Η Κίνα προειδοποίησε σήμερα ότι θα κάνει τα πάντα προκειμένου “να υπερασπισθεί σθεναρά” τα συμφέροντά της αφού η κυβέρνηση των ΗΠΑ εξέφρασε τη βούλησή της να αποκόψει τους οικονομικούς πόρους του Ιράν και απείλησε τις χώρες που θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν την Τεχεράνη.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ παρουσίασε χθες, Δευτέρα, μια νέα σειρά κυρώσεων, τις λεγόμενες “δευτερεύουσες”, που δεν πλήττουν άμεσα στο Ιράν αλλά τους εμπορικούς εταίρους του, στους τομείς του χρυσού, της τεχνολογίας, των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων, της αεροπλοΐας και των θαλάσσιων μεταφορών.
Η Ουάσινγκτον επέβαλε επίσης νέες κυρώσεις σε βάρος 60 οντοτήτων, εταιριών και πλοίων που κατηγορούνται ότι βοηθούν το Ιράν να αποκομίζει έσοδα από το πετρέλαιο, να προμηθεύεται όπλα και να διεξάγει ενέργειες ψηφιακού πολέμου.
Οι κυρώσεις θέτουν στο στόχαστρο οντότητες σε όλο τον κόσμο, κυρίως στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στην Κίνα, τη Σιγκαπούρη και την Ευρώπη.
“Οι μέγιστες πιέσεις που ασκούνται στο πλαίσιο ενός οικονομικού πολέμου δεν διευθετούν σε τίποτα τα προβλήματα. Δεν κάνουν τίποτε άλλο από το να υποδαυλίζουν τις εντάσεις και τις συγκρούσεις, να προκαλούν αποτελέσματα μετάδοσης, να αποσταθεροποιούν την παγκόσμια οικονομική και χρηματοπιστωτική τάξη και να πλήττουν νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα άλλων χωρών”, είπε στους δημοσιογράφους ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείο Εξωτερικών Λιν Τζιάν.
“Η Κίνα θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να υπερασπιστεί σθεναρά τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της”, υπογράμμισε ο εκπρόσωπος του κινεζικού ΥΠΕΞ στην καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου.
Η Κίνα είναι πρωταρχικός οικονομικός και στρατηγικός εταίρος για το Ιράν.
Για παράδειγμα, πάνω από το 80% των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου είχαν προορισμό την Κίνα πριν από τον πόλεμο, σύμφωνα με την εταιρία αναλύσεων Kpler.
“Η συνεργασία ανάμεσα στην Κίνα και το Ιράν διενεργείτο πάντα εντός του πλαισίου του διεθνούς δικαίου και δεν θα έπρεπε να παρεμποδίζεται ούτε να τίθεται σε κίνδυνο”, είπε ο Λιν Τζιάν.
Ο Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε τη Δευτέρα πως οι χώρες που δεν θα συμμετάσχουν στις αμερικανικές κυρώσεις θα “μοιραστούν την απομόνωση του Ιράν”, με τον υπουργό να προβλέπει κυρίως την αποβολή των ‘απείθαρχων’ “από το σύστημα του δολαρίου”.
«Νέα ήττα»
Μιλώντας στην ιρανική κρατική τηλεόραση, ο υπουργός Οικονομίας Αλί Μαντανιζαντέχ ανέτεινε ότι οι απειλές δεν θα μεταφραστούν παρά σε «νέα ήττα» για τις ΗΠΑ, προσθέτοντας πως η Τεχεράνη έχει ετοιμάσει «διετές σχέδιο» για την αντιμετώπιση των κυρώσεων.
Πριν καν από τη συνέντευξη Τύπου του Σκοτ Μπέσεντ, το Πεκίνο, στρατηγικής σημασίας εταίρος της Τεχεράνης, εκτίμησε ότι «οι κυρώσεις και η πίεση» της Ουάσιγκτον δεν θα επιτρέψουν να επιλυθεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Ο αμερικανός υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ από την πλευρά του προειδοποίησε πως η μέγιστη οικονομική πίεση δεν συνεπάγεται τερματισμό των αμερικανικών βομβαρδισμών, σε περίπτωση που κριθεί πως χρειάζονται.
«Πολύ δύσκολη» κατάσταση
Στην καρδιά του πολέμου από το ξέσπασμά του έχει βρεθεί το στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ, από το οποίο διερχόταν προπολεμικά το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως· το έκλεισε η Τεχεράνη και δεν έχει ξανανοίξει παρά ελάχιστες ημέρες εδώ κι έξι μήνες, κάτι που οδήγησε σε απογείωση των τιμών των καυσίμων και αυξημένη πίεση στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, καθώς οι βουλευτικές εκλογές του μέσου της δεύτερης θητείας του, τον Νοέμβριο, πλησιάζουν.
