Πενήντα χρόνια μετά την είσοδό του ως φοιτητής Ιατρικής στο ΑΠΘ, ο διακεκριμένος καθηγητής Καρδιολογίας Βασίλειος Βασιλικός αφυπηρέτησε πριν από λίγες μέρες. Σε μια απολογιστική συνέντευξη στο iatronet.gr, μιλάει για τους σημαντικότερους σταθμούς της διαδρομής του, με σημαντικότερο ίσως την αναμόρφωση της Γ’ Καρδιολογικής Κλινικής του ΑΠΘ που διηύθυνε επί 12 χρόνια. Δεν παραλείπει να αναφερθεί στη βαριά νόσηση από COVID-19 και τις 54 μέρες δοκιμασίας στην εντατική, που τον άλλαξαν ως άνθρωπο και ως γιατρό. Ο ίδιος θα παραμείνει ενεργός κλινικά και ακαδημαϊκά, σε μια ιατρική που αλλάζει, με την Τεχνητή Νοημοσύνη να κερδίζει χώρο χωρίς να αντικαθιστά το γιατρό, ο οποίος, όπως λέει, πρέπει να καταλάβει τον άρρωστο ώστε να τον θεραπεύσει.
Μισό αιώνα στην Ιατρική
Το 1976, όταν κάθισε για πρώτη φορά στα φοιτητικά έδρανα, ο Βασίλειος Βασιλικός εκπλήρωνε έναν στόχο στον οποίο ήταν αφοσιωμένος από παιδί, λόγω και οικογενειακής παράδοσης. Ωστόσο, λίγο έλλειψε να εγκαταλείψει την Ιατρική, για χάρη της τέχνης. “Ήταν μεταπολίτευση, το κλίμα της εποχής ήταν τέτοιο, ασχολήθηκα με τη φωτογραφία και τον κινηματογράφο. Κάποια στιγμή αμφισβήτησα την Ιατρική και ήμουν έτοιμος να τα παρατήσω”, εξομολογείται. Τελικά παρέμεινε στα φοιτητικά έδρανα όταν γνώρισε πνευματικούς ανθρώπους που ασκούσαν ιατρική, όπως ο Αλέξανδρος Γαφύφαλλος, τότε ειδικευόμενος και μετέπειτα καθηγητής. “Είπα, θα γίνω κι εγώ έτσι”.
Κατά τη διάρκεια της εξειδίκευσής του στην Επεμβατική Καρδιολογία και την Ηλεκτροφυσιολογία στο Λονδίνο ήρθε σε επαφή με γνώση, καινοτομία και ιδέες που άλλαξαν τον τρόπο σκέψης του, όπως λέει. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, είχε την τύχη να δουλέψει επί 7 χρόνια στο Ωνάσειο, όπου ο καθηγητής Διονύσιος Κόκκινος τον βοήθησε και του επέτρεψε να εφαρμόσει όσα ήξερε σε ένα πολιτισμένο περιβάλλον.
Το 2000 επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη, ως μέλος ΔΕΠ στο ΑΠΘ, αρχικά στο ΑΧΕΠΑ και στη συνέχεια, περνώντας όλες τις βαθμίδες, στο Ιπποκράτειο.
Η αναμόρφωση της Γ’ Καρδιολογικής
Και στα δύο νοσοκομεία ο καθηγητής προσπάθησε να εισαγάγει καινοτομίες, που δεν γινόταν πάντα αποδεκτές με ενθουσιασμό. “Κάποιοι με κοιτούσαν με μισό μάτι. Αξιοποιούσα χορηγίες, δωρεές, προσπαθώντας να αποδείξω στον εαυτό μου και στους άλλους ότι μπορείς αν θέλεις να κάνεις πράγματα στο δημόσιο σύστημα”, λέει.
