Σε αχαρτογράφητα νερά βρίσκεται από την Πέμπτη το απόγευμα η αντιμετώπιση του ιού του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο μετά την απόφαση κτηνοτρόφων και Περιφερειάρχη να σταματήσει η ιχνηλάτηση, οι δειγματοληψίες και οι θανατώσεις ζώων στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του ιού.
Σημειώνεται πως μέχρι τις 21 Αυγούστου είχαν θανατωθεί 81.060 ζώα (80. 151 αιγοπρόβατα, 828 βοοειδή και 81 χοίροι). Το συνολικό κτηνοτροφικό κεφάλαιο του νησιού έφτανε πριν τις θανατώσεις σχεδόν τις 500.000 ζώα.
Της απόφασης είχε προηγηθεί ένα άκρως επεισοδιακό και δραματικό Περιφερειακό Συμβούλιο, στις 27 Αυγούστου, στο οποίο συμμετείχε μέσω τηλεδιάσκεψης ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιος Καββαδάς. Οι κτηνοτρόφοι ζήτησαν την παραίτηση του προϊσταμένου της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου στη Λέσβο, Στράτου Τσομπανέλλη, και της Θεματικής Αντιπεριφερειάρχη Πρωτογενούς Τομέα, Αγροτικής Οικονομίας, Αλιείας και Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, Αναστασίας Αντωνέλλη.
Διαμαρτυρία κτηνοτρόφων για τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο, στη σύσκεψη φορέων με εκπροσώπους του υπουργείου (EUROKINISSI).
Είναι ενδεικτικό πως ακόμα και ο κυβερνητικός βουλευτής Χαράλαμπος Αθανασίου άσκησε κριτική στην ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την απουσία κτηνιάτρων στο νησί.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του in, ο κ. Αθανασίου έγινε δέκτης έντονης δυσαρέσκειας εκ μέρους της κυβέρνησης για αυτή του τη στάση, η οποία αποδίδεται στην επιλογή του να παραμένει κοντά στους ψηφοφόρους του στο νησί.
Χθες, 28 Αυγούστου, ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου, Κώστας Μουτζούρης, ο οποίος βρίσκονταν στη Χίο και συνδέθηκε μέσω τηλεδιάσκεψης, ανακοίνωσε και επίσημα την απόφαση να παυθεί μέχρι νεοτέρας το υπάρχον μοντέλο αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού, πεντέμισι μήνες μετά την εμφάνιση του ιού στο νησί. Η πλειοψηφία του Περιφερειακού Συμβουλίου ήταν σύμφωνη με αυτή την απόφαση.
«Κάνω αυτό που πιστεύω ότι είναι το σωστό»
Μιλώντας στο in ο κ. Μουτζούρης δήλωσε: «Στηρίζω την απόφαση μου. Κάνω αυτό που πιστεύω ότι είναι το σωστό. Με αυτή την τακτική που πηγαίνουμε, θα χαθούν όλα τα ζώα, δεν γίνεται να χάσουμε όλα τα ζώα στο νησί».
Στην ερώτηση αν ο ίδιος αναμένει έντονες αντιδράσεις από την Αθήνα, απάντησε πως έχει ήδη δεχθεί παραινέσεις να αναιρέσει την απόφασή του, αλλά όπως μας είπε: «Είμαι αντάρτης».
Ο κ. Μουτζούρης αυτοχαρακτηρίζεται και είναι όντως ένας από τους αντάρτες της Νέας Δημοκρατίας, αυτός ο οποίος υπερσκέλισε τον Αλκιβιάδη Στεφανή, τον οποίο επέλεξε η Νέα Δημοκρατία ως επίσημο υποψήφιο Περιφερειάρχη στις τελευταίες αυτοδιοικητικές εκλογές.
Η απόφαση του κ. Μουτζούρη να πρωτοστατήσει το 2020 στις κινητοποιήσεις των κατοίκων και της τοπικής αυτοδιοίκησης εναντίον της κυβερνητικής απόφασης για τη δημιουργία κλειστών δομών μεταναστών (αρχικά στην περιοχή Καράβα και έπειτα στον ευρύτερο σχεδιασμό που κατέληξε στη Βάστρια) τον οδήγησε στη νίκη και στη θέση του Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου. Παρόμοια στάση φαίνεται να υιοθετεί και αυτή τη φορά ο κ. Μουτζούρης απέναντι στο κεφαλαιώδες ζήτημα του αφθώδους πυρετού.