Το Ιράν αποκλείει οποιαδήποτε επάνοδο στην προπολεμική κατάσταση στο στενό και συζητά εδώ και μήνες συμφωνία για τους όρους της διέλευσής του με το Ομάν, στην άλλη πλευρά του θαλάσσιου περάσματος. Ο επικεφαλής της διπλωματίας του Ομάν Μπαντ Αλμπουσάιντι αναμένεται σήμερα στην Τεχεράνη.
Ένδειξη των κινδύνων που ενέχει ο διάπλους του στενού: πετρελαιοφόρο δεξαμενόπλοιο χτυπήθηκε από «άγνωστο βλήμα» ενώ έπλεε ανοικτά του Ομάν, ανακοίνωσε τη νύχτα της Δευτέρας προς Τρίτη η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας.
Παρά την ανυποχώρητη στάση της Τεχεράνης, ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν αναγνώρισε ότι η χώρα αντιμετωπίζει «πολλές οικονομικές δυσκολίες», έπειτα από δεκαετίες αμερικανικών και διεθνών κυρώσεων.
«Το Ιράν πρέπει να κάνει συμβιβασμούς τώρα», έκρινε η Σάρα Χασανμπεϊγκί, φαρμακοποιός που μίλησε στο Γαλλικό Πρακτορείο στην Τεχεράνη. «Η κατάσταση είναι αληθινά πολύ δύσκολη. Δεν νομίζω» πως οι Ιρανοί μπορούν «να αντέξουν πολύ περισσότερο», πρόσθεσε.
Την 22η Ιουλίου, ο πληθωρισμός έφτασε το 66% σε ετήσια βάση στη χώρα, ενώ βρισκόταν στο 46% τον Φεβρουάριο, ενώ το εθνικό νόμισμα συνέχισε να πέφτει: η ισοτιμία του ριάλ έναντι του δολαρίου διαμορφώθηκε την περασμένη εβδομάδα σε 1,88 εκατ. προς ένα, έναντι 1,65 εκατ. προτού ξεσπάσει ο πόλεμος.
Σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης της εμπορικής ναυτιλίας Kpler, ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο είχε αποτέλεσμα μεγάλη μείωση των εξαγωγών αργού από την Ισλαμική Δημοκρατία: υποχώρησαν από τα 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως προπολεμικά σε μόλις 0,4 εκατ. στα μέσα Αυγούστου, στο χαμηλότερο επίπεδο από το ξέσπασμα της ένοπλης σύρραξης.
Στο επίκεντρο και οι απειλές κατά των οικογενειών Τραμπ και Νετανιάχου
Την ίδια ώρα, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι πληροφορίες για απειλές που φέρεται να έχουν διατυπωθεί από το Ιράν εναντίον μελών των οικογενειών των ηγετών των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αποκάλυψε σε ισραηλινό τηλεοπτικό δίκτυο ότι ένας από τους γιους του είχε στοχοποιηθεί και ότι υπήρξε απόπειρα να δολοφονηθεί. Δεν διευκρίνισε, ωστόσο, ποιο από τα παιδιά του αφορά η συγκεκριμένη απειλή ούτε έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες για το πότε και πώς φέρεται να έγινε η απόπειρα.
Παρόμοιο περιστατικό εξετάζουν και οι αμερικανικές υπηρεσίες ασφαλείας, καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες του CNN, κυκλοφόρησε σε ιρανικά μέσα ενημέρωσης βίντεο με απειλητικό περιεχόμενο κατά του Ντόναλντ Τραμπ και του νεότερου γιου του Αμερικανού προέδρου.
Οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ επιβεβαίωσαν ότι γνωρίζουν για το περιστατικό και ότι το διερευνούν. Δεν είναι, πάντως, η πρώτη φορά που ιρανικά δίκτυα μεταδίδουν περιεχόμενο που εκλαμβάνεται ως απειλή κατά μελών της οικογένειας του Αμερικανού προέδρου.
Περιορίζεται η αμερικανική στήριξη στην πολεμική σύγκρουση
Στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών, την ίδια στιγμή, νέα δημοσκόπηση του Reuters καταγράφει υποχώρηση της στήριξης των Αμερικανών πολιτών στην πολεμική σύγκρουση με το Ιράν.
Το ποσοστό στήριξης φέρεται να έχει υποχωρήσει στο 31%, από 37% τον Μάρτιο.
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η μεταβολή μεταξύ των Ρεπουμπλικανών, όπου η στήριξη μειώθηκε από 77% σε 69%.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες οδεύουν προς τις ενδιάμεσες εκλογές και η διαχείριση της σύγκρουσης με το Ιράν αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό ζήτημα για την κυβέρνηση Τραμπ.
Διπλωματικός πυρετός με Ομάν και Πακιστάν
Παράλληλα με την κλιμάκωση της αμερικανικής πίεσης, βρίσκονται σε εξέλιξη διπλωματικές πρωτοβουλίες για την αποκλιμάκωση.
