Σε μια προσπάθεια να περιορίσει τις επιπτώσεις από το αυξημένο ενεργειακό κόστος και να δώσει ανάσα στα νοικοκυριά, η Γαλλία προχωρά στην απελευθέρωση 10 εκατομμυρίων βαρελιών ντίζελ από τα στρατηγικά της αποθέματα.
Την ανακοίνωση έκανε ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί, παρουσιάζοντας το μέτρο ως μία άμεση παρέμβαση για τη συγκράτηση του κόστους ζωής, σε μια περίοδο κατά την οποία η κοινωνική πίεση στη χώρα εντείνεται.
Το ντίζελ θα διατεθεί στην αγορά σε τιμή κόστους, με την κυβέρνηση να εκτιμά ότι η παρέμβαση μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της τιμής στην αντλία κατά 12 έως 18 λεπτά του ευρώ ανά λίτρο.
Τα αποθέματα που θα διατεθούν είχαν αγοραστεί πριν από την απότομη άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας που προκάλεσε ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν.
Η γαλλική κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να αξιοποιήσει το χαμηλότερο κόστος κτήσης των συγκεκριμένων ποσοτήτων, ώστε να περάσει μέρος του οφέλους στους καταναλωτές.
Η κίνηση αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς η αγορά πετρελαίου και των διυλισμένων προϊόντων παραμένει υπό πίεση. Οι διαταραχές στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια, περιορίζουν την προσφορά και διατηρούν τις τιμές των πετρελαϊκών προϊόντων σε υψηλά επίπεδα.
Οι πιέσεις αναμένεται, σύμφωνα με την εικόνα της αγοράς, να παραμείνουν και το επόμενο έτος.
Η γαλλική παρέμβαση εντάσσεται σε μια ευρύτερη διεθνή προσπάθεια αξιοποίησης των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.
Οι χώρες της G7 συμφώνησαν την προηγούμενη εβδομάδα να απελευθερώσουν συνολικά 100 εκατομμύρια βαρέλια από τα στρατηγικά τους αποθέματα, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις από τη διαταραχή στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Για τη Γαλλία, η παρέμβαση στο ντίζελ έχει και έντονη κοινωνική διάσταση, καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενη δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής.
Την ίδια ώρα, η κοινωνική ένταση κλιμακώνεται με τις μαθητικές κινητοποιήσεις που έχουν λάβει πανεθνικές διαστάσεις.
Εκατοντάδες σχολεία αναμένεται να παραμείνουν κλειστά την Πέμπτη, στο πλαίσιο της λεγόμενης «μαύρης εβδομάδας» (semaine noire). Μαθητές έχουν προχωρήσει σε αποκλεισμούς σχολείων σε πολλές πόλεις, διαμαρτυρόμενοι για τις ελλείψεις και την κατάσταση της εκπαίδευσης.
Οι μαθητές καταγγέλλουν χρόνια υποχρηματοδότησης, υπερπληθυσμό στις σχολικές αίθουσες, ελλείψεις προσωπικού και προβλήματα στις υποδομές.
Η ένταση αυξήθηκε μετά τον τραυματισμό 15χρονου μαθητή, του οποίου το χέρι ακρωτηριάστηκε από τη χρήση χειροβομβίδας κρότου-λάμψης. Η κυβέρνηση ανέστειλε τη χρήση του συγκεκριμένου τύπου χειροβομβίδων, ενώ οι κινητοποιήσεις έχουν πυροδοτήσει νέες καταγγελίες για αστυνομική βία.
Η πίεση προς τη γαλλική κυβέρνηση δεν περιορίζεται όμως στο κοινωνικό μέτωπο.
Η κυβέρνηση του Λεκορνί καλείται παράλληλα να περιορίσει τις δημόσιες δαπάνες κατά περίπου 43 δισ. ευρώ, προκειμένου να βελτιώσει τα δημοσιονομικά μεγέθη και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών.
Το πρόβλημα είναι ότι οι κοινωνικές ανάγκες αυξάνονται την ίδια στιγμή που το κόστος χρηματοδότησης του γαλλικού Δημοσίου έχει ανέβει σημαντικά.
Το κόστος δανεισμού της Γαλλίας έχει αυξηθεί κατά περίπου 1,26 ποσοστιαίες μονάδες από την αρχή του έτους, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το 2002.
Παράλληλα, το ασφάλιστρο κινδύνου έναντι της Γερμανίας έχει σχεδόν διπλασιαστεί, ενώ η απόδοση του γαλλικού 10ετούς ομολόγου κινείται περίπου στο 4,9%.
Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δύσκολο οικονομικό δίλημμα: πρέπει να στηρίξει τα νοικοκυριά και τις δημόσιες υπηρεσίες, την ώρα που οι αγορές απαιτούν περιορισμό των κρατικών δαπανών.
Ο Λεκορνί έχει θέσει ως στόχο τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 5% του ΑΕΠ το 2027, από 5,4% που προβλέπεται για το τρέχον έτος.
Ωστόσο, η κυβέρνηση δεν διαθέτει σταθερή κοινοβουλευτική πλειοψηφία, γεγονός που δυσκολεύει την ψήφιση του προϋπολογισμού και αυξάνει τον πολιτικό κίνδυνο.
Η Γαλλία έχει ήδη αλλάξει έξι πρωθυπουργούς μέσα σε πέντε χρόνια, ενώ οι εκλογές του 2024 άφησαν ένα κατακερματισμένο Κοινοβούλιο χωρίς σαφή πλειοψηφία.
Η απελευθέρωση των 10 εκατομμυρίων βαρελιών ντίζελ αποτελεί μια άμεση παρέμβαση που μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση στους καταναλωτές, ιδιαίτερα εφόσον η μείωση των 12-18 λεπτών ανά λίτρο περάσει στην τελική τιμή στην αντλία.
Ωστόσο, δεν αντιμετωπίζει τις βαθύτερες πιέσεις που αντιμετωπίζει η γαλλική οικονομία.
Η κυβέρνηση καλείται ταυτόχρονα να συγκρατήσει το κόστος ζωής, να αντιμετωπίσει τις κοινωνικές αντιδράσεις, να στηρίξει τις δημόσιες υπηρεσίες και να πείσει τις αγορές ότι μπορεί να περιορίσει το δημοσιονομικό έλλειμμα.
Και όλα αυτά ενώ οι προεδρικές εκλογές του 2027 πλησιάζουν και η πολιτική αντιπαράθεση για την οικονομία αναμένεται να ενταθεί.
Η Γαλλία βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με μια δύσκολη οικονομική εξίσωση: φθηνότερο ντίζελ και στήριξη των νοικοκυριών από τη μία, δημοσιονομική προσαρμογή και αυξημένο κόστος δανεισμού από την άλλη
Με πληροφορίες από το CNBC
