Θυμόμαστε μήπως όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ρωτήθηκε το 2024 τι θα έκανε, αν εκλεγόταν, ώστε η παιδική φροντίδα να γίνει οικονομικά πιο προσιτή; Στην πραγματικότητα, η απάντησή του ήταν ασυνάρτητη, δεν καταλάβαινε κανείς τίποτα. Και όμως, τα μίντια την απέδωσαν με τέτοιο τρόπο ώστε να βγάζει νόημα.
Σύμφωνα με επιστήμονες με ειδίκευση στα ΜΜΕ από το Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας του Queensland στην Αυστραλία ο σημερινός πρόεδρος έχει ευνοηθεί από το φαινόμενο sanewashing.
Δηλαδή οι δημοσιογράφοι επικεντρώνουν την προσοχή τους στα σημεία που βγάζουν νόημα, αγνοώντας παράλληλα τις συχνά παράξενες, ασυνάρτητες φλυαρίες του.
Υπενθυμίζεται ότι ο Τραμπ είχε απαντήσει για την παιδική φροντίδα: «Λοιπόν, θα το έκανα αυτό, και καθόμαστε -ξέρετε, ήμουν κάποιος- είχαμε τον γερουσιαστή Μάρκο Ρούμπιο και η κόρη μου, η Ιβάνκα, είχε τόσο μεγάλη επίδραση σε αυτό το ζήτημα. Είναι ένα πολύ σημαντικό ζήτημα. Αλλά νομίζω ότι όταν μιλάτε για το είδος των αριθμών για τους οποίους μιλάω εγώ – γιατί, κοιτάξτε, η παιδική φροντίδα είναι παιδική φροντίδα. Είναι κάτι – πρέπει να την έχεις. Σε αυτή τη χώρα, πρέπει να την έχεις. Αλλά όταν μιλάτε για αυτούς τους αριθμούς σε σύγκριση με το είδος των αριθμών για τους οποίους μιλάω εγώ, φορολογώντας ξένες χώρες σε επίπεδα που δεν έχουν συνηθίσει – αλλά θα τα συνηθίσουν πολύ γρήγορα. Και αυτό δεν πρόκειται να τις εμποδίσει να κάνουν δουλειές μαζί μας, αλλά θα έχουν έναν πολύ σημαντικό φόρο όταν στέλνουν προϊόντα στη χώρα μας»
Αντί να αναδειχθεί ότι ουσιαστικά δεν απάντησε, μέσω της ασύνδετης φλυαρίας του, οι ερευνητές, παρουσιάζοντας τα ευρήματα της μελέτης τους στο The Conversation παρατηρούν ότι οι δημοσιογράφοι παρουσίασαν με σοβαρότητα τις προτάσεις πολιτικής που είχαν διατυπωθεί στα προετοιμασμένα τμήματα της ομιλίας του.
Για παράδειγμα, το άρθρο των New York Times για την εκδήλωση, είχε τίτλο: «Ο Τραμπ ζητά τη δημιουργία επιτροπής αποδοτικότητας, μια ιδέα που προωθεί ο Ίλον Μασκ». Αναφερόταν στην «μπερδεμένη και φλύαρη απάντησή» του μόνο μία φορά, και μάλιστα όχι πριν από την 24η παράγραφο.
«Η απάντηση του Τραμπ (ή η έλλειψη απάντησης) έδειξε ότι σίγουρα δεν είχε προηγουμένως σκεφτεί σοβαρά αυτό το σημαντικό ζήτημα»
Είναι αυτό πρόβλημα;
Είναι όμως το “sanewashing” από μόνο του πρόβλημα;
Οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι μπορεί απλώς να αποτελεί ένα αναπόφευκτο υποπροϊόν της ίδιας της δημοσιογραφίας, δηλαδή της φυσικής διαδικασίας κατά την οποία φιλτράρονται οι πληροφορίες που θεωρούνται λιγότερο σημαντικές και η προσοχή επικεντρώνεται σε ό,τι θεωρείται σημαντικότερο.
Έτσι, επιστρέφοντας στο δημοσίευμα των New York Times με τίτλο «Ο Τραμπ ζητά τη δημιουργία επιτροπής αποδοτικότητας, μια ιδέα που προωθεί ο Ίλον Μασκ», οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η επιτροπή εκείνη εξελίχθηκε αργότερα στο DOGE, το οποίο ήταν υπεύθυνο, μεταξύ άλλων, για τη διάλυση της USAID. Μόνο αυτή η ενέργεια, σημειώνουν, έχει εκτιμηθεί ότι μπορεί να οδηγήσει σε έως και 14 εκατομμύρια επιπλέον θανάτους παγκοσμίως.
Πρόκειται, προφανώς, για κάτι πολύ σημαντικότερο από μια αποτυχημένη απάντηση σχετικά με την παιδική φροντίδα.
Ωστόσο, οι ερευνητές καταλήγουν ότι οι δημοσιογράφοι πρέπει παράλληλα να εφιστούν την προσοχή στις παράξενες παρεκβάσεις του Τραμπ, χωρίς να επιτρέπουν σε αυτές να αποσπούν την προσοχή από τις σοβαρότερες πολιτικές προτάσεις που κρύβονται από πίσω.
«Πολλοί έχουν υποστηρίξει ότι, ενεργώντας με αυτόν τον τρόπο, οι δημοσιογράφοι δίνουν στο ευρύτερο κοινό μια ανακριβή εικόνα για το ποιος είναι ο Τραμπ. Ενδέχεται ακόμη και ακούσια να συγκαλύπτουν τις πιο ακραίες και επικίνδυνες ιδέες του, καθώς και το κατά πόσον είναι κατάλληλος να κυβερνήσει» σημειώνουν.
Στην έρευνά τους διαπίστωσαν ότι οι δημοσιογράφοι, συνολικά, είχαν την τάση να επικεντρώνονται σε ένα ή δύο μόνο βασικά θέματα για τα οποία μιλούσε ο Τραμπ και το έκαναν χρησιμοποιώντας γλώσσα σημαντικά διαφορετική από εκείνη που χρησιμοποιούσε ο νυν πρόεδρος.
«Οι δημοσιογράφοι που κάλυψαν την οικονομική ομιλία του Τραμπ είχαν την τάση να επικεντρώνονται ακριβώς σε αυτό: στα θέματα της φορολογίας και των κρατικών δαπανών, παραβλέποντας σε μεγάλο βαθμό την αποτυχημένη απάντησή του για την παιδική φροντίδα».
Συνεπώς, οι ασυναρτησίες έχουν και αυτές τη σημασία τους για την εξαγωγή συμπερασμάτων και αυτό δεν συμβαίνει μόνο στις ΗΠΑ, αλλά παντού και φυσικά και στην Ελλάδα.
