«Πυροβολούν προς το μέρος μου. Παρακαλώ ελάτε να με πάρετε. Φοβάμαι». Με αυτές τις λέξεις, η φωνή της εξάχρονης Χιντ Ρατζάμπ «στοίχειωσε» ανθρώπους σε κάθε γωνιά του κόσμου.
Ήταν αυτή η έκκληση γεμάτη απελπισία της Χιντ Ρατζάμπ προς την Παλαιστινιακή Ερυθρά Ημισέληνο που έκανε την ιστορία της γνωστή διεθνώς. Το εξάχρονο κορίτσι είχε μείνει εγκλωβισμένο μέσα σε ένα αυτοκίνητο στη Γάζα, μαζί με τα νεκρά μέλη της οικογένειάς του, περιμένοντας για ώρες να φτάσει βοήθεια.
Η υπόθεση της Χιντ εξελίχθηκε σε μία από τις πιο γνωστές περιπτώσεις θανάτου αμάχων κατά τους πρώτους μήνες του πολέμου στη Γάζα, προκαλώντας διεθνή κατακραυγή.
Τώρα, όπως αναφέρει ο Guardian, ο ισραηλινός στρατός παραδέχθηκε την Τετάρτη ότι στρατιώτες του είχαν ανοίξει πυρ εναντίον του αυτοκινήτου στο οποίο επέβαιναν η Χιντ και έξι μέλη της οικογένειάς της το 2024, ενώ ανακοίνωσε ότι διέταξε ποινική έρευνα για το περιστατικό.
Η τρίωρη κλήση της Χιντ Ρατζάμπ για βοήθεια
Η Χιντ πέθανε μετά από μια απελπισμένη τηλεφωνική επικοινωνία διάρκειας τριών ωρών με την Παλαιστινιακή Ερυθρά Ημισέληνο στις 29 Ιανουαρίου 2024, κατά την οποία ζητούσε να σταλεί βοήθεια.
Το Kia Picanto της οικογένειας είχε δεχθεί πυρά την ώρα που οι επιβαίνοντες επιχειρούσαν να διαφύγουν από μια νέα ισραηλινή επιχείρηση στην πόλη της Γάζας.
Όλοι οι υπόλοιποι επιβάτες του αυτοκινήτου σκοτώθηκαν.
Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις είχαν επανειλημμένα αρνηθεί ότι στρατιώτες τους βρίσκονταν στην περιοχή κοντά στο σημείο του περιστατικού. Ωστόσο, έρευνες μέσων ενημέρωσης και άλλων φορέων είχαν εντοπίσει στοιχεία που υποδείκνυαν έντονα ότι ισραηλινά άρματα μάχης που βρίσκονταν κοντά ήταν υπεύθυνα για τα πυρά.
Παλαιστίνιοι διασώστες έστειλαν ασθενοφόρο για να παραλάβει τη Χιντ και παρέμειναν στην τηλεφωνική γραμμή μαζί της μέχρι τη στιγμή που χάθηκε η επικοινωνία.
Το ασθενοφόρο δέχθηκε επίσης πυρά και δύο διασώστες σκοτώθηκαν.
Οι σοροί των θυμάτων ανασύρθηκαν μόλις 12 ημέρες αργότερα, όταν τα ισραηλινά στρατεύματα αποχώρησαν από την περιοχή.
Την Τετάρτη, οι IDF παραδέχθηκαν επίσης ότι στρατιώτες τους είχαν ανοίξει πυρ και εναντίον του ασθενοφόρου.
Ποινική έρευνα για την υπόθεση
«Μετά την εξέταση των ευρημάτων και λόγω καταγγελλόμενων αστοχιών στον συντονισμό της μετακίνησης του ασθενοφόρου της Παλαιστινιακής Ερυθράς Ημισελήνου, αποφασίστηκε η έναρξη ποινικής έρευνας για το περιστατικό από τη Διεύθυνση Ποινικών Ερευνών της Στρατιωτικής Αστυνομίας», ανέφερε ο ισραηλινός στρατός την Τετάρτη.
Όπως σημειώνει ο Guardian, οι ποινικές έρευνες για ενδεχόμενη εγκληματική συμπεριφορά Ισραηλινών στρατιωτών σε υποθέσεις θανάτων Παλαιστινίων σπάνια οδηγούν σε καταδίκες.
Την ίδια ημέρα οι IDF δημοσιοποίησαν πορίσματα και για τέσσερα ακόμη περιστατικά υψηλού προφίλ στη Γάζα.
Μεταξύ αυτών, ανακοίνωσαν ότι ξεκινούν ποινική έρευνα για τη δολοφονία 15 Παλαιστινίων διασωστών και εργαζομένων σε ανθρωπιστικές οργανώσεις κοντά στη Ράφα, στη νότια Γάζα, τον Μάρτιο του 2025.
