Μια δυνητικά εντελώς νέα θεραπευτική προσέγγιση για τη σκλήρυνση κατά πλάκας (ΣΚΠ), μια αυτοάνοση νόσο του οργανισμού, ανέπτυξε διεθνής ομάδα επιστημόνων υπό την καθοδήγηση ειδικών από τη Ζυρίχη, με τη συμμετοχή ερευνητών από το Ίνσμπρουκ.
Ερυθρά αιμοσφαίρια, στα οποία έχουν προσδεθεί συγκεκριμένα πρωτεϊνικά συστατικά, αναμένεται να μπορούν να αναστείλουν στοχευμένα την αυτοάνοση αντίδραση που προκαλείται από τη ΣΚΠ στον εγκέφαλο.
Η σκλήρυνση κατά πλάκας, μια χρόνια φλεγμονώδης αυτοάνοση νόσος, προσβάλλει ιδιαίτερα νεαρούς ενήλικες. Οι μηχανισμοί της νόσου ενεργοποιούνται από κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, κυρίως από τα λεγόμενα Τ-λεμφοκύτταρα.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες, τα κύτταρα αυτά προστατεύουν τον οργανισμό από παθογόνους παράγοντες, όπως ιούς, βακτήρια, μύκητες και όγκους. Στη ΣΚΠ, όμως, επιτίθενται λανθασμένα στον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό.
Η βλάβη προκαλείται κυρίως από την καταστροφή της μυελίνης, της “μονωτικής” στοιβάδας που περιβάλλει τις νευρικές ίνες. Ως αποτέλεσμα, μπορεί να εμφανιστούν διάφορες νευρολογικές διαταραχές, όπως προβλήματα όρασης και αισθητικότητας, παράλυση ή έντονη κόπωση.
Οι υποτροπές της νόσου ενδέχεται να οδηγήσουν σε ολοένα και μεγαλύτερες μόνιμες αναπηρίες. Παρότι η ΣΚΠ μπορεί πλέον να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, όλες οι εγκεκριμένες θεραπείες καταστέλλουν το ανοσοποιητικό σύστημα με μη ειδικό τρόπο και ορισμένες συνοδεύονται από σημαντικές παρενέργειες. Από την άλλη πλευρά, είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές στην καταστολή των οξέων υποτροπών.
Στόχος να “εκπαιδευτεί” το ανοσοποιητικό σύστημα
Ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης (UZH), το Ινστιτούτο Karolinska της Στοκχόλμης και άλλους συνεργαζόμενους φορείς, μεταξύ των οποίων ο Markus Reindl από το Ερευνητικό Εργαστήριο της Πανεπιστημιακής Κλινικής του Ίνσμπρουκ, δημοσίευσε στο αμερικανικό επιστημονικό περιοδικό PNAS τα πρώτα αποτελέσματα κλινικής μελέτης σε ασθενείς σχετικά με μια καινοτόμο θεραπεία για τη σκλήρυνση κατά πλάκας.
“Η νέα προσέγγιση αξιοποιεί ερυθρά αιμοσφαίρια του ίδιου του οργανισμού (ερυθροκύτταρα), στα οποία προσδένονται συγκεκριμένα πρωτεϊνικά συστατικά, εναντίον των οποίων στρέφεται η λανθασμένη ανοσολογική αντίδραση στη ΣΚΠ”, ανέφερε το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης.
Μετά την επανεισαγωγή τους στον οργανισμό, τα ερυθροκύτταρα απορροφώνται και αποδομούνται, όπως συμβαίνει με τα γηρασμένα ερυθρά αιμοσφαίρια, κυρίως στο ήπαρ και τον σπλήνα. Κατά τη διαδικασία αυτή, τα συνδεδεμένα αντιγόνα παρουσιάζονται στο ανοσοποιητικό σύστημα με τρόπο που ενισχύει την ανοσολογική ανοχή.
Με αυτόν τον τρόπο, το ανοσοποιητικό σύστημα αναμένεται να “μάθει” να μην επιτίθεται πλέον στις συγκεκριμένες δομές του ίδιου του οργανισμού.
