Εργα ύψους 10 δισ. ευρώ, συγχωνεύσεις φορέων και εκσυγχρονισμός των δικτύων αναδιαμορφώνουν τον κλάδο της ύδρευσης και δημιουργούν επιχειρηματικές ευκαιρίες.
Διανύοντας φάση ριζικού μετασχηματισμού, η αγορά του νερού στην Ελλάδα επαναπροσδιορίζεται μέσα από ένα γιγαντιαίο επενδυτικό πλάνο ύψους 10 δισ. ευρώ. Η ανάγκη για θωράκιση απέναντι στην κλιματική κρίση και η δραστική μείωση απωλειών από άσκοπες διαρροές παλαιών δικτύων οδηγούν σε σαρωτικές διοικητικές συγχωνεύσεις δεκάδων τοπικών φορέων. Την ίδια στιγμή, τα μεγάλα έργα υποδομής, η ψηφιοποίηση των δικτύων με έξυπνους μετρητές και η επαναχρησιμοποίηση των λυμάτων ανοίγουν έναν νέο, ελκυστικό κύκλο κεφαλαίων, μετατρέποντας τον κλάδο ύδρευσης σε πόλο έλξης εγχώριων και διεθνών επενδυτών.
Το επενδυτικό μπαράζ στο νερό, το οποίο αναμένεται να κορυφωθεί την ερχόμενη 15ετία, δημιουργεί επιχειρηματικές ευκαιρίες σε διευρυμένους τομείς της οικονομίας, από τις κατασκευαστικές εταιρείες έως τους κλάδους της τεχνολογίας, των τηλεπικοινωνιών, της ενέργειας, των υποδομών, της πληροφορικής, της βιομηχανίας, της γεωργίας, του τουρισμού, του περιβάλλοντος και της ναυτιλίας.
Σχέδιο δράσης
Στο επίκεντρο της στρατηγικής αναβάθμισης βρίσκεται το δεκαετές επενδυτικό πρόγραμμα της ΕΥΔΑΠ, ύψους 2,5 δισ. ευρώ, το οποίο δίνει έμφαση σε κρίσιμα έργα αποχέτευσης και ανακύκλωσης νερού, ιδίως στην Αττική, προσφέροντας σημαντικές ευκαιρίες σε κατασκευαστικούς ομίλους και εταιρείες τεχνολογίας.
Παράλληλα, νέες ευκαιρίες πρόκειται να αναδειχθούν από τη συνένωση και απορρόφηση 68 τοπικών φορέων ύδρευσης (ΔΕΥΑ) από την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ, σύμφωνα με όσα προβλέπει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η διοικητική αυτή ενοποίηση στοχεύει στην επίτευξη οικονομιών κλίμακας και στην ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων σε περιφερειακό επίπεδο.
Σημαντικό ρόλο στην ανάδειξη αυτών των προοπτικών διαδραματίζει η πρόσφατη μελέτη της EY – Parthenon, του διεθνούς στρατηγικού και συμβουλευτικού βραχίονα του παγκόσμιου κολοσσού EY. Σύμφωνα με την τεχνοκρατική της ανάλυση, η κάλυψη του επενδυτικού κενού των 10 δισ. ευρώ έως το 2040 αποτελεί βασικό καταλύτη για την ελληνική οικονομία, με τα 3 δισ. ευρώ να αφορούν έργα που είναι ήδη δρομολογημένα.
Αξιοσημείωτο είναι ότι η έκθεση κρούει τον κώδωνα του κινδύνου υπογραμμίζοντας ότι η γήρανση του δικτύου οδηγεί σε απώλειες νερού που σε ορισμένα σημεία υπερβαίνουν ακόμη και το 50%. Η αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου, πέρα από τη διασφάλιση της υδατικής επάρκειας και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, αναμένεται να αναβαθμίσει ριζικά τη διαχείριση του νερού στη χώρα, μετατρέποντάς τη σε μια εξαιρετικά ελκυστική κατηγορία διεθνών επενδύσεων.
Αμεσες προτεραιότητες
Ο κύκλος των μεγάλων επενδύσεων στο νερό ξεκινά από το πρόγραμμα των ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ και ΔΕΥΑ (Δημοτικές Επιχειρήσεις Υδρευσης και Αποχέτευσης), αποτυπώνοντας τη στρατηγική στροφή της χώρας προς την ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων. Η ανάγκη για εκσυγχρονισμό των γερασμένων υποδομών και η αποτελεσματική αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης αποτελούν τους βασικούς μοχλούς πίσω από τα γιγαντιαία επενδυτικά προγράμματα που τίθενται σε πλήρη εφαρμογή.
