Το δεύτερο μέτωπο κατά του Τραμπ: Πόσο κοντά είναι οι Δημοκρατικοί στον έλεγχο των πολιτειών;

Η αντίστροφη μέτρηση για τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ έχει ήδη ξεκινήσει, με το ενδιαφέρον να στρέφεται κυρίως στη μάχη για τον έλεγχο του Κογκρέσου, όμως μια δεύτερη αναμέτρηση εξελίσσεται παράλληλα στις πολιτείες και μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντική. Οι Δημοκρατικοί βλέπουν το 2026 ως μια σπάνια ευκαιρία να ανατρέψουν την κυριαρχία των Ρεπουμπλικανών σε αρκετά πολιτειακά νομοθετικά σώματα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αποκτήσουν πλήρη έλεγχο της πολιτειακής εξουσίας.

Στις ΗΠΑ, η πολιτική εξουσία λειτουργεί σε δύο βασικά επίπεδα. Σε ομοσπονδιακό επίπεδο βρίσκονται ο πρόεδρος και το Κογκρέσο, το οποίο αποτελείται από τη Γερουσία και τη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Κάθε πολιτεία, όμως, διαθέτει παράλληλα τη δική της κυβέρνηση, με κυβερνήτη και πολιτειακό νομοθετικό σώμα, συνήθως Γερουσία και Βουλή. Όταν ένα κόμμα ελέγχει και τα τρία πολιτειακά κέντρα εξουσίας, αποκτά το λεγόμενο «trifecta».

Σύμφωνα με τη Washington Post, οι Δημοκρατικοί βρίσκονται στην επίθεση. Θα μπορούσαν να τερματίσουν τον πλήρη έλεγχο των Ρεπουμπλικανών σε έως και έξι πολιτείες –αποσπώντας από αυτούς τουλάχιστον ένα από τα τρία κέντρα πολιτειακής εξουσίας- και να αποκτήσουν οι ίδιοι ενιαίο έλεγχο σε έως και επτά («trifecta»).

Τα πολιτειακά νομοθετικά σώματα καθορίζουν πολιτικές σε ζητήματα όπως η επαναχάραξη των εκλογικών περιφερειών, οι αμβλώσεις, η ψηφοφορία, η εκπαίδευση και η φορολογία.

Οι επτά πολιτείες στις οποίες οι Δημοκρατικοί έχουν δρόμο προς την κατάκτηση ενός trifecta είναι η Μινεσότα, η Πενσιλβάνια, η Νεβάδα, το Μίσιγκαν, το Ουισκόνσιν, η Αριζόνα και η Αλάσκα.

Την ίδια στιγμή, οι Ρεπουμπλικανοί βρίσκονται σε θέση άμυνας, έχοντας τη δυνατότητα να διασπάσουν τον πλήρη έλεγχο των Δημοκρατικών σε μόλις δύο πολιτείες και να αποκτήσουν πλήρη έλεγχο σε έως και πέντε.

Η σημασία των «trifectas»

Σύμφωνα την ανάλυση της Washington Post, ψηφίζεται πολύ περισσότερη νομοθεσία όταν η κυβέρνηση μιας πολιτείας βρίσκεται υπό τον έλεγχο ενός μόνο κόμματος, συμπεριλαμβανομένων νομοσχεδίων για πολιτικά διχαστικά ζητήματα.

Σχεδόν όλες οι νέες νομοθετικές ρυθμίσεις που επαχάραξαν τις εκλογικές περιφέρειες των πολιτειών για το Κογκρέσο υιοθετήθηκαν σε πολιτείες όπου ένα κόμμα είχε ενιαίο έλεγχο της κυβέρνησης. Το ίδιο ισχύει και για πολιτικές σε ζητήματα όπως οι αμβλώσεις και τα δικαιώματα οπλοκατοχής, στα οποία Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί συχνά δυσκολεύονται να καταλήξουν σε διακομματικούς συμβιβασμούς.

