Μικρότερη κατά περίπου 30% θα είναι η επόμενη δόση που θα πληρώσουν οι δανειολήπτες που έχουν ρυθμίσει τις δανειακές υποχρεώσεις τους κάνοντας χρήση του νόμου Κατσέλη.
Η τροπολογία που ψηφίστηκε στη Βουλή αναμένεται να δώσει την πολυπόθητη οικονομική ανάσα σε τουλάχιστον 100.000 δανειολήπτες, οι οποίοι θα δουν να διαγράφονται οι τόκοι που πλήρωναν μέχρι σήμερα σε ποσοστό έως και 98%. Πλέον, με τη νομοθετική ρύθμιση του υπουργείου Οικονομικών εφαρμόζεται καθολικά η απόφαση του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με την οποία ο τόκος υπολογίζεται στη μηνιαία δόση και όχι στο συνολικό κεφάλαιο, ενώ κατέστη σαφές ότι η απόφαση έχει και αναδρομική ισχύ.
Τα οφέλη
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οι δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη θα πληρώνουν αισθητά χαμηλότερες δόσεις, θα έχουν μικρότερη επιβάρυνση και θα αποπληρώνουν τις δανειακές υποχρεώσεις τους πολύ πιο σύντομα. Αφορά ωστόσο μόνο τους δανειολήπτες που έχουν ενήμερα δάνεια, ενώ η αναδρομικότητα δεν ισχύει για όσους έχουν αποπληρώσει ήδη τις οφειλές τους. Δηλαδή, όσα επιπλέον ποσά κατέβαλαν τα προηγούμενα χρόνια αναγνωρίζονται ως αποπληρωμένο κεφάλαιο.
Σύμφωνα με νομικούς κύκλους, «οι εταιρείες διαχείρισης οφείλουν να προχωρήσουν χωρίς καθυστερήσεις στις αναγκαίες διορθώσεις και στην αναπροσαρμογή των δοσολογίων χωρίς να αναγκαστούν οι πολίτες να προσφύγουν εκ νέου στα δικαστήρια για να δικαιωθούν».
Ποιοι είναι οι ωφελούμενοι
Αναλυτικότερα, η νομοθετική διάταξη δίνει ουσιαστική ανάσα σε χιλιάδες συνεπείς δανειολήπτες με ενεργές ρυθμίσεις, διασφαλίζοντας την πλήρη, καθολική και ενιαία εφαρμογή της πρόσφατης απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου. Κάτι που σημαίνει ότι εξασφαλίζεται η ενιαία εφαρμογή για όλους.
Σε ό,τι αφορά την αναδρομικότητα της απόφασης, τα ποσά που έχουν καταβάλει οι δανειολήπτες αναγνωρίζονται ως ήδη καταβληθέν κεφάλαιο, μειώνοντας το υπόλοιπο της οφειλής και περιορίζοντας αντίστοιχα τον αριθμό των δόσεων που απομένουν έως την πλήρη αποπληρωμή. Οι διαφορές από τον επανυπολογισμό δεν καταβάλλονται με την επιστροφή χρημάτων. Σημειώνεται ότι αυτή η αναδρομικότητα δεν προβλεπόταν από την ίδια την απόφαση του Αρείου Πάγου, αλλά την παρέχει η νομοθετική παρέμβαση της κυβέρνησης.
Παράδειγμα
Για παράδειγμα, εάν ένας δανειολήπτης πριν από τη νομοθετική ρύθμιση είχε οφειλή τον Ιανουάριο 2024 ύψους 144.500 ευρώ για 300 μήνες, πλήρωνε μηνιαία δόση 731 ευρώ, ενώ με την αποπληρωμή του δανείου θα είχε πληρώσει 219.300 ευρώ.
Μετά τη νομοθετική ρύθμιση η μηνιαία δόση μειώνεται κατά 32%, φτάνοντας τα 483 ευρώ, με το μηνιαίο όφελος να είναι 248 ευρώ και το συνολικό όφελος στη λήξη του δανείου να φτάνει τα 74.400 ευρώ. Ετσι πριν από την απόφαση θα απέμεναν 270 δόσεις, ενώ μετά την απόφαση απομένουν 255 δόσεις.