Ένα πρώτο δείγμα της τωρινής του απόφασης είχε ήδη έρθει πριν από μερικούς μήνες όταν ο ίδιος είχε δηλώσει, εν μέσω διαδηλώσεων των κτηνοτρόφων στο λιμάνι της Μυτιλήνης, πως με δική του εντολή μπορούσαν να διακινούνται τα τυροκομικά προϊόντα του νησιού εκτός Λέσβου, παρά τα αντίθετα μέτρα που όριζε τότε το πρωτόκολλο υγειονομικής ασφαλείας που έχει θεσπίσει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
Η απόφαση του κ. Μουτζούρη δεν είχε «περάσει» σε εκείνη τη φάση, όμως το υπουργείο είχε ήδη «πάρει μια γεύση» για την κατάσταση που διαμορφωνόταν στο νησί.
Οι κακές σχέσεις ανάμεσα σε υπουργείο και Περιφερειάρχη ήταν εμφανείς από την πρώτη στιγμή της επιβολής των μέτρων στο νησί.
Ο κ. Μουτζούρης έκανε λόγο για πολύ σκληρά μέτρα και υπέρμετρη αυστηρότητα απέναντι στη Λέσβο, σε μια λογική απομόνωσης του νησιού, κατάσταση βολική για το υπουργείο λόγω και της μακρινής απόστασης του νησιού.
Η ηγεσία του υπουργείου, με τη σειρά της, θεωρεί πως η προετοιμασία και η θωράκιση του νησιού απέναντι στην απειλή του ιού που «επέλαυνε» ήδη εδώ και έναν χρόνο στα απέναντι παραλία στην Τουρκία, ήταν εκ μέρους της Περιφέρειας, ανύπαρκτη.
Παραιτήθηκαν προφορικά αλλά όχι επίσημα
Ενδιαφέρον κομμάτι της ιστορίας είναι οι παραιτήσεις του Διευθυντή της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας στο νησί, Στράτου Τσομπανέλλη, αλλά και της Αντιπεριφερειάρχη Πρωτογενούς Τομέα, Αναστασίας Αντωνέλλη.
Είναι χαρακτηριστικά τα καρέ των κτηνοτρόφων όπου πλησίαζαν απειλητικά τον κ. Τσομπανέλλη και χτυπούσαν τα χέρια τους στα έδρανα μπροστά του, φωνάζοντας για την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί στο νησί, κατά την άποψη τους λόγω και μεγάλης δικής του ευθύνης.
Διαμαρτυρία κτηνοτρόφων για τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο, στη σύσκεψη φορέων με εκπροσώπους του υπουργείου (EUROKINISSI).
Υπό το βάρος των έντονων διαμαρτυριών, ο κ. Τσομπανέλλης και η κ. Αντώνελλη παραιτήθηκαν προφορικά εν μέσω του εκρηκτικού περιφερειακού συμβουλίου.
Ο διευθυντής της κτηνιατρικής υπηρεσίας θεωρείται εδώ και μήνες «κόκκινο πανί» από τους κτηνοτρόφους για τον τρόπο που γίνεται η διαχείριση του ιού στο νησί. Παρότι παραιτήθηκε προφορικά κατά τη διάρκεια του συμβουλίου, δεν φαίνεται η απόφαση του να υλοποιήθηκε την επόμενη μέρα, καθώς σύμφωνα με το ρεπορτάζ του in ο κ. Τσομπανέλλης βρισκόταν στη θέση του και κανόνιζε επισκέψεις συνεργείων κτηνιάτρων για δειγματοληψίες σε εκτροφές. Με παρέμβαση του κ. Μουτζούρη αλλά και με την τελική απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου, οι επισκέψεις αυτές δεν πραγματοποιήθηκαν.
