Οι 5+1 επιλογές του Τραμπ για το Ιράν μετά τις ενδιάμεσες – Οι πέντε είναι κακές: Ποια η εναλλακτική

Απορρίπτοντας πρόσφατα την πρόταση του Ιράν για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο της κλιμάκωσης εξετάζοντας μάλιστα όλα τα σενάρια. Ποιες είναι όμως πραγματικά οι επιλογές του και ποιο είναι το κόστος καθεμιάς;

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ανεβάσει κατακόρυφα τους τόνους απέναντι στην Τεχεράνη, απειλώντας ακόμη και με «αφανισμό» της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ωστόσο, όταν ρωτήθηκε ευθέως στις 31 Αυγούστου εάν θα χρησιμοποιούσε πυρηνικά όπλα κατά του Ιράν, το απέκλεισε, δηλώνοντας ότι «δεν υπάρχει λόγος γι’ αυτό», χαρακτηρίζοντας την ερώτηση «ανόητη».

Με δεδομένο λοιπόν ότι αποκλείεται η πυρηνική επιλογή, δύο Αμερικανοί ειδικοί εξέτασαν τις πιθανές ενέργειες στις οποίες μπορεί να προβεί ο πρόεδρος Τραμπ και κατέληξαν σε πέντε.

Με ανάλυσή τους στο Foreign Policy οι Κόουλ Μπιούσι, πρώην αναλυτής της CIA που διετέλεσε διευθυντής για θέματα Ιράν στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ, και Νέιτ Σουάνσον, διευθυντής Προγράμματος Στρατηγικής για το Ιράν στο Ατλαντικό Συμβούλιο, κατέληξαν στις εξής:

Epic Fury Νο2

Η πρώτη είναι οι Αμερικανοί να επαναλάβουν την επιχείρηση «Epic Fury», ενδεχομένως μαζί με το Ισραήλ, ακόμα πιο έντονα. «Σε αυτό το σενάριο, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν ασφαλώς να προκαλέσουν περαιτέρω πλήγματα και να υποβαθμίσουν τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν, καθώς και την ικανότητά του να απειλεί τα Στενά του Ορμούζ και τις γειτονικές του χώρες.

Ωστόσο, προειδοποιούν ότι αυτό δεν θα άλλαζε τη στάση του Ιράν, από τη στιγμή που δεν το κατάφεραν νωρίτερα μέσα στη χρονιά, «ιδίως εάν το Ιράν καταφέρει και πάλι να αποκρύψει αρκετά πυρομαχικά ώστε να διατηρήσει τη δυνατότητα ανταποδοτικών πληγμάτων».

Ακόμα και αν οι Αμερικανοί χρησιμοποιούσαν αυτές τις επιθέσεις ως πρόσχημα για την επιστροφή στις διαπραγματεύσεις, οι Αμερικανοί αναλυτές εκτιμούν ότι το Ιράν μπορεί να επικεντρώσει και πάλι τα αντίποινά του στα κράτη του Κόλπου, τα οποία ήδη γίνονται ολοένα πιο ανήσυχα εξαιτίας των παράπλευρων ζημιών που έχουν υποστεί.

«Το χειρότερο σενάριο για τον Τραμπ θα ήταν να εγκρίνει επιθέσεις εναντίον ιρανικών μη στρατιωτικών υποδομών, ωθώντας το Ιράν να ανταποδώσει με πλήγματα σε ευάλωτες ενεργειακές εγκαταστάσεις στον Κόλπο» λένε τονίζοντας όμως πως σε μια τέτοια περίπτωση, το τίμημα μιας νέας ενεργειακής κρίσης θα το πλήρωναν οι καταναλωτές σε ολόκληρο τον κόσμο

Το φινάλε

Μια δεύτερη επιλογή είναι ο Τραμπ να διακηρύξει τη νίκη χωρίς να έχει επιτύχει τους αρχικούς του στόχους.

Αυτό, λένε οι Μπιούσι και Σουάνσον, θα μπορούσε να περιλαμβάνει ενέργειες όπως μια επιχείρηση ειδικών δυνάμεων με στόχο την εξασφάλιση του υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου, το οποίο βρίσκεται σήμερα θαμμένο υπόγεια αλλά εξακολουθεί να αποτελεί τη μεγαλύτερη βραχυπρόθεσμη πυρηνική απειλή.

