Υπάρχουν συγγραφείς που γράφουν βιβλία για να διαβαστούν, αλλά και συγγραφείς που γράφουν για να επουλώσουν βαθιά ψυχικά τραύματα. «Χωρίς εσένα – Μαρτυρία μιας μητέρας», ένα βιβλίο της Valérie Lamber, βαθιά προσωπικό, αφηγείται τον πόνο που συνεπάγεται η απώλεια ενός παιδιού.
Η Valérie Lamber είναι λογοτεχνικό ψευδώνυμο, καθώς η συγγραφέας επέλεξε να μη χρησιμοποιήσει το πραγματικό της όνομα, σεβόμενη την επιθυμία των παιδιών της να παραμείνουν ανώνυμα. Μοιράζεται την ιστορία της αισθανόμενη την ανάγκη όχι μόνο να μοιραστεί τον πόνο της αλλά και να «επικοινωνήσει» με κάθε γονιό που έχει βιώσει την απώλεια παιδιού.
Μια νεαρή γυναίκα ερωτευμένη, μια εγκυμοσύνη που ανέμενε για να συμπληρώσει την ευτυχία της, μια γέννα εύκολη, ένα αγόρι υγιές και χαρούμενο. Ο Μάικλ έρχεται στον κόσμο στις 12 Οκτωβρίου και η ζωή της οικογένειας μοιάζει, όπως γράφει «σχεδόν τέλεια». Η αφήγηση αυτών των πρώτων κεφαλαίων δεν είναι διακοσμητική· είναι θεμελιώδης, γιατί περιγράφει την χαρούμενη καθημερινότητα της μητέρας που πρόκειται να καταρρεύσει, ώστε ο αναγνώστης να νιώσει το μέγεθος της απώλειας.
Ένα καλοκαιρινό πρωϊνό, μια συνηθισμένη ρουτίνα –το σχολικό λεωφορείο, η γνώριμη διαδρομή, η υπόσχεση πως «ποτέ δεν διασχίζουμε τον δρόμο»– ανατρέπεται από μια μοιραία λεπτομέρεια: το λεωφορείο σταματά, για μία και μοναδική φορά, στην απέναντι πλευρά του δρόμου. Ο Μάικλ, έξι ετών, διασχίζει μόνος το δρόμο πριν προλάβει να τον πιάσει η μητέρα του και χάνει τη ζωή του μέσα σε δευτερόλεπτα καθώς τον χτυπά διερχόμενο αυτοκίνητο. Η συγγραφέας περιγράφει εκείνη τη στιγμή, το ασθενοφόρο, τον λευκό διάδρομο του νοσοκομείου, τα λόγια του γιατρού, με μια ακρίβεια που δεν επιδιώκει τον εντυπωσιασμό, αλλά τη μαρτυρία, την ανάγκη να καταγράψει τι ακριβώς συνέβη.
Το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου αφιερώνεται σε αυτό που ακολουθεί: το πένθος με όλες του τις παραλλαγές – τη σιωπή, την απόσταση από τους άλλους, τις αποφάσεις που καμία μητέρα δεν θα ήθελε να πάρει (τον τάφο, την κηδεία, την επιγραφή στην πέτρα), αλλά και, με τον καιρό, τη γέννηση δύο ακόμη παιδιών, της Αναστασίας και του Νικόλα. Εδώ βρίσκεται ίσως η πιο πολύτιμη συνεισφορά του βιβλίου: Η Lamber αρνείται κατηγορηματικά την ιδέα ότι τα νέα παιδιά «αντικαθιστούν» το χαμένο. «Η αγάπη δεν διαιρείται, πολλαπλασιάζεται», γράφει. Με σπάνια ειλικρίνεια, αναφέρεται στον φόβο που τη συνόδευσε στις επόμενες εγκυμοσύνες και στην ανατροφή, την υπερπροστατευτικότητα, τις πληγές που –το παραδέχεται η ίδια– πέρασαν άθελά της και στα άλλα της παιδιά.