Ειδικότερα, η ΕΥΔΑΠ έχει προγραμματίσει το προσεχές διάστημα να υλοποιήσει επενδύσεις, οι οποίες αφορούν την πλήρη ανακατασκευή των δικτύων ύδρευσης, με προοπτική να εκμηδενιστούν οι άσκοπες διαρροές και να διασφαλιστεί η υδατική επάρκεια της Αττικής για τις επόμενες δεκαετίες. Στο επίκεντρο του σχεδιασμού της εταιρείας βρίσκεται η κατασκευή σύγχρονων Κέντρων Επεξεργασίας Λυμάτων (ΚΕΛ) και δικτύων αποχέτευσης στην ανατολική Αττική. Παράλληλα, δρομολογείται η καθολική αντικατάσταση των συμβατικών ρολογιών με έξυπνους μετρητές, επιτρέποντας τον ψηφιακό έλεγχο της κατανάλωσης σε πραγματικό χρόνο.
Στη βόρεια Ελλάδα
Στη βόρεια Ελλάδα, η ΕΥΑΘ πρόκειται να επενδύσει κεφάλαια ύψους 359 εκατ. ευρώ για τη ριζική αναβάθμιση των υποδομών της στη Θεσσαλονίκη και την ευρύτερη Περιφέρεια της Κεντρικής Μακεδονίας, ενώ με το νέο νομοσχέδιο επεκτείνεται και στη Χαλκιδική.
Ειδικότερα, το επενδυτικό της πλάνο εστιάζει στην επέκταση της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Νερού Θεσσαλονίκης (ΕΕΝΘ), στη θωράκιση του αγωγού της Αραβησσού και στον ψηφιακό μετασχηματισμό των συστημάτων της μέσω τεχνολογιών SCADA. Στόχος των παρεμβάσεων αυτών είναι η βελτίωση της ποιότητας του πόσιμου νερού, η μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος της εταιρείας και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας του δικτύου απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα.
Διοικητική ενοποίηση
Την ίδια στιγμή προωθείται η συγχώνευση των διάσπαρτων ΔΕΥΑ προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα χρόνια διοικητικά και οικονομικά προβλήματα της επαρχίας, με προοπτική να ολοκληρωθεί η δημιουργία ισχυρών περιφερειακών σχημάτων.
Το νέο νομοσχέδιο προβλέπει τη συνένωση και απορρόφηση 68 τοπικών φορέων ύδρευσης από την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ. Ενδεικτικά, ισχυροί τοπικοί φορείς όπως οι ΔΕΥΑ Χαλκίδας, Θηβών και Λιβαδειάς περνούν στην ακτίνα δράσης της ΕΥΔΑΠ, ενώ περιφερειακές επιχειρήσεις όπως οι ΔΕΥΑ Θέρμης και Λαγκαδά, καθώς και οι δημοτικές υπηρεσίες των δήμων της Χαλκιδικής (Κασσάνδρας, Σιθωνίας κ.ά.) ενσωματώνονται στο δίκτυο της ΕΥΑΘ. Με αυτόν τον τρόπο, οι μικρότερες επιχειρήσεις αποκτούν πρόσβαση σε τεχνογνωσία και χρηματοδοτικά εργαλεία, επιτρέποντας την άμεση υλοποίηση έργων σε περιοχές που αντιμετωπίζουν έντονο πρόβλημα λειψυδρίας.
Το συντονισμένο αυτό επενδυτικό μπαράζ δεν περιορίζεται στην απλή συντήρηση των υφιστάμενων αγωγών. Αντίθετα, θέτει τις βάσεις για μια κυκλική οικονομία του νερού, όπου τα επεξεργασμένα λύματα θα επαναχρησιμοποιούνται για άρδευση και βιομηχανική χρήση. Η σταδιακή υλοποίηση αυτών των έργων μέσα στην επόμενη δεκαετία αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον επιχειρηματικό χάρτη της χώρας, καθιστώντας τις υποδομές νερού έναν από τους πιο σταθερούς και ελκυστικούς πυλώνες για την εισροή νέων κεφαλαίων.
Κατασκευαστικό ενδιαφέρον
Στο νέο αυτό τοπίο, οι κατασκευαστικές βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ πραγματοποίησε την πιο ηχηρή επιχειρηματική κίνηση στον κλάδο, αποκτώντας στρατηγικό ποσοστό 9,71% στην ΕΥΔΑΠ. Η επένδυση αυτή, ύψους 103,4 εκατ. ευρώ, σηματοδοτεί τη στρατηγική απόφαση του ομίλου να τοποθετηθεί στην κορυφή της διαχείρισης των υδάτινων πόρων της χώρας, προσθέτοντας στο χαρτοφυλάκιό του κρίσιμες υποδομές που εξασφαλίζουν σταθερές, μακροπρόθεσμες και προβλέψιμες ταμειακές ροές για τις επόμενες δεκαετίες.