«Η εξάλειψη των αποθεμάτων του Ιράν θα μείωνε σημαντικά τον κίνδυνο μιας άμεσης απόκτησης πυρηνικού όπλου και θα επέτρεπε στον Τραμπ να ισχυριστεί ότι ο πόλεμος αποτελούσε μέρος μιας συνεκτικής στρατηγικής για τη σημαντική υποβάθμιση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν».

Εναλλακτικά, θα μπορούσαν οι αμερικανικές ειδικές δυνάμεις να καταλάβουν τους ιρανικούς πετρελαϊκούς τερματικούς σταθμούς στο νησί Χαργκ ως μέσο πίεσης στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Ωστόσο κάτι τέτοιο θα συνεπαγόταν σημαντικές αμερικανικές απώλειες. «Οποιαδήποτε επιδρομή στο ιρανικό έδαφος -είτε με στόχο πυρηνικούς αντιδραστήρες είτε το νησί Χαργκ- θα απαιτούσε από αμερικανικά στρατεύματα να κρατήσουν σταθερές θέσεις εντός του Ιράν ενώ θα δέχονταν εχθρικά πυρά» τονίζουν.

Εξοπλισμός της αντιπολίτευσης

Μια τρίτη επιλογή είναι ΗΠΑ και Ισραήλ να εξοπλίσουν την αντιπολίτευση στο Ιράν, κάτι όμως που δεν θα έχει αποτέλεσμα σύμφωνα με την αμερικανική ανάλυση.

«Καταρχάς, δεν υπάρχει ενιαία αντιπολίτευση ούτε κάποιος δημοφιλής ηγέτης των αντιφρονούντων στον οποίο οι ΗΠΑ θα μπορούσαν εύκολα να διοχετεύσουν όπλα» σημειώνουν και προσθέτουν ότι οι ΗΠΑ θα βρισκόταν γρήγορα στη θέση να οργανώνουν, να εκπαιδεύουν και να προστατεύουν οποιαδήποτε νεοσύστατη δύναμη ανταρτών».

Πέραν όμως ότι ένας τέτοιος εξοπλισμός εθνοτικών ή αυτονομιστικών ομάδων θα επέτρεπε στην ιρανική κυβέρνηση να συσπειρώσει γύρω της δυσαρεστημένους πολίτες, το πιθανότερο είναι να πυροδοτήσει έναν χαοτικό εμφύλιο πόλεμο και όχι μια ομαλή μεταβίβαση της εξουσίας. «Μια τέτοια σύγκρουση θα μπορούσε να αποδειχθεί πιο αιματηρή από τον εμφύλιο πόλεμο στη Συρία, προκαλώντας μια τεράστια προσφυγική κρίση και αποσταθεροποιώντας την περιοχή για μια δεκαετία».

Όλα για όλα στην οικονομία

Τέταρτη ιδέα είναι ο οικονομικός και στρατιωτικός αποκλεισμός του Ιράν. Δεδομένου όμως ότι η Κίνα προσφέρει σανίδα οικονομική σωτηρίας, οι δύο ειδικοί θεωρούν δραματικό βήμα ενδεχόμενη απόφαση του Τραμπ να επιβάλει επιθετικές κυρώσεις στις κινεζικές τράπεζες, τα διυλιστήρια και τα λιμάνια που εξακολουθούν να συναλλάσσονται με το Ιράν.

Ακόμη κι αν ο Τραμπ είναι διατεθειμένος να διακινδυνεύσει την εμπορική εκεχειρία με την Κίνα, θεωρείται πολύ λιγότερο πιθανό να θελήσει να πλήξει μια αμερικανική οικονομία που ήδη δυσκολεύεται, λένε οι δύο ειδικοί.

Ακόμα και ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ ουσιαστικά το παραδέχθηκε τον Αύγουστο, αναγνωρίζοντας έτσι ότι μια υπερβολικά επιθετική εφαρμογή των αμερικανικών κυρώσεων στην Κίνα θα μπορούσε να απειλήσει την ευρύτερη οικονομία.

