Η Ευρωπαϊκή Ένωση περιόρισε τη χρήση μικροπλαστικών στα καλλυντικά το 2023, ωστόσο τα προϊόντα skincare ενδέχεται να εξακολουθούν να τα περιέχουν. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Ανεξαρτήτως φύλου, και από το πόσο επενδύει κανείς στην περιποίηση της επιδερμίδας, είναι πολύ πιθανό να έχει παρατηρηθεί ότι η βιομηχανία της ομορφιάς βρίσκεται σε μεγάλη άνθηση.
Προϊόντα περιποίησης δέρματος, μακιγιάζ και αντιγηραντικοί οροί κατακλύζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα καταστήματα, με την παγκόσμια αγορά ομορφιάς να εκτιμάται, σύμφωνα με πρόσφατες εκθέσεις, ότι θα φτάσει τα 590 δισ. δολάρια (516 δισ. ευρώ) έως το 2030.
Ορισμένα από αυτά τα προϊόντα, ωστόσο, ενδέχεται να περιέχουν μικροπλαστικά, δηλαδή μικροσκοπικά κομμάτια πλαστικού που συμβάλλουν στην περιβαλλοντική ρύπανση και των οποίων οι επιπτώσεις στην υγεία βρίσκονται ακόμη υπό μελέτη.
Πώς τα μικροπλαστικά καταλήγουν σε αυτά τα προϊόντα και πώς ρυθμίζονται σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ);
Το Euronews συνομίλησε με την Iseult Lynch, περιβαλλοντική χημικό και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, καθώς και με την Hélène Duguy, περιβαλλοντολόγο δικηγόρο της μη κυβερνητικής οργάνωσης ClientEarth, προκειμένου να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα.
Τι περιέχουν τα προϊόντα ομορφιάς;
Μικροπλαστικά μπορούν να εντοπιστούν τόσο σε προϊόντα που χρησιμοποιούνται και έπειτα αφαιρούνται, όπως τα απολεπιστικά προσώπου, όσο και σε προϊόντα που παραμένουν στο δέρμα, όπως οι ενυδατικές κρέμες και τα κραγιόν.
Το ίδιο το πλαστικό δεν είναι από μόνο του εξαιρετικά επιβλαβές: «Η πρόκληση με τα πλαστικά αφορά κυρίως τα πρόσθετα που περιέχουν, δηλαδή τις ουσίες που προστίθενται σε αυτά τα πλαστικά ώστε να είναι εύπλαστα και λειτουργικά», εξήγησε η Lynch.
Η Lynch υπογράμμισε ότι τα πλαστικά ενδέχεται να περιέχουν πλαστικοποιητές, χρωστικές και τοξικές χημικές ουσίες όπως οι υπερ- και πολυφθοροαλκυλικές ουσίες (PFAS), οι οποίες μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα για την ανθρώπινη υγεία.
Τα μικροπλαστικά προστίθενται στα προϊόντα ομορφιάς για πολλούς λόγους, μεταξύ των οποίων για να προσδίδουν πιο λεία υφή ή λαμπερό, glitter αποτέλεσμα.
Ωστόσο, υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις που μπορούν να τα αντικαταστήσουν, όπως βιολογικής βάσης πολυμερή που προέρχονται από μη βρώσιμα φυτικά συστατικά, εξήγησε η Lynch. Για παράδειγμα, ο φλοιός ρυζιού μπορεί να υποστεί επεξεργασία ώστε να μετατραπεί σε βιοδιασπώμενα σωματίδια, τα οποία μπορούν να αποτελέσουν εναλλακτική λύση στα μικροπλαστικά.
Πώς ρυθμίζονται τα προϊόντα ομορφιάς;
Τα μικροπλαστικά στα προϊόντα ομορφιάς ρυθμίζονται βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/2055 της Επιτροπής, ο οποίος υιοθετήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2023.
Η συγκεκριμένη νομοθεσία δεν αφορά αποκλειστικά τα καλλυντικά, καθώς καλύπτει ένα ευρύ φάσμα μικροπλαστικών που προστίθενται σκόπιμα, μεταξύ άλλων σε λιπάσματα και απορρυπαντικά.
«Πρόκειται για τον ευρύτερο περιορισμό που έχουμε δει στην Ευρώπη όσον αφορά τις χημικές ουσίες, επειδή στοχεύει σε μία τεράστια ομάδα πολυμερών, κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά», δήλωσε η Duguy στο Euronews Next.
Παρά τον περιορισμό αυτό, προϊόντα περιποίησης δέρματος και μακιγιάζ που βρίσκονται στα ευρωπαϊκά μπάνια ενδέχεται να εξακολουθούν να περιέχουν μικροπλαστικά. «Ο περιορισμός προβλέπει διάφορες μεταβατικές περιόδους, ανάλογα με το είδος των καλλυντικών για το οποίο μιλάμε», ανέφερε η Duguy.
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας που ξεβγάζονται πρέπει να αποσυρθούν σταδιακά έως τις 16 Οκτωβρίου 2027, τα καλλυντικά που παραμένουν στο δέρμα έως τις 16 Οκτωβρίου 2029 και το μακιγιάζ έως τις 16 Οκτωβρίου 2035.
Ωστόσο, οι μεταβατικές αυτές περίοδοι αφορούν κυρίως τη διάθεση των προϊόντων στην αγορά: «Οι εταιρείες θα εξακολουθήσουν να μπορούν να χρησιμοποιούν τα εναπομείναντα αποθέματά τους, επομένως τα μικροπλαστικά θα παραμείνουν για κάποιο διάστημα ακόμη», πρόσθεσε η Duguy.
Σύμφωνα με τη Duguy, η ΜΚΟ της οποίας στήριξε τον περιορισμό των μικροπλαστικών, η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα μικροπλαστικά στα καλλυντικά αποτελεί σημαντικό προηγούμενο για την Ένωση, η οποία στη συνέχεια θα πρέπει να εξετάσει την επιβολή μίας συνολικής απαγόρευσης για όλες τις PFAS, μια ομάδα άνω των 10.000 συνθετικών χημικών ουσιών.
«Τα μικροπλαστικά αποτέλεσαν την πρώτη δοκιμαστική υπόθεση για άλλες χημικές ουσίες που είναι εξίσου ανθεκτικές στο περιβάλλον και πρέπει να αντιμετωπιστούν ως ομάδα, γιατί προφανώς δεν θα λειτουργούσε να εξετάζουμε κάθε πολυμερές ξεχωριστά», κατέληξε η Duguy.
Με πληροφορίες από Euronews