Η απόκτηση πλήρους ελέγχου σε ορισμένες πολιτείες μπορεί να έχει συνέπειες που φτάνουν μέχρι την Ουάσιγκτον. Οι πολιτειακές αρχές διαδραματίζουν σε αρκετές περιπτώσεις καθοριστικό ρόλο στην επαναχάραξη των εκλογικών περιφερειών από τις οποίες εκλέγονται τα μέλη της ομοσπονδιακής Βουλής των Αντιπροσώπων. Έτσι, μια αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών σε επίπεδο πολιτείας μπορεί να επηρεάσει και τη μελλοντική μάχη για τον έλεγχο του Κογκρέσου. Όταν η χάραξη των περιφερειών γίνεται σκόπιμα με τρόπο που ευνοεί ένα κόμμα, η πρακτική είναι γνωστή ως «gerrymandering».

Ο αριθμός των πολιτειών με «trifecta» έχει αυξηθεί σταθερά και θεαματικά αυτόν τον αιώνα, με 38 πολιτείες να διαθέτουν πλέον μονοκομματική κυβέρνηση. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, λιγότερες από 20 πολιτείες ελέγχονταν εξ ολοκλήρου από ένα κόμμα.

Οι αριθμοί των τελευταίων πέντε ετών αποτελούν ιστορικό υψηλό από τη δεκαετία του 1950 και αντανακλούν την αυξανόμενη πόλωση και τη μειωμένη διάθεση των ψηφοφόρων για «ticket-splitting», δηλαδή την επιλογή υποψηφίων διαφορετικών πολιτικών κομμάτων για διαφορετικά αξιώματα στις ίδιες εκλογές.

Σπάνια ευκαιρία για Δημοκρατικούς

Σύμφωνα με το αμερικανικό δημοσίευμα, τα αποτελέσματα αυτών των πολιτειακών αναμετρήσεων θα μπορούσαν να αποδειχθούν σημαντικότερα για πολλούς ψηφοφόρους από τα αποτελέσματα των ομοσπονδιακών εκλογών, δεδομένης της δυνατότητας των πολιτειακών νομοθετικών σωμάτων να καθορίζουν πολιτικές που επηρεάζουν μεγάλες πτυχές της ζωής και της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Επειδή το Κογκρέσο βρίσκεται συχνά σε αδιέξοδο και η πολιτική γίνεται ολοένα και πιο πολωμένη, οι πολιτείες έχουν αρχίσει να κινούνται πιο επιθετικά για να καλύψουν το κενό εξουσίας που δημιουργείται.

Οι Ρεπουμπλικανοί κατέχουν σταθερά περισσότερες έδρες στα πολιτειακά νομοθετικά σώματα από τους Δημοκρατικούς μετά τις εκλογές του 2010, όταν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα κέρδισε καθαρά σχεδόν 700 έδρες και απέκτησε τον έλεγχο 20 νομοθετικών σωμάτων.

«Το 2026 αποδεικνύεται μια ευκαιρία που εμφανίζεται μία φορά σε κάθε γενιά για τους Δημοκρατικούς, προκειμένου να μετατοπίσουν την ισορροπία ισχύος μακριά από τους Ρεπουμπλικανούς», ανέφερε σε ανακοίνωσή της η Heather Williams, πρόεδρος της Democratic Legislative Campaign Committee, του κομματικού οργανισμού που είναι αρμόδιος για τις εκστρατείες στα πολιτειακά νομοθετικά σώματα.

Ο αντίστοιχος οργανισμός των Ρεπουμπλικανών, η Republican State Leadership Committee, χαρακτήρισε σε υπόμνημα του Απριλίου τις φετινές εκλογές ως ένα «πολιτικό περιβάλλον που είναι πιθανό να αποδειχθεί ένα από τα δυσκολότερα για τους Ρεπουμπλικανούς στις πολιτείες τα τελευταία χρόνια», προσθέτοντας ότι η στρατηγική τους περιλαμβάνει μια «προσέγγιση που δίνει προτεραιότητα στην άμυνα».