«Όπως και στο σενάριο της Epic Fury, το Ιράν διατηρεί τη δυνατότητα να ενεργήσει αυτοτελώς και να επιβάλει αμοιβαίο οικονομικό κόστος στους γείτονές του, εάν η δική του οικονομική πίεση φτάσει σε κρίσιμα επίπεδα».

Χερσαία επίθεση

Πέμπτη και λιγότερο πιθανή επιλογή είναι η χερσαία επίθεση. Αν και προσφέρει τις περισσότερες πιθανότητες ανατροπής του ιρανικού καθεστώτος, σύμφωνα με τους δύο αναλυτές, ωστόσο, έχει προφανή μειονεκτήματα.

«Το Ιράν είναι μια τεράστια χώρα, τετραπλάσια σε έκταση από το Ιράκ, με περισσότερους από 90 εκατ. κατοίκους και πάνω από ένα εκατομμύριο μέλη στις ένοπλες δυνάμεις και τις υπηρεσίες ασφαλείας του. Οι περισσότερες εκτιμήσεις για μια επιτυχημένη αμερικανική χερσαία εκστρατεία υποδηλώνουν ότι θα απαιτούνταν τουλάχιστον αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες, και ίσως έως και 1 εκατ.. Οι αμερικανικές στρατιωτικές εκστρατείες στο Ιράκ και το Αφγανιστάν πιθανότατα θα έμοιαζαν εύκολες σε σύγκριση με αυτήν».

Ορισμένα «γεράκια» στις ΗΠΑ εξακολουθούν να ελπίζουν ότι ο Τραμπ θα κάνει αυτό το βήμα, παρότι ακόμη και οι ίδιοι διστάζουν να το πουν ανοιχτά, δεδομένου του πόσο πολιτικά τοξική παραμένει αυτή η ιδέα. Ως εκ τούτου, αυτή θα παραμείνει η τελευταία -και λιγότερο πιθανή- επιλογή του Τραμπ.

Υπάρχουν δεκάδες παραλλαγές και συνδυασμοί αυτών των σεναρίων. Η ουσία, ωστόσο, είναι ότι πρόκειται για κακές επιλογές, οι οποίες θα διακινδύνευαν τεράστιο οικονομικό και πολιτικό κόστος για μια αβέβαιη πιθανότητα αλλαγής του καθεστώτος του Ιράν. Άλλωστε, υπάρχει λόγος που οι ΗΠΑ δεν τις έχουν ήδη επιχειρήσει.

Η έκτη εναλλακτική

Μια εναλλακτική πιθανότητα σύμφωνα με τους ίδιους είναι να επιδιώξει να αναβιώσει μια εκδοχή του Μνημονίου του καλοκαιριού, ενδεχομένως ακόμη και με περισσότερες υποχωρήσεις στο Ιράν, προκειμένου να εξασφαλίσει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και πιθανώς περιορισμούς στην πρόοδο του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.

Αυτό μπορεί να γίνει αν ο Τραμπ, μετά τις ενδιάμεσες εκλογές μπορεί να μην αισθάνεται υποχρεωμένος να προσποιείται ότι ενδιαφέρεται για τον πόλεμο με το Ιράν, να περιορίσει τις απώλειές του, και αν επικεντρωθεί σε άλλα σχέδια. «Σε αυτή την περίπτωση, ο Τραμπ μπορεί Ο Τραμπ αναμφίβολα θα αντιμετώπιζε αντιδράσεις από τα πιο σκληροπυρηνικά τμήματα της βάσης του και από το Ισραήλ. Αν όμως δεν ανησυχεί πλέον για την εκλογική πολιτική, μπορεί να αποφασίσει ότι είναι σε θέση να αντέξει την κριτική και να διακηρύξει τη νίκη, χωρίς να χρειάζεται να ανησυχεί ότι ένας νέος ατέρμονος πόλεμος θα αμαυρώσει την υστεροφημία του».

Οι Κόουλ Μπιούσι και Νέιτ Σουάνσον καταλήγουν πως ο Τραμπ έχει εγκλωβιστεί ανάμεσα σε κακές επιλογές για την έξοδο από αυτό το τέλμα. «Το μόνο χειρότερο θα ήταν να επιμείνει ακόμη περισσότερο σε μια καταστροφική και μάταιη κλιμάκωση».