Η δολοφονία 15 διασωστών στη Ράφα
Στρατιώτες που είχαν στήσει ενέδρα σε μαχητές της Χαμάς άνοιξαν αρχικά πυρ εναντίον ενός ασθενοφόρου που προσπαθούσε να παραλάβει τραυματίες από ισραηλινή επιχείρηση.
Στη συνέχεια πυροβόλησαν μια σειρά οχημάτων έκτακτης ανάγκης που πλησίασαν τις θέσεις τους.
Τα γεγονότα καταγράφηκαν σε βίντεο από κινητό τηλέφωνο και περιγράφηκαν επίσης από τον μοναδικό επιζώντα των πυροβολισμών.
Οι στρατιώτες στη συνέχεια πέρασαν με μπουλντόζες πάνω από τις σορούς και τα οχήματα, θάβοντάς τα σε ομαδικό τάφο.
Εργαζόμενοι του ΟΗΕ και διασώστες μπόρεσαν να φτάσουν στην περιοχή μόλις μία εβδομάδα αργότερα.
«Σκοτώθηκαν φορώντας τις στολές τους. Οδηγώντας τα οχήματά τους, τα οποία έφεραν σαφή διακριτικά. Φορώντας τα γάντια τους. Καθ’ οδόν για να σώσουν ζωές. Αυτό δεν έπρεπε ποτέ να έχει συμβεί», δήλωσε ο Τζόναθαν Γουίταλ, αξιωματούχος του ΟΗΕ που βοήθησε στην ανάσυρση των σορών.
Η αρχική εκδοχή του ισραηλινού στρατού και το βίντεο
Ο ισραηλινός στρατός είχε αρχικά ανακοινώσει ότι άνοιξε πυρ επειδή τα οχήματα «προχωρούσαν με ύποπτο τρόπο», χωρίς αναμμένους προβολείς ή φωτεινά σήματα έκτακτης ανάγκης.
Αργότερα όμως ανασκεύασε αυτή την εκδοχή, όταν ήρθε στο φως βίντεο που έδειχνε τα οχήματα της Ερυθράς Ημισελήνου και της Πολιτικής Άμυνας να κινούνται αργά, με τα φώτα έκτακτης ανάγκης αναμμένα και τα διακριτικά τους ορατά.
Ο Μούντερ Αμπέντ, Παλαιστίνιος διασώστης που βρισκόταν στο σημείο όπου σκοτώθηκαν οι 15 συνάδελφοί του, δήλωσε ότι ελπίζει «όσοι σκότωσαν τους συναδέλφους μου, που ήταν σαν οικογένειά μου, να βρεθούν αντιμέτωποι με τη δικαιοσύνη, με πραγματική δικαιοσύνη».
«Θέλω να πω σε ολόκληρο τον κόσμο, τα ασθενοφόρα 101 δεν είναι στόχος και πρέπει να προστατεύονται», πρόσθεσε, αναφερόμενος στον αριθμό έκτακτης ανάγκης της υπηρεσίας της Ερυθράς Ημισελήνου στη Γάζα.
Δεν θα υπάρξει ποινική έρευνα για τη World Central Kitchen
Οι IDF ανακοίνωσαν επίσης ότι αποφάσισαν να μην ξεκινήσουν ποινική έρευνα για τις αεροπορικές επιδρομές του Απριλίου του 2024 που έπληξαν αυτοκινητοπομπή της World Central Kitchen και σκότωσαν επτά εργαζομένους της αμερικανικής ανθρωπιστικής οργάνωσης, η οποία έχει διανείμει τρόφιμα στη Γάζα κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Η οργάνωση είχε δηλώσει τότε ότι είχε συντονίσει με τον στρατό τις μετακινήσεις των αυτοκινήτων της.
Τα οχήματα έφεραν το λογότυπο της World Central Kitchen στις οροφές τους, ώστε να είναι ορατό από αέρος, και μετά την επίθεση έμειναν απανθρακωμένα και κατεστραμμένα, γεγονός που υποδείκνυε σειρά στοχευμένων πληγμάτων.
Οι IDF ανακοίνωσαν την Τετάρτη ότι είχαν θεωρήσει λανθασμένα πως ορισμένα άτομα μέσα στα οχήματα ήταν ένοπλοι μαχητές της Χαμάς και ότι η αυτοκινητοπομπή είχε παρεκκλίνει από τη διαδρομή που είχε προηγουμένως συμφωνηθεί.
Ωστόσο, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι «οι αποφάσεις των διοικητών δεν δημιούργησαν εύλογη υποψία εγκληματικής συμπεριφοράς».
Δύο αξιωματικοί απομακρύνθηκαν τότε από τις θέσεις τους και τρεις ακόμη δέχθηκαν επίπληξη.
Η υπόθεση της Ζόμι Φράνκομ
Μεταξύ των ανθρώπων που σκοτώθηκαν στην επίθεση ήταν η Αυστραλή εργαζόμενη σε ανθρωπιστική οργάνωση Ζόμι Φράνκομ.
