία – θα την αυξήσουν». Και ανακοίνωσε νέο δάνειο προς την Ουκρανία. Επίσης, η ΕΕ εξετάζει νέες κυρώσεις εναντίον Ρώσων στρατιωτικών αξιωματούχων και εταιρειών για τη συμμετοχή τους στην εκστρατεία της Μόσχας για την επιβολή γκρίζων ζωνών κατά της Ευρώπης. Στόχος είπε, είναι να περιοριστεί η ικανότητα της Ρωσίας να χρηματοδοτήσει τον πόλεμό της.
Κίεβο. Κτίριο καίγεται έπειτα από ρωσική επίθεση / Press service of the State Emergency Service of Ukraine in Kyiv/Handout via REUTERS
Επιθέσεις ενεργειακούς σταθμούς
Οι Γερμανοί αξιωματούχοι ερευνούν επίσης δύο αποτυχημένες επιθέσεις σε σταθμούς παραγωγής ενέργειας. Αν και τις εξετάζουν ως «τρομοκρατικές ενέργειες», απέφυγαν να αποδώσουν ευθύνες.
Η αστυνομία ανακάλυψε πυροτεχνήματα σε πεδία σχεδιασμένα να εκτοξεύουν «αγώγιμο υλικό» σε γραμμές υψηλής τάσης για να προκαλέσουν βραχυκυκλώματα. Οι ανακαλύψεις έγιναν μετά από εκρήξεις που είχαν προσωρινά σταματήσει τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας και στις δύο περιοχές. Εάν τα περιστατικά αποδειχθεί ότι συνδέονται με τη Ρωσία, ο Φρίντριχ Μερτς θα μπορούσε να δεχθεί νέες πιέσεις για να δράσει.
Δεν υπάρχει συναίνεση
Σε όλη την Ευρώπη, οι πολιτικοί έχουν εκφράσει ευρεία υποστήριξη για περιορισμένες κυρώσεις ή απελάσεις που στοχεύουν Ρώσους. Πολλοί αξιωματούχοι λένε ότι οποιαδήποτε πιο δυναμική αντίδραση θα πρέπει να προέλθει μέσω της ΕΕ ή του ΝΑΤΟ. Αλλά οι προσπάθειες για ισχυρότερη δράση συχνά ματαιώνονται από την ανάγκη για συναίνεση.
Η Ευρώπη έχει περιορισμούς στη δράση της, πέρα από τις κυρώσεις που έχει επιβάλει. Επιλογές υπάρχουν. Αλλά πολλές είναι πολύπλοκες ή δαπανηρές, όπως η παρεμπόδιση τρίτων χωρών από το να υποκινούν την παράκαμψη των ρωσικών κυρώσεων. Ή είναι επώδυνες για τους Ευρωπαίους ψηφοφόρους, όπως η πλήρης διακοπή των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσία.
Οι δραματικές, ορατές διπλωματικές ενέργειες έχουν σε μεγάλο βαθμό εξαντληθεί, λέει η WSJ. Όταν το 2018 διαπιστώθηκε ότι Ρώσοι πράκτορες χρησιμοποίησαν τον νευροτοξικό παράγοντα Novichok για να στοχεύσουν πρώην κατάσκοπο στο Σόλσμπερι της Αγγλίας, οι περισσότερες χώρες της ΕΕ και οι ΗΠΑ σε συντονισμό απέλασαν δεκάδες Ρώσους διπλωμάτες. Μεταξύ αυτών, μεγάλος αριθμός προσώπων που πιστεύεται ότι συνδέονται με τις ρωσικές υπηρεσίες κατασκοπείας.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι απέδωσαν άμεσα στη Ρωσία τον Αύγουστο 20 περιστατικά δολιοφθοράς και παρόμοιες δραστηριότητες στη Ρωσία. Είναι ένας από τους μεγαλύτερους μηνιαίους αριθμούς περιστατικών από την πλήρη εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