Στο τέλος, ένα κείμενο με τίτλο «Χωρίς οδηγίες χρήσης» τονίζει πως δεν υπάρχει εγχειρίδιο για το πώς αγαπάς, πώς χάνεις, πώς συνεχίζεις. Υπάρχει μόνο ο δρόμος που ανοίγεις καθώς προχωράς, σκοντάφτοντας, μαθαίνοντας. Η συγγραφέας, 58 ετών σήμερα, 26 χρόνια μετά την απώλεια, δεν διεκδικεί ότι «θεραπεύτηκε». Γράφει, αντίθετα, ότι έμαθε να συγκατοικεί με την απουσία – μια διάκριση λεπτή αλλά ουσιαστική, που τιμά την αλήθεια του πένθους χωρίς να προσφέρει ψεύτικες παρηγοριές.
Είναι ακριβώς αυτή η απουσία διδακτισμού που κάνει το βιβλίο τόσο χρήσιμο ως υλικό στήριξης. Δεν προσφέρει «βήματα», δεν υπόσχεται ότι ο πόνος θα περάσει· μοιράζεται μια εμπειρία, με σεβασμό, «ψιθυριστά», όπως γράφει η ίδια η συγγραφέας, ώστε κάθε γονιός να αναγνωρίσει σε αυτήν κάτι από το δικό του πένθος, χωρίς να νιώσει ότι του υπαγορεύεται πώς πρέπει να πενθεί.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το βιβλίο –μεταφρασμένο στα αγγλικά και στα γαλλικά– έχει χρησιμοποιηθεί ως βοήθημα από τον οργανισμό The Compassionate Friends UK, μια από τις πιο αναγνωρισμένες οργανώσεις στήριξης γονέων που έχουν χάσει παιδί. Η Carolyn Brice, Διευθύνουσα Σύμβουλος του οργανισμού, εξέφρασε την πεποίθηση ότι το βιβλίο θα προσφέρει παρηγοριά σε πολλές οικογένειες, ενώ η Mary Hartley, υπεύθυνη της βιβλιοθήκης του οργανισμού, αποφάσισε να το εντάξει στη συλλογή της – μια συλλογή που, μέχρι πρότινος, διέθετε μόλις έναν τίτλο για οικογένειες που περιμένουν νέο παιδί μετά από απώλεια. Η ίδια η Hartley ετοιμάζει μάλιστα εκτενή κριτική του βιβλίου, η οποία αναμένεται να δημοσιευθεί στο περιοδικό Compassion την άνοιξη του 2027. Παράλληλα, άρθρο της συγγραφέως έχει ήδη δημοσιευθεί από το The Loss Foundation UK, έναν ακόμη φορέα αναφοράς για θέματα πένθους.
Η αναγνώριση αυτή δεν είναι τυπική· δείχνει πως μια προσωπική μαρτυρία μπόρεσε να βρει απήχηση πέρα από τα σύνορα, ανάμεσα σε ειδικούς και οργανισμούς που ασχολούνται καθημερινά με το πένθος γονέων. Η συγγραφέας, με ελληνικές ρίζες, εκφράζει την επιθυμία το βιβλίο της να φτάσει και να μιλήσει και στο ελληνικό κοινό – σε γονείς που, όπως η ίδια κάποτε, αναζητούν μια φωνή να τους πει ότι δεν είναι μόνοι.
Το «Χωρίς εσένα» δεν είναι εύκολο ανάγνωσμα και απευθύνεται κυρίως στους γονείς που βιώνουν την ίδια απώλεια και αναζητούν μια συντροφιά μέσα στη σιωπή τους, αλλά και για όσους θέλουν να καταλάβουν –χωρίς να έχουν περάσει οι ίδιοι κάτι αντίστοιχο– τι σημαίνει πραγματικά να χάνεις ένα παιδί και να μαθαίνεις, μέρα με τη μέρα, να ζεις ξανά. Δεν υπόσχεται λύτρωση, υπόσχεται συντροφιά, το πολυτιμότερο δώρο που μπορεί να προσφέρει ένα βιβλίο.
Προσθέστε το iatronet.gr στο Discover
Ειδήσεις υγείας σήμερα
Π.Ο.Υ: Πάνω από μισό εκατομμύριο παιδιά στην Ευρώπη παραμένουν χωρίς εμβολιαστική κάλυψη
Η συσσώρευση χολικών οξέων οδηγεί στην εξάπλωση του καρκίνου του μαστού [μελέτη]
Ποια είναι τα οφέλη των ασκήσεων ενδυνάμωσης