Δεδομένης της απόφασης για παύση των δειγματοληψιών και των θανατώσεων ζώων είναι απορίας άξιον αν ο κ. Τσομπανέλλης, ακόμα και αν δεν παραιτηθεί επίσημα, θα μπορεί να υλοποιήσει το υγειονομικό πρωτόκολλο του υπουργείου.
Ο κ. Μουτζούρης μας απάντησε πως: «Οι κτηνίατροι που εργάζονται στην Περιφέρεια δεν θα πραγματοποιούν δειγματοληψίες. Τώρα, αν το πράξουν οι στρατιωτικοί κτηνίατροι και οι κτηνίατροι του ΕΛΓΟ που έχει αποστείλει το υπουργείο στο νησί για να συνδράμουν, δεν το γνωρίζω τι θα κάνουν οι ίδιοι».
Στο νησί πάντως θεωρείται σχεδόν απίθανο οι επισκέπτες κτηνίατροι στο νησί, στρατιωτικοί και κτηνίατροι του ΕΛΓΟ, να βγουν για δειγματοληψίες σε ένα νησί που «βράζει», το οποίο δεν είναι η βάση τους και στο οποίο επικρατεί ένα θολό καθεστώς για την κατάσταση της κτηνιατρικής υπηρεσίας.
Αμηχανία στην Αθήνα – «Ισχύει ό,τι έχουμε πει» η στάση του υπουργείου
Στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επικρατεί προβληματισμός αλλά και αμηχανία με την απόφαση του κ. Μουτζούρη και του Περιφερειακού Συμβουλίου.
Την επόμενη της επεισοδιακής συνεδρίασης, ο υφυπουργός κ. Καββαδάς εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία ανέφερε, ανάμεσα σε άλλα, τα εξής:
«Συμμερίζομαι απόλυτα την αγωνία των κτηνοτρόφων και των πληγέντων από την επιζωοτία της Λέσβου. Από την πρώτη στιγμή έστειλα το μήνυμα ότι είμαστε στην ίδια πλευρά και δίνουμε μαζί την ίδια μάχη.
Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν. Πρέπει να εξαλείψουμε πλήρως τη νόσο, να μηδενίσουμε τα κρούσματα και να τηρούμε όλα τα μέτρα και τα πρωτόκολλα βιοασφάλειας.
Προτεραιότητά μας αυτή τη στιγμή είναι η ενίσχυση της Λέσβου με επιπλέον κτηνιάτρους, ώστε να επιταχυνθεί και να ολοκληρωθεί η διαδικασία της ιχνηλάτησης στο νησί.
Για τον σκοπό αυτό, με επιστολή μου προς το αρμόδιο Τμήμα του ΓΕΕΘΑ και τον αρμόδιο Υφυπουργό Εθνικής Άμυνας, κ. Δαβάκη, ζήτησα τη διάθεση στρατιωτικών κτηνιάτρων, προκειμένου να συνδράμουν το έργο της αρμόδιας Διεύθυνσης Κτηνιατρικής Υπηρεσίας και να συμβάλουν στην επιτάχυνση και ολοκλήρωση της ιχνηλάτησης στη Λέσβο.
Ταυτόχρονα, η Πολιτεία στηρίζει έμπρακτα τους κτηνοτρόφους που δοκιμάζονται. Μέχρι σήμερα έχουν καταβληθεί συνολικά 7 εκατομμύρια ευρώ, ενώ βρισκόμαστε ήδη σε διαδικασία για την καταβολή των ενισχύσεων που αφορούν τις ζωοτροφές, καθώς και το γάλα που καταστράφηκε εξαιτίας της νόσου».
Οι κτηνοτρόφοι θεωρούν πως τα παραπάνω είναι λόγια «παρηγοριάς». Οι αποζημιώσεις όπως υποστηρίζουν έρχονται αργά, σχέδιο επανασύστασης κοπαδιών δεν υπάρχει, οι θανατώσεις συνεχίζονται αδιάκοπα, ο ιός δεν εκριζώνεται, το κρέας δεν μπορεί να πουληθεί.
Ζώα που θάβονται με ακατάλληλο τρόπο στον ΧΥΤΑ Λέσβου (Φωτογραφία: Δήμητρα Τριανταφύλλου)
Η στάση του υπουργείου είναι πάντως πως η υγειονομική αντιμετώπιση του ιού, θα παραμείνει η ίδια.