Η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε να επιτρέψει την στοχευμένη αναστολή της λανθασμένης ανοσολογικής αντίδρασης στη ΣΚΠ, χωρίς να καταστέλλεται συνολικά το ανοσοποιητικό σύστημα. “Με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί η αυτοάνοση νόσος με πολύ μεγάλη ακρίβεια και χωρίς σημαντικές παρενέργειες”, δήλωσε ο Andreas Lutterotti, επικεφαλής της μελέτης στην Κλινική Νευρολογίας του Πανεπιστημίου και της Πανεπιστημιακής Κλινικής της Ζυρίχης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συγκεκριμένη προσέγγιση θα μπορούσε να εφαρμοστεί και σε πολλές άλλες από τις περισσότερες από 100 αυτοάνοσες παθήσεις. Οι αυτοάνοσες νόσοι έχουν, γενικότερα, αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες και πλέον αφορούν περισσότερο από το 5% του πληθυσμού.
Πρώτη κλινική δοκιμή σε δέκα ασθενείς
Στην κλινική μελέτη, η νέα πιθανή θεραπεία εξετάστηκε για πρώτη φορά σε δέκα ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας. Οι συμμετέχοντες έλαβαν, σε αυξανόμενες δόσεις, δικά τους ερυθρά αιμοσφαίρια στα οποία είχαν προσδεθεί επτά συστατικά πρωτεϊνών της μυελίνης, τα λεγόμενα μυελινικά πεπτίδια. Τα τροποποιημένα κύτταρα αναφέρονται ως pcRBCs.
Η θεραπεία αποδείχθηκε καλά ανεκτή και ασφαλής. Σύμφωνα με τους ερευνητές, διάφοροι εργαστηριακοί δείκτες έδειξαν ότι οι φλεγμονώδεις διεργασίες στον εγκέφαλο υποχωρούσαν. Τρεις μήνες μετά τη χορήγηση των ερυθρών αιμοσφαιρίων, εντοπίστηκαν ρυθμιστικά Τ-κύτταρα, τα οποία περιορίζουν τις αυτοάνοσες διεργασίες.
“Συνολικά, τα pcRBCs αποτελούν μια πολλά υποσχόμενη αυτόλογη κυτταρική θεραπεία για την επίτευξη αντιγονο-ειδικής ανοσολογικής ανοχής στη σκλήρυνση κατά πλάκας”, αναφέρουν οι επιστήμονες στη μελέτη τους.
“Μετά από περισσότερα από 20 χρόνια ερευνητικής και αναπτυξιακής εργασίας, ξεπεράστηκε έτσι το πρώτο κλινικό εμπόδιο για να καταστεί δυνατή η εφαρμογή της θεραπείας στους ασθενείς”, δήλωσε ο Roland Martin από το Ινστιτούτο Πειραματικής Ανοσολογίας του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης.
Ωστόσο, η περαιτέρω κλινική ανάπτυξη της θεραπείας είναι ιδιαίτερα δαπανηρή και δεν μπορεί πλέον να πραγματοποιηθεί αποκλειστικά στο ακαδημαϊκό περιβάλλον. Για τον λόγο αυτό, οι επιστήμονες ίδρυσαν τη βιοτεχνολογική εταιρεία Cellerys.
Σε επόμενη μελέτη πρόκειται να εξεταστεί η κλινική αποτελεσματικότητα της θεραπείας, μόλις εξασφαλιστεί η απαραίτητη χρηματοδότηση.
Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover
Ειδήσεις υγείας σήμερα
Η ψυχολογική και συναισθηματική διάσταση της ζωής με την πρωτοπαθή χολική χολαγγειίτιδα
Εντοπίστηκαν γονίδια που συνδέονται με την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή – Προοπτική νέων θεραπειών
Οι τοξίνες της μούχλας στα τρόφιμα δεν καταστρέφονται με το μαγείρεμα ή το ψήσιμο