Το 2012, όταν πήγε στο Ιπποκράτειο, η Γ’ Καρδιολογική Κλινική υπήρχε στα χαρτιά, αλλά πρακτικά όπως αναφέρει ήταν απλά ένα καρδιολογικό τμήμα ενταγμένο στη Β Παθολογική. Δέκα χρόνια μετά, θα εγκαινιαζόταν ένα υπερσύγχρονο συγκρότημα, που περιλαμβάνει Αιμοδυναμικό Εργαστήριο, Στεφανιαία Μονάδα, Τμήμα Μη Επεμβατικής Διαγνωστικής Καρδιολογίας με υπερσύγχρονο εξοπλισμό που καλύπτει όλο το φάσμα της επεμβατικής καρδιολογίας και ηλεκτροφυσιολογίας. Επίσης, Τμήμα Κλινικών Μελετών, γραφεία και εφημερεία ιατρών. “Σιγά σιγά βρήκαμε τρόπο, υπό συνθήκες οικονομικής κρίσης, με δωρεά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και με χρηματοδότηση από το υπουργείο Υγείας και την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, να οργανώσουμε μια μοντέρνα, οργανωμένη κλινική”, αναφέρει ο καθηγητής, τονίζοντας την καταλυτική συνεισφορά όλης της ομάδας, που εκτός από τους γιατρούς περιλαμβάνει νοσηλευτές, τεχνολόγους και τραυματιοφορείς.
Η αναμορφωμένη Κλινική έδωσε ευκαιρία για περαιτέρω έρευνα αιχμής στην καρδιολογία, που έφερε διεθνή αναγνώριση. “Σήμερα είμαστε στην αιχμή του δόρατος, ασχολούμαστε με αλγορίθμους Τεχνητής Νοημοσύνης που προβλέπουν καρδιολογικά συμβάματα. Συνεργαζόμαστε σε αυτό με το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, μας προσκαλούν σε μεγάλα συνέδρια στην Αμερική και στην Ευρώπη, αναφέρει ο καθηγητής, ο οποίος έχει διατελέσει και πρόεδρος της Διεθνούς Επιστημονικής Ένωσης για τη μελέτη του Holter και της Μη Επεμβατικής Ηλεκτροκαρδιολογίας (ISHNE).
Η προσωπική δοκιμασία
Ο “μαύρος” Νοέμβρης του 2020, στην αιχμή της πανδημίας κορωνοϊού, επεφύλασσε μια προσωπική δοκιμασία για τον καθηγητή, ο οποίος νόσησε βαρύτατα και χρειάστηκε να νοσηλευτεί για 4 μήνες, εκ των οποίων τις 54 μέρες διασωληνωμένος στην Εντατική. Σε άρθρο του σε επιστημονικό περιοδικό παρομοίασε αυτές τις μέρες με την “Κόλαση” του Δάντη. Έξι χρόνια μετά, τον ρωτάμε τι έχει μείνει από αυτή την εμπειρία.
“Έγινα πολύ πιο υπομονετικός με τους ανθρώπους. Και με τους ασθενείς μου, και με τους συναδέλφους μου και με τους συνανθρώπους μου. Ξαφνικά βλέπεις πως από εκεί που νομίζεις πως είσαι στο απυρόβλητο, είσαι ένας κοινός θνητός και ανά πάσα στιγμή μπορείς να φύγεις χωρίς να το καταλάβεις”, απαντά, και προσθέτει: “Μπήκα στη θέση του ασθενούς, ένιωσα την αγωνία του, κατάλαβα καλύτερα, μπήκα στα παπούτσια του και έμαθα να μιλάω την ίδια γλώσσα. Βελτίωσα τη δική μου συμπεριφορά απέναντί στους ασθενείς, για να μπορέσω να τους βοηθήσω”.
