Η ακρίβεια παραμένει ο αμείλικτος εφιάλτης για εκατομμύρια νοικοκυριά. Στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προσήλθε με ένα πακέτο εξαγγελιών που εστίασε στην «ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος».
Στα μέτρα που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός από την 90η ΔΕΘ περιλαμβάνονται μέτρα σε βάθος χρόνου
Αυξήσεις στον κατώτατο μισθό, στοχευμένα επιδόματα για συνταξιούχους και δημόσιους υπαλλήλους, καθώς και στοχευμένες φοροελαφρύνσεις παρουσιάστηκαν ως το αντίδοτο στην οικονομική πίεση που βιώνουν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις. Ωστόσο, πίσω από τους πανηγυρικούς τόνους και τα αριθμητικά μεγέθη, αποκαλύπτεται η δομική αδυναμία της κυβερνητικής στρατηγικής: η πλήρης απουσία ουσιαστικών, δραστικών μέτρων για την αναχαίτιση της αχαλίνωτης αύξησης των τιμών.
Συντηρούν την ακρίβεια
Η τακτική αυτή δημιουργεί μια επικίνδυνη οικονομική ψευδαίσθηση. Η κυβέρνηση επιλέγει να τροφοδοτεί τη μια πλευρά της εξίσωσης -με ονομαστικές αυξήσεις- αφήνοντας την άλλη πλευρά, δηλαδή τις τιμές των βασικών αγαθών και υπηρεσιών, να κινείται σχεδόν ανεξέλεγκτη.
Το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος: κάθε ευρώ που προστίθεται στο εισόδημα του εργαζομένου ή του συνταξιούχου εξανεμίζεται πριν καν φτάσει στο οικογενειακό ταμείο, εξανεμίζοντας την πραγματική αγοραστική δύναμη των πολιτών.
Όταν το κόστος διαβίωσης αυξάνεται με ρυθμούς διψήφιους στα τρόφιμα, την ενέργεια, τα ενοίκια και τις βασικές υπηρεσίες, η ονομαστική αύξηση των αποδοχών δεν συνιστά βελτίωση του βιοτικού επιπέδου. Αποτελεί, στην καλύτερη περίπτωση, μια προσωρινή ασπιρίνη σε ένα χρόνιο και επιδεινούμενο νόσημα.
Η κυβερνητική ρητορική επιμένει να παρουσιάζει τις αυξήσεις ως «μέρισμα ανάπτυξης». Όμως, όταν ο πολίτης καλείται στο σούπερ μάρκετ να πληρώσει διπλάσιες τιμές για τα βασικά αγαθά σε σχέση με την προηγούμενη διετία ή όταν ο λογαριασμός του ρεύματος και το ενοίκιο απορροφούν πάνω από το μισό μηνιαίο εισόδημα, η ονομαστική αύξηση μερικών ευρώ απλώς επιβεβαιώνει την αδυναμία της οικονομικής πολιτικής. Η αγοραστική δύναμη στην Ελλάδα παραμένει από τις χαμηλές στην Ευρωζώνη, και τα ημίμετρα εισοδηματικής ενίσχυσης απλώς συντηρούν τη στασιμότητα.
Η άρνηση ουσιαστικής παρέμβασης
Το θεμελιώδες πρόβλημα έγκειται στη φιλοσοφία των μέτρων. Η κυβέρνηση αρνείται συστηματικά να παρέμβει στον πυρήνα της ακρίβειας.
- Δεν αγγίζει τους έμμεσους φόρους: Παρά τις συνεχείς εκκλήσεις της κοινωνίας και των φορέων για προσωρινή μείωση του ΦΠΑ στα βασικά είδη διατροφής ή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα, το οικονομικό επιτελείο επιμένει να απορρίπτει το μέτρο.
- Απουσία αυστηρών ελέγχων: Οι έλεγχοι στην αγορά παραμένουν επιδερμικοί.
- Ανοχή στην αισχροκέρδεια: Η αγορά λειτουργεί χωρίς ουσιαστικό πλαφόν στο κέρδος σε κρίσιμους τομείς.
Αυτό εξηγεί γιατί οι πολίτες αισθάνονται ότι, παρά τις εξαγγελίες, η καθημερινότητά τους γίνεται όλο και πιο δύσκολη.
Οι κύριοι άξονες των μέτρων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός από τη Θεσσαλονίκη:
- Ενίσχυση διαθέσιμου εισοδήματος για όλη την κοινωνία
- Ενίσχυση ιδιωτικών και δημοσίων επενδύσεων
- Κοινωνική πολιτική σε στεγαστικό, δημογραφικό, υγεία
- Ενεργειακή αυτονομία και μείωση κόστους ρεύματος
Στόχος είναι, όπως υπογράμμισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, «η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος για ελεύθερους επαγγελματίες, μισθωτούς ιδιωτικού τομέα, δημόσιους υπαλλήλους, συνταξιούχους, αγρότες, άτομα με αναπηρία και τις οικογένειες, τους τρίτεκνους και τους πολύτεκνους».