Αντίστοιχα, δανειολήπτης με οφειλή 50.000 ευρώ για 20 χρόνια θα έδινε 308 ευρώ τον μήνα, ενώ μετά την απόφαση η δόση θα μειωθεί στα 209 ευρώ, με το μηνιαίο όφελος να είναι στα 99 ευρώ, ενώ στη λήξη του δανείου το όφελος για τον δανειολήπτη θα είναι 23.800 ευρώ.
Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στην απόφαση, η διαφορά των τόκων που καταβλήθηκαν και αυτών που έπρεπε να καταβληθούν, δυνάμει άλλων μεθόδων υπολογισμού τοκοφορίας, εκλαμβάνεται ως αποπληρωμή κεφαλαίου και απομειώνει το υπόλοιπο της οφειλής όπως έχει διαμορφωθεί κατά τον χρόνο έναρξης ισχύος του παρόντος. Για τυχόν καταβληθέντα ποσά για ρυθμίσεις που έχουν περατωθεί ή έχουν πληρωθεί οι προϋποθέσεις για να κηρυχθούν έκπτωτες δεν αναζητούνται αναδρομικά.
Σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών, δεν δίνεται αναδρομικότητα σε υποθέσεις που έχουν κλείσει ή έχουν κηρυχθεί έκπτωτες, γιατί στις υποθέσεις αυτές είτε η οφειλή έχει αποπληρωθεί και η κύρια κατοικία έχει ήδη διασωθεί (συνήθως με εφάπαξ αποπληρωμή του υπόλοιπου κεφαλαίου) είτε έχουν ήδη παραχθεί νομικά αποτελέσματα και για τις δύο πλευρές εξαιτίας της μη καταβολής δόσεων για σειρά μηνών ή ετών.
Η αναδρομική επανεξέταση αυτών των υποθέσεων θα δημιουργούσε σοβαρή νομική και συστημική αβεβαιότητα, καθώς θα απαιτούσε να ανοίξουν ξανά χιλιάδες παλαιές υποθέσεις, πολλές από τις οποίες βασίζονται σε δικαστικές αποφάσεις δεκαετίας. Επιπλέον, όσον αφορά τις περιπτώσεις όπου ο οφειλέτης έχει εκπέσει από τη ρύθμιση, δεν τίθεται θέμα αναδρομικής επιστροφής για ποσά που δεν πληρώθηκαν ποτέ.
Η νομοθετική παρέμβαση αποσαφηνίζει, παράλληλα, ότι οι ρυθμίσεις που έχουν συναφθεί μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού εξακολουθούν να διέπονται από το ισχύον πλαίσιο. Η μηνιαία δόση στον εξωδικαστικό υπολογίζεται ως τοκοχρεολυτική δόση επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής και όχι επί της μηνιαίας δόσης, όπως προβλέπεται ήδη από τον νόμο, τις κανονιστικές πράξεις και τις συμβάσεις ρύθμισης.
Το κόστος
Το κόστος για τη νομοθετική ρύθμιση θα φτάσει τα 700 εκατ. ευρώ. Ειδικότερα, η μείωση των δόσεων συνεπάγεται χαμηλότερες μελλοντικές εισπράξεις για το πρόγραμμα εγγυήσεων «Ηρακλής».
Συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι η συνολική επίδραση είναι περίπου 500 εκατ. ευρώ σε βάθος 20ετίας, λόγω των χαμηλότερων δόσεων σε δάνεια συνολικού ύψους 16,5 δισ. ευρώ και επιπλέον περίπου 200 εκατ. ευρώ από την αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης. Ωστόσο, σημαντικό μέρος του κόστους των αναδρομικών δεν θα επιβαρύνει το Δημόσιο, καθώς θα καλυφθεί από τα ίδια τα πιστωτικά ιδρύματα.