“Σχολείο Ασθενών”
Μια από τις καινοτομίες που εισήγαγε σε επιστημονικό και κοινωνικό επίπεδο είναι το “Σχολείο Καρδιολογικών Ασθενών”. Σε μια αμφίδρομη διαδραστική διαδικασία, σε εξωνοσοκομειακό περιβάλλον, ασθενείς κάθονται στα θρανία και ενημερώνονται από τους γιατρούς για ό,τι τους απασχολεί, σε μια καινοτόμο δράση που ξεκίνησε ως αντίδοτο στην “πληροφιορύπανση” του διαδικτύου και εξελίχθηκε σε έναν χώρο εκπαίδευσης τόσο των ασθενών όσο και των γιατρών.
Μέρος της εκπαίδευσης αφορά και την ψηφιακή εγγραμματοσύνη. Wearables όπως “έξυπνα” ρολόγια, εφαρμογές κινητού τηλεφώνου και άλλα τεχνολογικά μέσα γίνονται αρωγοί σε μια σύγχρονη προσέγγιση της παρακολούθησης της υγείας.
Το ΑΙ και η Ιατρική του αύριο
Ο καθηγητής προβλέπει πως η Τεχνητή Νοημοσύνη θα συνεχίσει να κερδίζει χώρο στην άσκηση της Ιατρικής, χωρίς ωστόσο να αντικαθιστά τον γιατρό, ο οποίος πρέπει να αλλάξει τρόπο λειτουργίας. “Πιστεύω πως τα επόμενα χρόνια το face to face γιατρού – ασθενούς θα αφορά συγκεκριμένα πράγματα, καθώς ένα μεγάλο κομμάτι της Ιατρικής όπως την έχουμε μάθει θα αντικατασταθεί από το ΑΙ”, σημειώνει και προσθέτει: “Το πρώτο ξεσκαρτάρισμα θα το κάνει η μηχανή. Σήμερα δεν μπορεί να το κάνει καλά, αύριο θα το κάνει καλύτερα. Ο γιατρός θα είναι εκεί, αλλά θα αλλάξει τρόπο. Όπως στην εκκλησία, τη λειτουργία θα την κάνει η μηχανή, αλλά την εξομολόγηση θα συνεχίσει να την κάνει ο παπάς”.
Σε αυτή την κατεύθυνση, υπογραμμίζει την ανάγκη να αλλάξει το μοντέλο εκπαίδευσης του νέου γιατρού, κάτι που έχει ξεκινήσει να κάνει το ΑΠΘ. “Ο γιατρός πρέπει να ξέρει από μαθηματικά και διαχείριση δεδομένων, να κατανοεί για να μπορεί να τα κρίνει”.
Σε ό,τι αφορά το φαινόμενο “Dr AI”, που οδηγεί όλο και περισσότερο τους ασθενείς στο γιατρό με έτοιμη τη διάγνωση, ο κ. Βασιλικός βλέπει σημαντικούς κινδύνους, αλλά και προκλήσεις, σε μια Ιατρική που θα γίνεται όλο και πιο εξατομικευμένη. “Αρκετοί γιατροί έχουν καθίσει σε αυτά που ξέρουν ενώ η ιατρική εξελίσσεται”, παρατηρεί και καταλήγει: “Όταν ο ασθενής έρχεται επιθετικός με νέες γνώσεις, πρέπει να έχεις ξαναδιαβάσει, να του εξηγήσεις και να τον πείσεις γιατί δεν ισχύει αυτό που είδε στο ΑΙ. Γιατί από τις δέκα θεραπείες που υπάρχουν ταιριάζει σε αυτόν η συγκεκριμένη. Αλλιώς έχασες την επικοινωνία, όσο καλός γιατρός κι αν είσαι”.
Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover
Ειδήσεις υγείας σήμερα
Συνέδριο για τον Ιατρικό Τουρισμό
Tι πρέπει να τρώτε για να προστατεύετε τα ωφέλιμα βακτήρια του στόματος
ΕΟΔΥ: 1 θάνατος ασθενούς με CoViD – Πτωτική τάση σε γρίπη και RSV