Την ίδια στιγμή, ο όμιλος AKTOR εισέρχεται με εξαιρετική δυναμική στην αγορά του νερού. Εχοντας ήδη συνάψει στρατηγική συμμαχία με τον γαλλικό κολοσσό Suez International, ο οποίος διαθέτει παγκόσμια τεχνογνωσία, ο όμιλος διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο στα μεγάλα έργα ΣΔΙΤ. Ο AKTOR υλοποιεί ήδη σημαντικά υδραυλικά και εγγειοβελτιωτικά έργα στην ελληνική περιφέρεια, όπως το κρίσιμο δίκτυο ύδρευσης στη δυτική Ελλάδα, επιβεβαιώνοντας την πρόθεσή του να επεκταθεί περαιτέρω.
Παράλληλα, ισχυροί παίκτες του κατασκευαστικού κλάδου, όπως η Metlen και η ΑΒΑΞ, έχουν εκδηλώσει έντονο ενδιαφέρον και προετοιμάζουν το έδαφος για τη δυναμική τους είσοδο σε επερχόμενους διαγωνισμούς. Οι δύο όμιλοι επικεντρώνονται στη διεκδίκηση μεγάλων συμβάσεων παραχώρησης, όπως η συντήρηση του Εξωτερικού Υδροδοτικού Συστήματος (ΕΥΣ) της Αθήνας, καθώς και στην κατασκευή νέων φραγμάτων και σύγχρονων μονάδων αφαλάτωσης.
Το ενδιαφέρον για είσοδο στον κλάδο του νερού επεκτείνεται πλέον και σε μεσαίου μεγέθους τεχνικές εταιρείες, αλλά και σε διεθνή επενδυτικά κεφάλαια (private equity funds). Οι επενδυτές αυτοί αναζητούν συνεργασίες με εγχώριους παίκτες για να συμμετάσχουν σε έργα ψηφιοποίησης δικτύων και περιβαλλοντικής μηχανικής. Η διαχείριση του νερού δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένα απλό κατασκευαστικό έργο, αλλά ως μια αυτόνομη, εξαιρετικά ελκυστική κατηγορία υποδομών, ικανή να απορροφήσει σημαντικό μέρος των ιδιωτικών κεφαλαίων που θα εισρεύσουν στη χώρα τα επόμενα χρόνια.
Παράλληλες ευκαιρίες
Εκτός από τις κατασκευαστικές εταιρείες, το επενδυτικό μπαράζ σε ύδρευση και αποχέτευση τοποθετεί στην πρώτη γραμμή της ψηφιοποίησης και τους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους, όπως οι Cosmote Telekom και Vodafone. Οι εταιρείες αυτές διεκδικούν κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη δικτύων NarrowBand IoT, τα οποία είναι απαραίτητα για τη διασύνδεση και τη μετάδοση δεδομένων από εκατομμύρια έξυπνους μετρητές σε πραγματικό χρόνο.
Παράλληλα, διεθνείς τεχνολογικοί κολοσσοί και εξειδικευμένοι πάροχοι, όπως η Zenner, η Badger Meter και η Landis+Gyr, διεκδικούν συμβόλαια εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ για την προμήθεια ψηφιακών υδρομέτρων και την εγκατάσταση συστημάτων τηλε-ελέγχου SCADA και Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (GIS).
Την ίδια στιγμή, ο κλάδος της πράσινης ενέργειας βρίσκει πρόσφορο έδαφος, καθώς η άντληση και η επεξεργασία του νερού αποτελούν το μεγαλύτερο έξοδο των φορέων ύδρευσης. Ομιλοι Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, όπως η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή και η MORE του oμίλου Motor Oil, τοποθετούνται στρατηγικά στην αγορά μέσω έργων ενεργειακού συμψηφισμού (net-metering) και της κατασκευής ιδιωτικών φωτοβολταϊκών πάρκων για τη μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος των αντλιοστασίων.
Τέλος, ο ριζικός ανασχηματισμός των υποδομών ανοίγει τον δρόμο για τις εταιρείες περιβαλλοντικής μηχανικής που αναλαμβάνουν μονάδες αφαλάτωσης και συστήματα τριτοβάθμιου καθαρισμού λυμάτων. Στο διοικητικό σκέλος, συμβουλευτικοί κολοσσοί, όπως η PwC και η Deloitte, καθοδηγούν τις μελέτες κόστους-οφέλους και τη στρατηγική ενοποίηση του κλάδου. Αυτό το διευρυμένο οικοσύστημα μετατρέπει το νερό από ένα απλό κοινωνικό αγαθό σε μια αυτόνομη, εξαιρετικά ελκυστική κατηγορία διεθνών επενδύσεων.