Η αυστραλιανή κυβέρνηση χαρακτήρισε τους θανάτους «τραγωδία και εξοργιστικό γεγονός» και πίεσε για πλήρη απόδοση ευθυνών και για «οποιεσδήποτε ενδεδειγμένες ποινικές κατηγορίες».
Τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας Άντονι Αλμπανέζι δήλωσε ότι είχε καταστήσει σαφές στο Ισραήλ και στον πρόεδρο Ισαάκ Χέρτσογκ ότι θα πρέπει να υπάρξει διαφάνεια σχετικά με την έρευνα του Ισραήλ για το περιστατικό, η οποία τότε βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη.
Τον Απρίλιο η υπουργός Εξωτερικών της Αυστραλίας Πένι Γουόνγκ απέτισε φόρο τιμής στη Φράνκομ με αφορμή τη δεύτερη επέτειο του θανάτου της.
«Άνθρωποι όπως η Ζόμι είναι σπάνιοι και η ανιδιοτέλειά τους δεν πρέπει μόνο να τιμάται αλλά και να προστατεύεται», δήλωσε.
Η αντίδραση της World Central Kitchen
Η World Central Kitchen δήλωσε ότι διαφωνεί έντονα τόσο με την εκδοχή των Ισραηλινών αξιωματούχων για τις αεροπορικές επιδρομές όσο και με την απόφαση να μην υπάρξει ποινική έρευνα.
«Δεν υπήρξε ποτέ καμία δικαιολογία ή αιτιολόγηση για τις επιθέσεις και τίποτα σε αυτή την εκδοχή δεν τις δικαιολογεί. Η απόφαση δεν συνάδει με την πλήρη αλήθεια και είναι βαθιά προσβλητική», ανέφερε σε ανακοίνωσή της.
«Τη στιγμή των θανατηφόρων επιθέσεων, οι IDF γνώριζαν ότι η ομάδα μας στη Γάζα ήταν άοπλη και δεν αποτελούσε απειλή για κανέναν. Είχαν πλήρη οπτική εικόνα των ανθρωπιστικών οχημάτων μας, τα οποία έφεραν σαφή διακριτικά, κατά τη διάρκεια των παρατεταμένων, πολλαπλών αεροπορικών πληγμάτων. Γνώριζαν εκ των προτέρων τις μετακινήσεις, τις ταυτότητες και τις δραστηριότητες της ομάδας μας».
Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα
Ο ισραηλινός στρατός αποφάσισε επίσης να μην κινηθεί ποινικά για τον θάνατο τεσσάρων εργαζομένων των Γιατρών Χωρίς Σύνορα σε δύο διαφορετικά περιστατικά, τον Νοέμβριο του 2023 και τον Φεβρουάριο του 2024.
Αργότερα, το Ισραήλ ουσιαστικά απαγόρευσε στην ιατρική ανθρωπιστική οργάνωση να δραστηριοποιείται στη Γάζα.
Ο Νταν Όουεν, ερευνητής της ισραηλινής οργάνωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων Yesh Din, δήλωσε ότι την τελευταία δεκαετία μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό ερευνών είχε οδηγήσει σε απαγγελία κατηγοριών.
Όπως είπε, η αυξανόμενη πολιτική πίεση «αποθαρρύνει ακόμη περισσότερο τις ισραηλινές αρχές επιβολής του νόμου από το να καταστήσουν υπεύθυνους όσους φέρουν ευθύνη, ακόμη και όταν υπάρχουν σαφή αποδεικτικά στοιχεία».
Ο ΟΗΕ για «διάχυτο κλίμα ατιμωρησίας»
Έκθεση του ΟΗΕ που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο έκανε λόγο για «διάχυτο κλίμα ατιμωρησίας» του Ισραήλ στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη.
Η έκθεση αναφερόταν σε «σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου», ορισμένες από τις οποίες, σύμφωνα με το κείμενο, συνιστούν εγκλήματα πολέμου και ενδεχομένως άλλα διεθνή εγκλήματα.
Οι ισραηλινές δυνάμεις υποστηρίζουν ότι δεν στοχοποιούν ποτέ σκόπιμα αμάχους στη Γάζα και κατηγορούν τη Χαμάς ότι χρησιμοποιεί αμάχους για να προστατεύει τους μαχητές της.
Οι IDF δήλωσαν ότι, στο πλαίσιο των υποχρεώσεών τους βάσει του διεθνούς και του ισραηλινού δικαίου, εξετάζουν «εξαιρετικά περιστατικά που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια των μαχών».
«Για περισσότερες από χίλιες ημέρες, οι IDF διεξάγουν εντατικές πολεμικές επιχειρήσεις σε πολυάριθμα μέτωπα, εκτελώντας ένα ευρύ φάσμα στρατιωτικών αποστολών μέσα σε μια εξαιρετικά σύνθετη επιχειρησιακή πραγματικότητα», ανέφερε ο στρατός.
*Με πληροφορίες από: The Guardian, Κεντρική Εικόνα: Χιντ Ρατζάμπ, The Voice of Hind Rajab, Πηγή: imdb.com