«Ισχύει ό,τι έχει αποφασίσει το υπουργείο, απόφαση η οποία ακολουθεί την Ενωσιακή νομοθεσία» ξεκαθάρισε μιλώντας στο in ο Γενικός Γραμματέας του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης, προσθέτοντας πως η απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου δεν είναι νόμιμη.
Στη Λέσβο, απαντούν, πως επί της ουσίας ούτε το υπουργείο ακολουθεί τη νόμιμη, Ενωσιακή οδό, αφού αυτή προβλέπει ιχνηλάτηση των κρουσμάτων μιας περιοχής με κρούσματα αφθώδους πυρετού, μέσα σε διάστημα ενός μήνα.
Πεντέμισι μήνες μετά το πρώτο κρούσμα, η ιχνηλάτηση δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί. Έχει φτάσει λίγο παραπάνω από το 80%.
Όπως μας είπε ο Λέσβιος κτηνίατρος και πρώην επικεφαλής του ΓΕΩΤΕΕ Βορείου Αιγαίου, Γιάννης Τσακίρης: «η καθυστέρηση της ολοκλήρωσης της ιχνηλάτησης στη Λέσβο είναι τραγική. Πρωτοφανής. Πώς να εμπιστευτεί μετά ο κτηνοτροφικός κόσμος αυτό το πρωτόκολλο;».
Η πρακτική εφαρμογή του πρωτοκόλλου εφεξής παραμένει ένα ζητούμενο, με το υπουργείο να μην έχει μια απάντηση για το ποια θα είναι η αντίδραση της κυβέρνησης στην «ανυπακοή» των Λέσβιων.
Θα σταλούν ειδικά κλιμάκια της Αστυνομίας στο νησί όπως είχε συμβεί το 2020, με τις δυναμικές κινητοποιήσεις των Λέσβιων στο θέμα της κλειστής δομής μεταναστών;
Κάτι τέτοιο φαίνεται δύσκολο σε αυτή τη φάση, ενόψει της ΔΕΘ και με δεδομένο ότι έχουμε μπει και σε εκλογική χρονιά.
Οι Λέσβιοι κρατούν στάση αναμονής – με την απόφαση για παύση θανατώσεων και δειγματοληψιών να ισχύει ήδη – μέχρι να επισκεφτεί το νησί, ο υφυπουργός κ. Καββαδάς.
Τα λεσβιακά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ως ημερομηνία επίσκεψης του υφυπουργού την 6η Σεπτεμβρίου, κάτι που φέρεται να ακούστηκε στο Περιφερειακό Συμβούλιο της 27ης Αυγούστου. Για την ώρα, το υπουργείο δεν επιβεβαιώνει ούτε την ημερομηνία ούτε την επίσκεψη του υφυπουργού.
Με όλα τα παραπάνω δεδομένα είναι σαφές πως η κατάσταση είναι εντελώς «στον αέρα» με το ενδιαφέρον να στρέφεται τώρα στην αντίδραση της κυβέρνησης αλλά και σε ενδεχόμενη παρέμβαση της Ε.Ε, η οποία επί δυόμιση χρόνια τώρα, δηλαδή από την αρχή της έξαρσης των επιζωοτιών στη χώρα μας (αρχικά πανώλη, στη συνέχει ευλογιά των αιγοπροβάτων και τέλος, αφθώδης πυρετός), δεν έχει παρέμβει δυναμικά.
Το υπουργείο λέει πως αυτό συμβαίνει γιατί η Ελλάδα ακολουθεί κατά γράμμα την Ενωσιακή νομοθεσία. Τί θα γίνει όμως τώρα που μια ολόκληρη περιοχή, μία από τις μεγαλύτερες κτηνοτροφικές δυνάμεις στη χώρα αποφασίζει να…τραβήξει χειρόφρενο;
- Στην κύρια φωτογραφία: Ζώα που θάβονται με λίγο χώμα και λίγο ασβέστη στον ΧΥΤΑ Λέσβου (Φωτογραφία: Δήμητρα Τριανταφύλλου)