Πακιστανοί αξιωματούχοι που βρέθηκαν στην Τεχεράνη χαρακτήρισαν εποικοδομητικές τις συνομιλίες που είχαν με Ιρανούς ομολόγους τους.
Στην ιρανική πρωτεύουσα αναμένεται, την ίδια ώρα, αποστολή από το Ομάν για συνομιλίες με την ιρανική ηγεσία. Η επίσκεψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Ομάν έχει διαδραματίσει στο παρελθόν ρόλο διαύλου επικοινωνίας μεταξύ του Ιράν και της Δύσης.
Τα αποτελέσματα των επαφών στην Τεχεράνη αναμένονται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς θα φανεί εάν υπάρχει περιθώριο για διπλωματική εκτόνωση ή εάν η αντιπαράθεση εισέρχεται σε ακόμη πιο επικίνδυνη φάση.
Έξι μήνες πολέμου στη Μέση Ανατολή: 20 νεκροί σε 68 «συμβάντα» στο Ορμούζ
Το στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ έχει βρεθεί τους έξι μήνες του πολέμου στον οποίο αναμετρώνται οι ΗΠΑ και το Ισραήλ με το Ιράν στην καρδιά της σύγκρουσης και πολλά εμπορικά πλοία έχουν βρεθεί στο στόχαστρο σε αυτή τη θαλάσσια περιοχή στρατηγικής σημασίας.
Συνολικά, έχουν επιβεβαιωθεί 68 «συμβάντα» από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (ΔΝΟ) — στον Κόλπο, στον Κόλπο του Ομάν και στην Αραβική Θάλασσα: κατά μέσον όρο καταγράφεται ένα κάθε 2,5 ημέρες.
Τουλάχιστον 20 ναυτικοί ή λιμενεργάτες έχουν σκοτωθεί στα επεισόδια αυτά, άλλοι 35 έχουν τραυματιστεί κι ένας χαρακτηρίζεται επισήμως αγνοούμενος, κατά τα στοιχεία του οργανισμού, που ανήκει στο σύστημα του ΟΗΕ.
Σχεδόν στα μισά από τα «συμβάντα» έγιναν στόχοι πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια, στο 20% των περιπτώσεων πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και στο 15% πλοία μεταφοράς χύδην φορτίου.
Η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας, χαρακτηρίζει τα 47 από τα «συμβάντα» αυτά «επιθέσεις».
Τα περισσότερα από τα πλοία που χτυπήθηκαν έπλεαν υπό σημαία Λιβερίας (13), ακολουθούμενα από πλοία εγγεγραμμένα στον νηογνώμονα του Παναμά (10) και των νήσων Μάρσαλ.
Πλοία υπό ιρανική σημαία στοχοποιήθηκαν σε τέσσερα από τα «συμβάντα».
Η συχνότητα των επεισοδίων παρουσίασε διακυμάνσεις στις διάφορες φάσεις του πολέμου.
Από την αρχή της σύρραξης, την 28η Φεβρουαρίου, ως την υπογραφή του λεγόμενου μνημονίου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, στα μέσα Ιουνίου, σημειωνόταν ένα συμβάν κάθε 2,3 ημέρες.
Τα επεισόδια την περίοδο αυτή είχαν αποτέλεσμα να σκοτωθούν 16 άνθρωποι και να τραυματιστούν άλλοι 19. Όλα καταγράφτηκαν στον Κόλπο, ανατολικά και δυτικά του Ορμούζ, καθώς και στα ανοικτά των ακτών του Ιράκ, του Ιράν, του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας, του Ομάν και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, περί την 7η Ιουλίου, η συχνότητά τους είχε υποδιπλασιαστεί, με ένα επεισόδιο κάθε 4,6 ημέρες. Κανένας ναυτικός ή λιμενεργάτης δεν αναφέρθηκε πως σκοτώθηκε, τραυματίστηκε ή κηρύχτηκε αγνοούμενος την περίοδο αυτή.
Τα τέσσερα στα πέντε συμβάντα την ίδια περίοδο ήταν συγκεντρωμένα στη θαλάσσια περιοχή ανοικτά των ακτών του Ομάν, κοντά στο πιο στενό σημείο της θαλάσσιας οδού, κατά μήκος πορείας που δεν έχει εγκριθεί από τις ιρανικές αρχές.
Αφού η συμφωνία Ουάσιγκτον-Τεχεράνης έγινε κομμάτια, η συχνότητα εντάθηκε σε επίπεδο σχεδόν ίσο με εκείνο πριν από τις διαπραγματεύσεις· με άλλα λόγια καταγράφεται ένα επεισόδιο κάθε σχεδόν τρεις ημέρες κατά μ.ό., πάντα κατά τα δεδομένα του ΔΝΟ.
Τέσσερις ναυτικοί ή λιμενεργάτες σκοτώθηκαν, 16 τραυματίστηκαν κι ένας κηρύχτηκε αγνοούμενος σε αυτή τη φάση του πολέμου.
