Από την Τετάρτη 1η Ιουλίου 2026, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβάλλει νέο δασμό ύψους 3 ευρώ στα μικρά δέματα που εισάγονται στα 27 κράτη-μέλη. Το μέτρο στοχεύει στον περιορισμό της μαζικής εισροής προϊόντων –στην πλειονότητά τους κινεζικής προέλευσης– που συχνά δεν πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφαλείας και ποιότητας.
Ο νέος δασμός των 3 ευρώ αφορά δέματα αξίας μικρότερης των 150 ευρώ, τα οποία μέχρι σήμερα εξαιρούνταν από κάθε τελωνειακή επιβάρυνση. Πρόκειται κυρίως για αγορές μέσω διαδικτύου από πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου εκτός ΕΕ.
Το τέλος θα επιβάλλεται ανά είδος προϊόντος, ανεξάρτητα από τον αριθμό των τεμαχίων. Για παράδειγμα, εάν ένα πακέτο περιέχει ένα μπλουζάκι και ένα ζευγάρι παπούτσια, ο αγοραστής θα πληρώσει δύο φορές τον δασμό των 3 ευρώ. Αν όμως περιέχει μόνο μπλουζάκια, ανεξαρτήτως ποσότητας, θα καταβληθεί μία μόνο χρέωση των 3 ευρώ.
Ο δασμός αυτός είναι προσωρινός και θα ισχύει έως την ολοκλήρωση της αναμόρφωσης του ευρωπαϊκού τελωνειακού συστήματος, η οποία αναμένεται μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.
Από τον Νοέμβριο προβλέπεται να προστεθούν και «τέλη επεξεργασίας», τα οποία θα συμβάλουν στη χρηματοδότηση των τελωνειακών υπηρεσιών. Το ύψος αυτών των τελών δεν έχει ακόμη καθοριστεί, αλλά εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει έως και τα 2 ευρώ ανά δέμα.
Αρχικά, η ΕΕ σχεδίαζε να εφαρμόσει τον δασμό στα μικρά δέματα το 2028, στο πλαίσιο της ευρύτερης τελωνειακής μεταρρύθμισης. Ωστόσο, οι 27 χώρες-μέλη αποφάσισαν να επισπεύσουν την εφαρμογή του λόγω της εκρηκτικής αύξησης των αγορών χαμηλής αξίας από ασιατικές πλατφόρμες όπως η Shein και η Temu.
Στόχος είναι η προστασία των ευρωπαίων καταναλωτών από ενδεχομένως επικίνδυνα προϊόντα και η διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Σημειώνεται ότι, το 2024, περίπου 4,6 δισεκατομμύρια μικρά δέματα εισήλθαν στην ευρωπαϊκή αγορά — περισσότερα από 145 κάθε δευτερόλεπτο — με το 91% αυτών να προέρχεται από την Κίνα. Η κατάσταση αυτή θεωρήθηκε άδικη από τους ευρωπαίους παραγωγούς και λιανοπωλητές.
Επιπλέον, λόγω του τεράστιου όγκου δεμάτων, οι έλεγχοι είναι συχνά αδύνατοι, επιτρέποντας έτσι την εισαγωγή απομιμήσεων ή προϊόντων που δεν πληρούν τα πρότυπα της ΕΕ.
Επίσης, η Κομισιόν εκτιμά ότι ο νέος δασμός θα περιορίσει το φαινόμενο, αυξάνοντας το κόστος των παραγγελιών πολύ μικρής αξίας και ενθαρρύνοντας τις πλατφόρμες να πραγματοποιούν μαζικές εισαγωγές.
Τα έσοδα από τον δασμό θα χρηματοδοτήσουν επιπλέον ελέγχους στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια και λιμάνια.
Σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο, οι εταιρείες θα είναι υπεύθυνες για την καταβολή του δασμού. Ωστόσο, έχουν το δικαίωμα να μετακυλήσουν το κόστος στους καταναλωτές, εφόσον τους ενημερώσουν εκ των προτέρων.
«Οι καταναλωτές στο διαδίκτυο δεν είναι υπεύθυνοι για την καταβολή του φόρου», ανέφερε Ευρωπαίος αξιωματούχος, διευκρινίζοντας ότι η ευθύνη βαραίνει τους εισαγωγείς ή τους πωλητές. Οι ενώσεις καταναλωτών, πάντως, προειδοποιούν για πιθανά φαινόμενα απάτης.
Παράλληλα, οι Βρυξέλλες δηλώνουν αποφασισμένες να αποτρέψουν κάθε προσπάθεια παράκαμψης του μέτρου, όπως η αποστολή δεμάτων μέσω χωρών-εταίρων της ΕΕ, π.χ. της Ελβετίας. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει ότι οι δασμοί εφαρμόζονται βάσει χώρας προέλευσης του προϊόντος και όχι της χώρας εξαγωγής.
Ακόμη, μεγάλες πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου επενδύουν στη δημιουργία αποθηκών εντός Ευρώπης, ώστε να εισάγουν προϊόντα χύμα και να τα διαθέτουν στη συνέχεια στην αγορά. Οι εισαγωγές αυτές, λόγω υψηλότερης αξίας, δεν θα υπόκεινται στον δασμό των 3 ευρώ, αλλά στους συνήθεις τελωνειακούς φόρους.
Τέλος, με αυτή την πρακτική, οι πλατφόρμες θα απλοποιήσουν τις διαδικασίες και θα μειώσουν τον χρόνο εκτελωνισμού, κάτι που ευνοεί και τις ευρωπαϊκές αρχές, καθώς διευκολύνει τον έλεγχο των προϊόντων κατά την είσοδό τους στην ΕΕ.
